౧౨. అఙ్కురవత్థు

తిణదోసానీతి ఇమం ధమ్మదేసనం సత్థా పణ్డుకమ్బలసిలాయం విహరన్తో అఙ్కురం ఆరబ్భ కథేసి. వత్థు ‘‘యే ఝానప్పసుతా ధీరా’’తి (ధ. ప. ౧౮౧) గాథాయ విత్థారితమేవ. వుత్తఞ్హేతం తత్థ ఇన్దకం ఆరబ్భ. సో కిర అనురుద్ధత్థేరస్స అన్తోగామం పిణ్డాయ పవిట్ఠస్స అత్తనో ఆభతం కటచ్ఛుమత్తకం భిక్ఖం దాపేసి. తదస్స పుఞ్ఞం అఙ్కురేన దసవస్ససహస్సాని ద్వాదసయోజనికం ఉద్ధనపన్తిం కత్వా దిన్నదానతో మహప్ఫలతరం జాతం. తస్మా ఏవమాహ. ఏవం వుత్తే సత్థా, ‘‘అఙ్కుర, దానం నామ విచేయ్య దాతుం వట్టతి, ఏవం తం సుఖేత్తే సువుత్తబీజం వియ మహప్ఫలం హోతి. త్వం పన తథా నాకాసి, తేన తే దానం న మహప్ఫలం జాత’’న్తి ఇమమత్థం విభావేన్తో –

‘‘విచేయ్య దానం దాతబ్బం, యత్థ దిన్నం మహప్ఫలం;

విచేయ్య దానం సుగతప్పసత్థం,

యే దక్ఖిణేయ్యా ఇధ జీవలోకే;

ఏతేసు దిన్నాని మహప్ఫలాని,

బీజాని వుత్తాని యథాసుఖేత్తే’’తి. (పే. వ. ౩౨౯) –

వత్వా ఉత్తరిమ్పి ధమ్మం దేసేన్తో ఇమా గాథా అభాసి –

౩౫౬. ‘‘తిణదోసాని ఖేత్తాని, రాగదోసా అయం పజా;

తస్మా హి వీతరాగేసు, దిన్నం హోతి మహప్ఫలం.

౩౫౭. ‘‘తిణదోసాని ఖేత్తాని, దోసదోసా అయం పజా;

తస్మా హి వీతదోసేసు, దిన్నం హోతి మహప్ఫలం.

౩౫౮. ‘‘తిణదోసాని ఖేత్తాని, మోహదోసా అయం పజా;

తస్మా హి వీతమోహేసు, దిన్నం హోతి మహప్ఫలం.

౩౫౯. ‘‘తిణదోసాని ఖేత్తాని, ఇచ్ఛాదోసా అయం పజా;

తస్మా హి విగతిచ్ఛేసు, దిన్నం హోతి మహప్ఫల’’న్తి.

తత్థ తిణదోసానీతి సామాకాదీని తిణాని ఉట్ఠహన్తాని పుబ్బణ్ణాపరణ్ణాని ఖేత్తాని దూసేన్తి, తేన తాని న బహుఫలాని హోన్తి. ఏవం సత్తానమ్పి అన్తో రాగో ఉప్పజ్జన్తో సత్తే దూసేతి, తేన తేసు దిన్నం మహప్ఫలం న హోతి. ఖీణాసవేసు దిన్నం పన మహప్ఫలం హోతి. తేన వుత్తం –

‘‘తిణదోసాని ఖేత్తాని, రాగదోసా అయం పజా;

తస్మా హి వీతరాగేసు, దిన్నం హోతి మహప్ఫల’’న్తి. –

సేసగాథాసుపి ఏసేవ నయో.

దేసనావసానే అఙ్కురో చ ఇన్దకో చ సోతాపత్తిఫలే పతిట్ఠహింసు, సమ్పత్తానమ్పి సాత్థికా ధమ్మదేసనా అహోసీతి.

అఙ్కురవత్థు ద్వాదసమం.

తణ్హావగ్గవణ్ణనా నిట్ఠితా.

చతువీసతిమో వగ్గో.