౫. దుబ్బచభిక్ఖువత్థు

కుసో యథాతి ఇమం ధమ్మదేసనం సత్థా జేతవనే విహరన్తో అఞ్ఞతరం దుబ్బచభిక్ఖుం ఆరబ్భ కథేసి.

ఏకో కిర భిక్ఖు అసఞ్చిచ్చ ఏకం తిణం ఛిన్దిత్వా కుక్కుచ్చే ఉప్పన్నే ఏకం భిక్ఖుం ఉపసఙ్కమిత్వా, ‘‘ఆవుసో, యో తిణం ఛిన్దతి, తస్స కిం హోతీ’’తి తం అత్తనా కతభావం ఆరోచేత్వా పుచ్ఛి. అథ నం ఇతరో ‘‘త్వం తిణస్స ఛిన్నకారణా కిఞ్చి హోతీతి సఞ్ఞం కరోసి, న ఏత్థ కిఞ్చి హోతి, దేసేత్వా పన ముచ్చతీ’’తి వత్వా సయమ్పి ఉభోహి హత్థేహి తిణం లుఞ్చిత్వా అగ్గహేసి. భిక్ఖూ తం పవత్తిం సత్థు ఆరోచేసుం. సత్థా తం భిక్ఖుం అనేకపరియాయేన విగరహిత్వా ధమ్మం దేసేన్తో ఇమా గాథా అభాసి –

౩౧౧. ‘‘కుసో యథా దుగ్గహితో, హత్థమేవానుకన్తతి;

సామఞ్ఞం దుప్పరామట్ఠం, నిరయాయుపకడ్ఢతి.

౩౧౨. ‘‘యం కిఞ్చి సిథిలం కమ్మం, సంకిలిట్ఠఞ్చ యం వతం;

సఙ్కస్సరం బ్రహ్మచరియం, న తం హోతి మహప్ఫలం.

౩౧౩. ‘‘కయిరా చే కయిరాథేనం, దళ్హమేనం పరక్కమే;

సిథిలో హి పరిబ్బాజో, భియ్యో ఆకిరతే రజ’’న్తి.

తత్థ కుసోతి యం కిఞ్చి తిఖిణధారం తిణం అన్తమసో తాలపణ్ణమ్పి, యథా సో కుసో యేన దుగ్గహితో, తస్స హత్థం అనుకన్తతి ఫాలేతి, ఏవమేవ సమణధమ్మసఙ్ఖాతం సామఞ్ఞమ్పి ఖణ్డసీలాదితాయ దుప్పరామట్ఠం నిరయాయుపకడ్ఢతి, నిరయే నిబ్బత్తాపేతీతి అత్థో. సిథిలన్తి ఓలీయిత్వా కరణేన సిథిలగాహం కత్వా కతం యంకిఞ్చి కమ్మం. సంకిలిట్ఠన్తి వేసియాదికేసు అగోచరేసు చరణేన సంకిలిట్ఠం. సఙ్కస్సరన్తి సఙ్కాహి సరితబ్బం, ఉపోసథకిచ్చాదీసు అఞ్ఞతరకిచ్చేన సన్నిపతితమ్పి సఙ్ఘం దిస్వా ‘‘అద్ధా ఇమే మమ చరియం ఞత్వా మం ఉక్ఖిపితుకామావ సన్నిపతితా’’తి ఏవం అత్తనో ఆసఙ్కాహి సరితం ఉస్సఙ్కితం పరిసఙ్కితం. న తం హోతీతి తం ఏవరూపం సమణధమ్మసఙ్ఖాతం బ్రహ్మచరియం తస్స పుగ్గలస్స మహప్ఫలం న హోతి, తస్స మహప్ఫలాభావేనేవ భిక్ఖదాయకానమ్పిస్స న మహప్ఫలం హోతీతి అత్థో. కయిరా చేతి తస్మా యం కమ్మం కరేయ్య, తం కరేయ్యాథేవ. దళ్హమేనం పరక్కమేతి థిరకతమేవ కత్వా అవత్తసమాదానో హుత్వా ఏనం కయిరా. పరిబ్బాజోతి సిథిలభావేన కతో ఖణ్డాదిభావప్పత్తో సమణధమ్మో. భియ్యో ఆకిరతే రజన్తి అబ్భన్తరే విజ్జమానం రాగరజాదిం ఏవరూపో సమణధమ్మో అపనేతుం న సక్కోతి, అథ ఖో తస్స ఉపరి అపరమ్పి రాగరజాదిం ఆకిరతీతి అత్థో.

దేసనావసానే బహూ సోతాపత్తిఫలాదీని పాపుణింసు, సోపి భిక్ఖు సంవరే ఠత్వా పచ్ఛా విపస్సనం వడ్ఢేత్వా అరహత్తం పాపుణీతి.

దుబ్బచభిక్ఖువత్థు పఞ్చమం.