౭. చిత్తగహపతివత్థు
సద్ధోతి ఇమం ధమ్మదేసనం సత్థా జేతవనే విహరన్తో చిత్తగహపతిం ఆరబ్భ కథేసి. వత్థు బాలవగ్గే ‘‘అసన్తం భావనమిచ్ఛేయ్యా’’తి గాథావణ్ణనాయ విత్థారితం. గాథాపి తత్థేవ వుత్తా. వుత్తఞ్హేతం తత్థ (ధ. ప. అట్ఠ. ౧.౭౪) –
‘‘కిం పన, భన్తే, ఏతస్స తుమ్హాకం సన్తికం ఆగచ్ఛన్తస్సేవాయం లాభసక్కారో ఉప్పజ్జతి, ఉదాహు అఞ్ఞత్థ గచ్ఛన్తస్సాపి ఉప్పజ్జతీ’’తి. ‘‘ఆనన్ద, మమ సన్తికం ఆగచ్ఛన్తస్సాపి అఞ్ఞత్థ గచ్ఛన్తస్సాపి తస్స ఉప్పజ్జతేవ. అయఞ్హి ఉపాసకో సద్ధో పసన్నో సమ్పన్నసీలో, ఏవరూపో పుగ్గలో యం యం పదేసం భజతి, తత్థ తత్థేవస్స లాభసక్కారో నిబ్బత్తతీ’’తి వత్వా ఇమం గాథమాహ –
౩౦౩. ‘‘సద్ధో సీలేన సమ్పన్నో, యసోభోగసమప్పితో;
యం యం పదేసం భజతి, తత్థ తత్థేవ పూజితో’’తి. (ధ. ప. అట్ఠ. ౧.౭౪);
తత్థ సద్ధోతి లోకియలోకుత్తరసద్ధాయ సమన్నాగతో. సీలేనాతి ఆగారియసీలం, అనాగారియసీలన్తి దువిధం సీలం. తేసు ఇధ ఆగారియసీలం అధిప్పేతం, తేన సమన్నాగతోతి అత్థో. యసోభోగసమప్పితోతి యాదిసో అనాథపిణ్డికాదీనం పఞ్చఉపాసకసతపరివారసఙ్ఖాతో ఆగారియయసో, తాదిసేనేవ యసేన ధనధఞ్ఞాదికో చేవ సత్తవిధఅరియధనసఙ్ఖాతో చాతి దువిధో భోగో, తేన సమన్నాగతోతి అత్థో. యం యం పదేసన్తి పురత్థిమాదీసు దిసాసు ఏవరూపో కులపుత్తో యం యం పదేసం భజతి, తత్థ తత్థ ఏవరూపేన లాభసక్కారేన పూజితోవ హోతీతి అత్థో.
దేసనావసానే బహూ సోతాపత్తిఫలాదీని పాపుణింసూతి.
చిత్తగహపతివత్థు సత్తమం.