౪. లకుణ్డకభద్దియత్థేరవత్థు

మాతరన్తి ఇమం ధమ్మదేసనం సత్థా జేతవనే విహరన్తో లకుణ్డకభద్దియత్థేరం ఆరబ్భ కథేసి.

ఏకదివసఞ్హి సమ్బహులా ఆగన్తుకా భిక్ఖూ సత్థారం దివాట్ఠానే నిసిన్నం ఉపసఙ్కమిత్వా వన్దిత్వా ఏకమన్తం నిసీదింసు. తస్మిం ఖణే లకుణ్డకభద్దియత్థేరో భగవతో అవిదూరే అతిక్కమతి. సత్థా తేసం భిక్ఖూనం చిత్తాచారం ఞత్వా ఓలోకేత్వా ‘‘పస్సథ, భిక్ఖవే, అయం భిక్ఖు మాతాపితరో హన్త్వా నిద్దుక్ఖో హుత్వా యాతీ’’తి వత్వా తేహి భిక్ఖూహి ‘‘కిం ను ఖో సత్థా వదతీ’’తి అఞ్ఞమఞ్ఞం ముఖాని ఓలోకేత్వా సంసయపక్ఖన్దేహి, ‘‘భన్తే, కిం నామేతం వదేథా’’తి వుత్తే తేసం ధమ్మం దేసేన్తో ఇమం గాథమాహ –

౨౯౪. ‘‘మాతరం పితరం హన్త్వా, రాజానో ద్వే చ ఖత్తియే;

రట్ఠం సానుచరం హన్త్వా, అనీఘో యాతి బ్రాహ్మణో’’తి.

తత్థ సానుచరన్తి ఆయసాధకేన ఆయుత్తకేన సహితం. ఏత్థ హి ‘‘తణ్హా జనేతి పురిస’’న్తి (సం. ని. ౧.౫౫-౫౭) వచనతో తీసు భవేసు సత్తానం జననతో తణ్హా మాతా నామ. ‘‘అహం అసుకస్స నామ రఞ్ఞో వా రాజమహామత్తస్స వా పుత్తో’’తి పితరం నిస్సాయ అస్మిమానస్స ఉప్పజ్జనతో అస్మిమానో పితా నామ. లోకో వియ రాజానం యస్మా సబ్బదిట్ఠిగతాని ద్వే సస్సతుచ్ఛేదదిట్ఠియో భజన్తి, తస్మా ద్వే సస్సతుచ్ఛేదదిట్ఠియో ద్వే ఖత్తియరాజానో నామ. ద్వాదసాయతనాని విత్థతట్ఠేన రట్ఠదిసత్తా రట్ఠం నామ. ఆయసాధకో ఆయుత్తకపురిసో వియ తన్నిస్సితో నన్దిరాగో అనుచరో నామ. అనీఘోతి నిద్దుక్ఖో. బ్రాహ్మణోతి ఖీణాసవో. ఏతేసం తణ్హాదీనం అరహత్తమగ్గఞాణాసినా హతత్తా ఖీణాసవో నిద్దుక్ఖో హుత్వా యాతీతి అయమేత్థత్థో.

దేసనావసానే తే భిక్ఖూ అరహత్తే పతిట్ఠహింసు.

దుతియగాథాయపి వత్థు పురిమసదిసమేవ. తదా హి సత్థా లకుణ్డకభద్దియత్థేరమేవ ఆరబ్భ కథేసి. తేసం ధమ్మం దేసేన్తో ఇమం గాథమాహ –

౨౯౫. ‘‘మాతరం పితరం హన్త్వా, రాజానో ద్వే చ సోత్థియే;

వేయగ్ఘపఞ్చమం హన్త్వా, అనీఘో యాతి బ్రాహ్మణో’’తి.

తత్థ ద్వే చ సోత్థియేతి ద్వే చ బ్రాహ్మణే. ఇమిస్సా గాథాయ సత్థా అత్తనో ధమ్మిస్సరతాయ చ దేసనావిధికుసలతాయ చ సస్సతుచ్ఛేదదిట్ఠియో ద్వే బ్రాహ్మణరాజానో చ కత్వా కథేసి. వేయగ్ఘపఞ్చమన్తి ఏత్థ బ్యగ్ఘానుచరితో సప్పటిభయో దుప్పటిపన్నో మగ్గో వేయగ్ఘో నామ, విచికిచ్ఛానీవరణమ్పి తేన సదిసతాయ వేయగ్ఘం నామ, తం పఞ్చమం అస్సాతి నీవరణపఞ్చకం వేయగ్ఘపఞ్చమం నామ. ఇదఞ్చ వేయగ్ఘపఞ్చమం అరహత్తమగ్గఞాణాసినా నిస్సేసం హన్త్వా అనీఘోవ యాతి బ్రాహ్మణోతి అయమేత్థత్థో. సేసం పురిమసదిసమేవాతి.

లకుణ్డకభద్దియత్థేరవత్థు చతుత్థం.