౨. కుక్కుటఅణ్డఖాదికావత్థు

పరదుక్ఖూపధానేనాతి ఇమం ధమ్మదేసనం సత్థా జేతవనే విహరన్తో ఏకం కుక్కుటఅణ్డఖాదికం ఆరబ్భ కథేసి.

సావత్థియా కిర అవిదూరే పణ్డురం నామ ఏకో గామో, తత్థేకో కేవట్టో వసతి. సో సావత్థిం గచ్ఛన్తో అచిరవతియం కచ్ఛపఅణ్డాని దిస్వా తాని ఆదాయ సావత్థిం గన్త్వా ఏకస్మిం గేహే పచాపేత్వా ఖాదన్తో తస్మిం గేహే కుమారికాయపి ఏకం అణ్డం అదాసి. సా తం ఖాదిత్వా తతో పట్ఠాయ అఞ్ఞం ఖాదనీయం నామ న ఇచ్ఛి. అథస్సా మాతా కుక్కుటియా విజాతట్ఠానతో ఏకం అణ్డం గహేత్వా అదాసి. సా తం ఖాదిత్వా రసతణ్హాయ బద్ధా తతో పట్ఠాయ సయమేవ కుక్కుటియా అణ్డాని గహేత్వా ఖాదతి. కుక్కుటీ విజాతవిజాతకాలే తం అత్తనో అణ్డాని గహేత్వా ఖాదన్తిం దిస్వా తాయ ఉపద్దుతా ఆఘాతం బన్ధిత్వా ‘‘ఇతో దాని చుతా యక్ఖినీ హుత్వా తవ జాతదారకే ఖాదితుం సమత్థా హుత్వా నిబ్బత్తేయ్య’’న్తి పత్థనం పట్ఠపేత్వా కాలం కత్వా తస్మింయేవ గేహే మజ్జారీ హుత్వా నిబ్బత్తి. ఇతరాపి కాలం కత్వా తత్థేవ కుక్కుటీ హుత్వా నిబ్బత్తి. కుక్కుటీ అణ్డాని విజాయి, మజ్జారీ ఆగన్త్వా తాని ఖాదిత్వా దుతియమ్పి తతియమ్పి ఖాదియేవ. కుక్కుటీ ‘‘తయో వారే మమ అణ్డాని ఖాదిత్వా ఇదాని మమ్పి ఖాదితుకామాసి, ఇతో చుతా సపుత్తకం తం ఖాదితుం లభేయ్య’’న్తి పత్థనం కత్వా తతో చుతా దీపినీ హుత్వా నిబ్బత్తి. ఇతరాపి కాలం కత్వా మిగీ హుత్వా నిబ్బత్తి. తస్సా విజాతకాలే దీపినీ ఆగన్త్వా తం సద్ధిం పుత్తేహి ఖాది. ఏవం ఖాదన్తా పఞ్చసు అత్తభావసతేసు అఞ్ఞమఞ్ఞస్స దుక్ఖం ఉప్పాదేత్వా అవసానే ఏకా యక్ఖినీ హుత్వా నిబ్బత్తి, ఏకా సావత్థియం కులధీతా హుత్వా నిబ్బత్తి. ఇతో పరం ‘‘న హి వేరేన వేరానీ’’తి (ధ. ప. ౫) గాథాయ వుత్తనయేనేవ వేదితబ్బం. ఇధ పన సత్థా ‘‘వేరఞ్హి అవేరేన ఉపసమ్మతి, నో వేరేనా’’తి వత్వా ఉభిన్నమ్పి ధమ్మం దేసేన్తో ఇమం గాథమాహ –

౨౯౧. ‘‘పరదుక్ఖూపధానేన, అత్తనో సుఖమిచ్ఛతి;

వేరసంసగ్గసంసట్ఠో, వేరా సో న పరిముచ్చతీ’’తి.

తత్థ పరదుక్ఖూపధానేనాతి పరస్మిం దుక్ఖూపధానేన, పరస్స దుక్ఖుప్పాదనేనాతి అత్థో. వేరసంసగ్గసంసట్ఠోతి యో పుగ్గలో అక్కోసనపచ్చక్కోసనపహరణపటిహరణాదీనం వసేన అఞ్ఞమఞ్ఞం కతేన వేరసంసగ్గేన సంసట్ఠో. వేరా సో న పరిముచ్చతీతి నిచ్చకాలం వేరవసేన దుక్ఖమేవ పాపుణాతీతి అత్థో.

దేసనావసానే యక్ఖినీ సరణేసు పతిట్ఠాయ పఞ్చ సీలాని సమాదియిత్వా వేరతో ముచ్చి, ఇతరాపి సోతాపత్తిఫలే పతిట్ఠహి, సమ్పత్తానమ్పి సాత్థికా ధమ్మదేసనా అహోసీతి.

కుక్కుటఅణ్డఖాదికావత్థు దుతియం.