౯. బాలిసికవత్థు
న తేన అరియో హోతీతి ఇమం ధమ్మదేసనం సత్థా జేతవనే విహరన్తో ఏకం అరియం నామ బాలిసికం ఆరబ్భ కథేసి.
ఏకదివసఞ్హి సత్థా తస్స సోతాపత్తిమగ్గస్సూపనిస్సయం దిస్వా సావత్థియా ఉత్తరద్వారగామే పిణ్డాయ చరిత్వా భిక్ఖుసఙ్ఘపరివుతో తతో ఆగచ్ఛతి. తస్మిం ఖణే సో బాలిసికో బలిసేన మచ్ఛే గణ్హన్తో బుద్ధప్పముఖం భిక్ఖుసఙ్ఘం దిస్వా బలిసయట్ఠిం ఛడ్డేత్వా అట్ఠాసి. సత్థా తస్స అవిదూరే ఠానే నివత్తిత్వా ఠితో ‘‘త్వం కిం నామోసీ’’తి సారిపుత్తత్థేరాదీనం నామాని పుచ్ఛి. తేపి ‘‘అహం సారిపుత్తో అహం మోగ్గల్లానో’’తి అత్తనో అత్తనో నామాని కథయింసు. బాలిసికో చిన్తేసి – ‘‘సత్థా సబ్బేసం నామాని పుచ్ఛతి, మమమ్పి నామం పుచ్ఛిస్సతి మఞ్ఞే’’తి. సత్థా తస్స ఇచ్ఛం ఞత్వా, ‘‘ఉపాసక, త్వం కో నామోసీ’’తి పుచ్ఛిత్వా ‘‘అహం, భన్తే, అరియో నామా’’తి వుత్తే ‘‘న, ఉపాసక, తాదిసా పాణాతిపాతినో అరియా నామ హోన్తి, అరియా పన మహాజనస్స అహింసనభావే ఠితా’’తి వత్వా ఇమం గాథమాహ –
౨౭౦. ‘‘న తేన అరియో హోతి, యేన పాణాని హింసతి;
అహింసా సబ్బపాణానం, అరియోతి పవుచ్చతీ’’తి.
తత్థ అహింసాతి అహింసనేన. ఇదం వుత్తం హోతి – యేన హి పాణాని హింసతి, న తేన కారణేన అరియో హోతి. యో పన సబ్బపాణానం పాణిఆదీహి అహింసనేన మేత్తాదిభావనాయ పతిట్ఠితత్తా హింసతో ఆరావ ఠితో, అయం అరియోతి వుచ్చతీతి అత్థో.
దేసనావసానే బాలిసికో సోతాపత్తిఫలే పతిట్ఠహి, సమ్పత్తానమ్పి సాత్థికా ధమ్మదేసనా అహోసీతి.
బాలిసికవత్థు నవమం.