౬. హత్థకవత్థు

న ముణ్డకేన సమణోతి ఇమం ధమ్మదేసనం సత్థా సావత్థియం విహరన్తో హత్థకం ఆరబ్భ కథేసి.

సో కిర వాదక్ఖిత్తో ‘‘తుమ్హే అసుకవేలాయ అసుకట్ఠానం నామ ఆగచ్ఛేయ్యాథ, వాదం కరిస్సామా’’తి వత్వా పురేతరమేవ తత్థ గన్త్వా ‘‘పస్సథ, తిత్థియా మమ భయేన నాగతా, ఏసోవ పన నేసం పరాజయో’’తిఆదీని వత్వా వాదక్ఖిత్తో అఞ్ఞేనఞ్ఞం పటిచరన్తో విచరతి. సత్థా ‘‘హత్థకో కిర ఏవం కరోతీ’’తి సుత్వా తం పక్కోసాపేత్వా ‘‘సచ్చం కిర త్వం, హత్థక, ఏవం కరోసీ’’తి పుచ్ఛిత్వా ‘‘సచ్చ’’న్తి వుత్తే, ‘‘కస్మా ఏవం కరోసి? ఏవరూపఞ్హి ముసావాదం కరోన్తో సీసముణ్డనాదిమత్తేనేవ సమణో నామ న హోతి. యో పన అణూని వా థూలాని వా పాపాని సమేత్వా ఠితో, అయమేవ సమణో’’తి వత్వా ఇమా గాథా అభాసి –

౨౬౪. ‘‘న ముణ్డకేన సమణో, అబ్బతో అలికం భణం;

ఇచ్ఛాలోభసమాపన్నో, సమణో కిం భవిస్సతి.

౨౬౫. ‘‘యో చ సమేతి పాపాని, అణుం థూలాని సబ్బసో;

సమితత్తా హి పాపానం, సమణోతి పవుచ్చతీ’’తి.

తత్థ ముణ్డకేనాతి సీసముణ్డనమత్తేన. అబ్బతోతి సీలవతేన చ ధుతఙ్గవతేన చ విరహితో. అలికం భణన్తి ముసావాదం భణన్తో అసమ్పత్తేసు ఆరమ్మణేసు ఇచ్ఛాయ పత్తేసు చ లోభేన సమన్నాగతో సమణో నామ కిం భవిస్సతి? సమేతీతి యో చ పరిత్తాని వా మహన్తాని వా పాపాని వూపసమేతి, సో తేసం సమితత్తా సమణోతి పవుచ్చతీతి అత్థో.

దేసనావసానే బహూ సోతాపత్తిఫలాదీని పాపుణింసూతి.

హత్థకవత్థు ఛట్ఠం.