౩. ఏకుదానఖీణాసవత్థేరవత్థు

న తావతాతి ఇమం ధమ్మదేసనం సత్థా జేతవనే విహరన్తో ఏకుదానత్థేరం నామ ఖీణాసవం ఆరబ్భ కథేసి.

సో కిర ఏకకోవ ఏకస్మిం వనసణ్డే విహరతి, ఏకమేవస్స ఉదానం పగుణం –

‘‘అధిచేతసో అప్పమజ్జతో,

మునినో మోనపథేసు సిక్ఖతో;

సోకా న భవన్తి తాదినో,

ఉపసన్తస్స సదా సతీమతో’’తి. (పాచి. ౧౫౩; ఉదా. ౩౭);

సో కిర ఉపోసథదివసేసు సయమేవ ధమ్మస్సవనం ఘోసేత్వా ఇమం గాథం వదతి. పథవిఉన్ద్రియనసద్దో వియ దేవతానం సాధుకారసద్దో హోతి. అథేకస్మిం ఉపోసథదివసే పఞ్చపఞ్చసతపరివారా ద్వే తిపిటకధరా భిక్ఖూ తస్స వసనట్ఠానం అగమంసు. సో తే దిస్వావ తుట్ఠమానసో ‘‘సాధు వో కతం ఇధ ఆగచ్ఛన్తేహి, అజ్జ మయం తుమ్హాకం ధమ్మం సుణిస్సామా’’తి ఆహ. అత్థి పన, ఆవుసో, ఇధ ధమ్మం సోతుకామాతి. అత్థి, భన్తే, అయం వనసణ్డో ధమ్మస్సవనదివసే దేవతానం సాధుకారసద్దేన ఏకనిన్నాదో హోతీతి. తేసు ఏకో తిపిటకధరో ధమ్మం ఓసారేసి, ఏకో కథేసి. ఏకదేవతాపి సాధుకారం నాదాసి. తే ఆహంసు – ‘‘త్వం, ఆవుసో, ధమ్మస్సవనదివసే ఇమస్మిం వనసణ్డే దేవతా మహన్తేన సద్దేన సాధుకారం దేన్తీతి వదేసి, కిం నామేత’’న్తి. భన్తే, అఞ్ఞేసు దివసేసు సాధుకారసద్దేన ఏకనిన్నాదో ఏవ హోతి, న అజ్జ పన జానామి ‘‘కిమేత’’న్తి. ‘‘తేన హి, ఆవుసో, త్వం తావ ధమ్మం కథేహీ’’తి. సో బీజనిం గహేత్వా ఆసనే నిసిన్నో తమేవ గాథం వదేసి. దేవతా మహన్తేన సద్దేన సాధుకారమదంసు. అథ నేసం పరివారా భిక్ఖూ ఉజ్ఝాయింసు ‘‘ఇమస్మిం వనసణ్డే దేవతా ముఖోలోకనేన సాధుకారం దదన్తి, తిపిటకధరభిక్ఖూసు ఏత్తకం భణన్తేసుపి కిఞ్చి పసంసనమత్తమ్పి అవత్వా ఏకేన మహల్లకత్థేరేన ఏకగాథాయ కథితాయ మహాసద్దేన సాధుకారం దదన్తీ’’తి. తేపి విహారం గన్త్వా సత్థు తమత్థం ఆరోచేసుం.

సత్థా ‘‘నాహం, భిక్ఖవే, యో బహుమ్పి ఉగ్గణ్హతి వా భాసతి వా, తం ధమ్మధరోతి వదామి. యో పన ఏకమ్పి గాథం ఉగ్గణ్హిత్వా సచ్చాని పటివిజ్ఝతి, అయం ధమ్మధరో నామా’’తి వత్వా ధమ్మం దేసేన్తో ఇమం గాథమాహ –

౨౫౯. ‘‘న తావతా ధమ్మధరో, యావతా బహు భాసతి;

యో చ అప్పమ్పి సుత్వాన, ధమ్మం కాయేన పస్సతి;

స వే ధమ్మధరో హోతి, యో ధమ్మం నప్పమజ్జతీ’’తి.

తత్థ యావతాతి యత్తకేన ఉగ్గహణధారణవాచనాదినా కారణేన బహుం భాసతి, తావత్తకేన ధమ్మధరో న హోతి, వంసానురక్ఖకో పన పవేణిపాలకో నామ హోతి. యో చ అప్పమ్పీతి యో పన అప్పమత్తకమ్పి సుత్వా ధమ్మమన్వాయ అత్థమన్వాయ ధమ్మానుధమ్మప్పటిపన్నో హుత్వా నామకాయేన దుక్ఖాదీని పరిజానన్తో చతుసచ్చధమ్మం పస్సతి, స వే ధమ్మధరో హోతి. యో ధమ్మం నప్పమజ్జతీతి యోపి ఆరద్ధవీరియో హుత్వా అజ్జ అజ్జేవాతి పటివేధం ఆకఙ్ఖన్తో ధమ్మం నప్పమజ్జతి, అయమ్పి ధమ్మధరోయేవాతి అత్థో.

దేసనావసానే బహూ సోతాపత్తిఫలాదీని పాపుణింసూతి.

ఏకుదానఖీణాసవత్థేరవత్థు తతియం.