౭. పఞ్చఉపాసకవత్థు

యో పాణన్తి ఇమం ధమ్మదేసనం సత్థా జేతవనే విహరన్తో పఞ్చ ఉపాసకే ఆరబ్భ కథేసి.

తేసు హి ఏకో పాణాతిపాతావేరమణిసిక్ఖాపదమేవ రక్ఖతి, ఇతరే ఇతరాని. తే ఏకదివసం ‘‘అహం దుక్కరం కరోమి, దుక్కరం రక్ఖామీ’’తి వివాదాపన్నా సత్థు సన్తికం గన్త్వా వన్దిత్వా తమత్థం ఆరోచేసుం. సత్థా తేసం కథం సుత్వా ఏకసీలమ్పి కనిట్ఠకం అకత్వా ‘‘సబ్బానేవ దురక్ఖానీ’’తి వత్వా ఇమా గాథా అభాసి –

౨౪౬. ‘‘యో పాణమతిపాతేతి, ముసావాదఞ్చ భాసతి;

లోకే అదిన్నమాదియతి, పరదారఞ్చ గచ్ఛతి.

౨౪౭. ‘‘సురామేరయపానఞ్చ, యో నరో అనుయుఞ్జతి;

ఇధేవ మేసో లోకస్మిం, మూలం ఖణతి అత్తనో.

౨౪౮. ‘‘ఏవం భో పురిస జానాహి, పాపధమ్మా అసఞ్ఞతా;

మా తం లోభో అధమ్మో చ, చిరం దుక్ఖాయ రన్ధయు’’న్తి.

తత్థ యో పాణమతిపాతేతీతి యో సాహత్థికాదీసు ఛసు పయోగేసు ఏకపయోగేనాపి పరస్స జీవితిన్ద్రియం ఉపచ్ఛిన్దతి. ముసావాదన్తి పరేసం అత్థభఞ్జనకం ముసావాదఞ్చ భాసతి. లోకే అదిన్నమాదియతీతి ఇమస్మిం సత్తలోకే థేయ్యావహారాదీసు ఏకేనపి అవహారేన పరపరిగ్గహితం ఆదియతి. పరదారఞ్చ గచ్ఛతీతి పరస్స రక్ఖితగోపితేసు భణ్డేసు అపరజ్ఝన్తో ఉప్పథచారం చరతి. సురామేరయపానన్తి యస్స కస్సచి సురాయ చేవ మేరయస్స చ పానం. అనుయుఞ్జతీతి సేవతి బహులీకరోతి. మూలం ఖణతీతి తిట్ఠతు పరలోకో, సో పన పుగ్గలో ఇధ లోకస్మింయేవ యేన ఖేత్తవత్థుఆదినా మూలేన పతిట్ఠపేయ్య, తమ్పి అట్ఠపేత్వా వా విస్సజ్జేత్వా వా సురం పివన్తో అత్తనో మూలం ఖణతి, అనాథో కపణో హుత్వా విచరతి. ఏవం, భోతి పఞ్చదుస్సీల్యకమ్మకారకం పుగ్గలం ఆలపతి. పాపధమ్మాతి లామకధమ్మా. అసఞ్ఞతాతి కాయసఞ్ఞతాదిరహితా. అచేతసాతిపి పాఠో, అచిత్తకాతి అత్థో. లోభో అధమ్మో చాతి లోభో చేవ దోసో చ. ఉభయమ్పి హేతం అకుసలమేవ. చిరం దుక్ఖాయ రన్ధయున్తి చిరకాలం నిరయదుక్ఖాదీనం అత్థాయ తం ఏతే ధమ్మా మా రన్ధేన్తు మా మత్థేన్తూతి అత్థో.

దేసనావసానే తే పఞ్చ ఉపాసకా సోతాపత్తిఫలే పతిట్ఠహింసు, సమ్పత్తానమ్పి సాత్థికా ధమ్మదేసనా అహోసీతి.

పఞ్చఉపాసకవత్థు సత్తమం.