౨. అఞ్ఞతరబ్రాహ్మణవత్థు
అనుపుబ్బేనాతి ఇమం ధమ్మదేసనం సత్థా జేతవనే విహరన్తో అఞ్ఞతరబ్రాహ్మణం ఆరబ్భ కథేసి.
సో కిర ఏకదివసం పాతోవ నిక్ఖమిత్వా భిక్ఖూనం చీవరపారుపనట్ఠానే భిక్ఖూ చీవరం పారుపన్తే ఓలోకేన్తో అట్ఠాసి. తం పన ఠానం విరూళ్హతిణం హోతి. అథేకస్స భిక్ఖునో చీవరం పారుపన్తస్స చీవరకణ్ణో తిణేసు పవట్టేన్తో ఉస్సావబిన్దూహి తేమి. బ్రాహ్మణో ‘‘ఇమం ఠానం అప్పహరితం కాతుం వట్టతీ’’తి పునదివసే కుద్దాలం ఆదాయ గన్త్వా తం ఠానం తచ్ఛేత్వా ఖలమణ్డలసదిసం అకాసి. పునదివసేపి తం ఠానం ఆగన్త్వా భిక్ఖూసు చీవరం పారుపన్తేసు ఏకస్స చీవరకణ్ణం భూమియం పతిత్వా పంసుమ్హి పవట్టమానం దిస్వా ‘‘ఇధ వాలుకం ఓకిరితుం వట్టతీ’’తి చిన్తేత్వా వాలుకం ఆహరిత్వా ఓకిరి.
అథేకదివసం పురేభత్తం చణ్డో ఆతపో అహోసి, తదాపి భిక్ఖూనం చీవరం పారుపన్తానం గత్తతో సేదే ముచ్చన్తే దిస్వా ‘‘ఇధ మయా మణ్డపం కారేతుం వట్టతీ’’తి చిన్తేత్వా మణ్డపం కారేసి. పునదివసే పాతోవ వస్సం వస్సి, వద్దలికం అహోసి. తదాపి బ్రాహ్మణో భిక్ఖూ ఓలోకేన్తోవ ఠితో తిన్తచీవరకే భిక్ఖూ దిస్వా ‘‘ఏత్థ మయా సాలం కారేతుం వట్టతీ’’తి సాలం కారేత్వా ‘‘ఇదాని సాలమహం కరిస్సామీ’’తి చిన్తేత్వా బుద్ధప్పముఖం భిక్ఖుసఙ్ఘం నిమన్తేత్వా అన్తో చ బహి చ భిక్ఖూ నిసీదాపేత్వా భత్తకిచ్చావసానే అనుమోదనత్థాయ సత్థు పత్తం గహేత్వా, ‘‘భన్తే, అహం భిక్ఖూనం చీవరపారుపనకాలే ఇమస్మిం ఠానే ఓలోకేన్తో ఠితో ఇదఞ్చిదఞ్చ దిస్వా ఇదఞ్చిదఞ్చ కారేసి’’న్తి ఆదితో పట్ఠాయ సబ్బం తం పవత్తిం ఆరోచేసి. సత్థా తస్స వచనం సుత్వా, ‘‘బ్రాహ్మణ, పణ్డితా నామ ఖణే ఖణే థోకం కుసలం కరోన్తా అనుపుబ్బేన అత్తనో అకుసలమలం నీహరన్తియేవా’’తి వత్వా ఇమం గాథమాహ –
౨౩౯. ‘‘అనుపుబ్బేన మేధావీ, థోకం థోకం ఖణే ఖణే;
కమ్మారో రజతస్సేవ, నిద్ధమే మలమత్తనో’’తి.
తత్థ అనుపుబ్బేనాతి అనుపటిపాటియా. మేధావీతి ధమ్మోజపఞ్ఞాయ సమన్నాగతో. ఖణే ఖణేతి ఓకాసే ఓకాసే కుసలం కరోన్తో. కమ్మారో రజతస్సేవాతి యథా సువణ్ణకారో ఏకవారమేవ సువణ్ణం తాపేత్వా కోట్టేత్వా మలం నీహరిత్వా పిలన్ధనవికతిం కాతుం న సక్కోతి, పునప్పునం తాపేన్తో కోట్టేన్తో పన మలం నీహరతి, తతో అనేకవిధం పిలన్ధనవికతిం కరోతి, ఏవమేవ పునప్పునం కుసలం కరోన్తో పణ్డితో అత్తనో రాగాదిమలం నిద్ధమేయ్య, ఏవం నిద్ధన్తమలో నిక్కిలేసోవ హోతీతి అత్థో.
దేసనావసానే బ్రాహ్మణో సోతాపత్తిఫలే పతిట్ఠతి, మహాజనస్సాపి సాత్థికా ధమ్మదేసనా అహోసీతి.
అఞ్ఞతరబ్రాహ్మణవత్థు దుతియం.