౧౦. మేణ్డకసేట్ఠివత్థు

సుదస్సం వజ్జన్తి ఇమం ధమ్మదేసనం సత్థా భద్దియనగరం నిస్సాయ జాతియావనే విహరన్తో మేణ్డకసేట్ఠిం ఆరబ్భ కథేసి.

సత్థా కిర అఙ్గుత్తరాపేసు చారికం చరన్తో మేణ్డకసేట్ఠినో చ, భరియాయ చస్స చన్దపదుమాయ, పుత్తస్స చ ధనఞ్చయసేట్ఠినో, సుణిసాయ చ సుమనదేవియా, నత్తాయ చస్స విసాఖాయ, దాసస్స చ పుణ్ణస్సాతి ఇమేసం సోతాపత్తిఫలూపనిస్సయం దిస్వా భద్దియనగరం గన్త్వా జాతియావనే విహాసి. మేణ్డకసేట్ఠి సత్థు ఆగమనం అస్సోసి. కస్మా పనేస మేణ్డకసేట్ఠి నామ జాతోతి? తస్స కిర పచ్ఛిమగేహే అట్ఠకరీసమత్తే ఠానే హత్థిఅస్సఉసభపమాణా సువణ్ణమేణ్డకా పథవిం భిన్దిత్వా పిట్ఠియా పిట్ఠిం పహరమానా ఉట్ఠహింసు. తేసం ముఖేసు పఞ్చవణ్ణానం సుత్తానం గేణ్డుకా పక్ఖిత్తా హోన్తి. సప్పితేలమధుఫాణితాదీహి వా వత్థచ్ఛాదనహిరఞ్ఞసువణ్ణాదీహి వా అత్థే సతి తేసం ముఖతో గేణ్డుకే అపనేన్తి, ఏకస్సాపి మేణ్డకస్స ముఖతో జమ్బుదీపవాసీనం పహోనకం సప్పితేలమధుఫాణితవత్థచ్ఛాదనహిరఞ్ఞసువణ్ణం నిక్ఖమతి. తతో పట్ఠాయ మేణ్డకసేట్ఠీతి పఞ్ఞాయి.

కిం పనస్స పుబ్బకమ్మన్తి? విపస్సీబుద్ధకాలే కిర ఏస అవరోజస్స నామ కుటుమ్బికస్స భాగినేయ్యో మాతులేన సమాననామో అవరోజో నామ అహోసి. అథస్స మాతులో సత్థు గన్ధకుటిం కాతుం ఆరభి. సో తస్స సన్తికం గన్త్వా, ‘‘మాతుల, ఉభోపి సహేవ కరోమా’’తి వత్వా ‘‘అహం అఞ్ఞేహి సద్ధిం అసాధారణం కత్వా ఏకకోవ కరిస్సామీ’’తి తేన పన పటిక్ఖిత్తకాలే ‘‘ఇమస్మిం ఠానే గన్ధకుటియా కతాయ ఇమస్మిం నామ ఠానే కుఞ్జరసాలం నామ లద్ధుం వట్టతీ’’తి చిన్తేత్వా అరఞ్ఞతో దబ్బసమ్భారే ఆహరాపేత్వా ఏకం థమ్భం సువణ్ణఖచితం, ఏకం రజతఖచితం, ఏకం మణిఖచితం, ఏకం సత్తరతనఖచితన్తి ఏవం తులాసఙ్ఘాతద్వారకవాటవాతపానగోపానసీఛదనిట్ఠకా సబ్బాపి సువణ్ణాదిఖచితావ కారేత్వా గన్ధకుటియా సమ్ముఖట్ఠానే తథాగతస్స సత్తరతనమయం కుఞ్జరసాలం కారేసి. తస్సా ఉపరి ఘనరత్తసువణ్ణమయా కమ్బలా పవాళమయా సిఖరథూపికాయో అహేసుం. కుఞ్జరసాలాయ మజ్ఝే ఠానే రతనమణ్డపం కారేత్వా ధమ్మాసనం పతిట్ఠాపేసి. తస్స ఘనరత్తసువణ్ణమయా పాదా అహేసుం, తథా చతస్సో అటనియో. చత్తారో పన సువణ్ణమేణ్డకే కారాపేత్వా ఆసనస్స చతున్నం పాదానం హేట్ఠా ఠపేసి, ద్వే మేణ్డకే కారాపేత్వా పాదపీఠకాయ హేట్ఠా ఠపేసి, ఛ సువణ్ణమేణ్డకే కారాపేత్వా మణ్డపం పరిక్ఖిపేన్తో ఠపేసి. ధమ్మాసనం పఠమం సుత్తమయేహి రజ్జుకేహి వాయాపేత్వా మజ్ఝే సువణ్ణసుత్తమయేహి ఉపరి ముత్తమయేహి సుత్తేహి వాయాపేసి. తస్స చన్దనమయో అపస్సయో అహోసి. ఏవం కుఞ్జరసాలం నిట్ఠాపేత్వా సాలామహం కరోన్తో అట్ఠసట్ఠీహి భిక్ఖుసతసహస్సేహి సద్ధిం సత్థారం నిమన్తేత్వా చత్తారో మాసే దానం దత్వా ఓసానదివసే తిచీవరం అదాసి. తత్థ సఙ్ఘనవకస్స సతసహస్సగ్ఘనికం పాపుణి.

ఏవం విపస్సీబుద్ధకాలే పుఞ్ఞకమ్మం కత్వా తతో చుతో దేవేసు చ మనుస్సేసు చ సంసరన్తో ఇమస్మిం భద్దకప్పే బారాణసియం మహాభోగకులే నిబ్బత్తిత్వా బారాణసిసేట్ఠి నామ అహోసి. సో ఏకదివసం రాజూపట్ఠానం గచ్ఛన్తో పురోహితం దిస్వా ‘‘కిం, ఆచరియ, నక్ఖత్తముహుత్తం, ఉపధారేథా’’తి ఆహ. ఆమ, ఉపధారేమి, కిం అఞ్ఞం అమ్హాకం కమ్మన్తి. తేన హి కీదిసం జనపదచారిత్తన్తి? ఏకం భయం భవిస్సతీతి. కిం భయం నామాతి? ఛాతకభయం సేట్ఠీతి. కదా భవిస్సతీతి? ఇతో తిణ్ణం సంవచ్ఛరానం అచ్చయేనాతి. తం సుత్వా సేట్ఠి బహుం కసికమ్మం కారేత్వా గేహే విజ్జమానధనేనాపి ధఞ్ఞమేవ గహేత్వా అడ్ఢతేరసాని కోట్ఠసతాని కారేత్వా సబ్బకోట్ఠకే వీహీహి పరిపూరేసి. కోట్ఠేసు అప్పహోన్తేసు చాటిఆదీని పూరేత్వా అవసేసం భూమియం ఆవాటే కత్వా నిఖణి. నిధానావసేసం మత్తికాయ సద్ధిం మద్దిత్వా భిత్తియో లిమ్పాపేసి.

సో అపరేన సమయేన ఛాతకభయే సమ్పత్తే యథానిక్ఖిత్తం ధఞ్ఞం పరిభుఞ్జన్తో కోట్ఠేసు చ చాటిఆదీసు చ నిక్ఖిత్తధఞ్ఞే పరిక్ఖీణే పరిజనే పక్కోసాపేత్వా ఆహ – ‘‘గచ్ఛథ, తాతా, పబ్బతపాదం పవిసిత్వా జీవన్తా సుభిక్ఖకాలే మమ సన్తికం ఆగన్తుకామా ఆగచ్ఛథ, అనాగన్తుకామా తత్థ తత్థేవ జీవథా’’తి. తే రోదమానా అస్సుముఖా హుత్వా సేట్ఠిం వన్దిత్వా ఖమాపేత్వా సత్తాహం నిసీదిత్వా తథా అకంసు. తస్స పన సన్తికే వేయ్యావచ్చకరో ఏకోవ పుణ్ణో నామ దాసో ఓహీయి, తేన సద్ధిం సేట్ఠిజాయా సేట్ఠిపుత్తో సేట్ఠిసుణిసాతి పఞ్చేవ జనా అహేసుం. తే భూమియం ఆవాటేసు నిహితధఞ్ఞేపి పరిక్ఖీణే భిత్తిమత్తికం పాతేత్వా తేమేత్వా తతో లద్ధధఞ్ఞేన యాపయింసు. అథస్స జాయా ఛాతకే అవత్థరన్తే మత్తికాయ ఖీయమానాయ భిత్తిపాదేసు అవసిట్ఠమత్తికం పాతేత్వా తేమేత్వా అడ్ఢాళ్హకమత్తం వీహిం లభిత్వా కోట్టేత్వా ఏకం తణ్డులనాళిం గహేత్వా ‘‘ఛాతకకాలే చోరా బహూ హోన్తీ’’తి చోరభయేన ఏకస్మిం కుటే పక్ఖిపిత్వా పిదహిత్వా భూమియం నిఖణిత్వా ఠపేసి. అథ నం సేట్ఠి రాజూపట్ఠానతో ఆగన్త్వా ఆహ – ‘‘భద్దే, ఛాతోమ్హి, అత్థి కిఞ్చీ’’తి. సా విజ్జమానం ‘‘నత్థీ’’తి అవత్వా ‘‘ఏకా తణ్డులనాళి అత్థీ’’తి ఆహ. ‘‘కహం సా’’తి? ‘‘చోరభయేన మే నిఖణిత్వా ఠపితా’’తి. ‘‘తేన హి నం ఉద్ధరిత్వా కిఞ్చి పచాహీ’’తి. ‘‘సచే యాగుం పచిస్సామి, ద్వే వారే లభిస్సతి. సచే భత్తం పచిస్సామి, ఏకవారమేవ లభిస్సతి, కిం పచామి, సామీ’’తి ఆహ. ‘‘అమ్హాకం అఞ్ఞో పచ్చయో నత్థి, భత్తం భుఞ్జిత్వా మరిస్సామ, భత్తమేవ పచాహీ’’తి. సా భత్తం పచిత్వా పఞ్చ కోట్ఠాసే కత్వా సేట్ఠినో కోట్ఠాసం వడ్ఢేత్వా పురతో ఠపేసి.

తస్మిం ఖణే గన్ధమాదనపబ్బతే పచ్చేకబుద్ధో సమాపత్తితో వుట్ఠాతి. అన్తోసమాపత్తియం కిర సమాపత్తిబలేన జిఘచ్ఛా న బాధతి. సమాపత్తితో వుట్ఠితానం పన బలవతీ హుత్వా ఉదరపటలం డయ్హన్తీ వియ ఉప్పజ్జతి. తస్మా తే లభనట్ఠానం ఓలోకేత్వా గచ్ఛన్తి. తం దివసఞ్చ తేసం దానం దత్వా సేనాపతిట్ఠానాదీసు అఞ్ఞతరసమ్పత్తిం లభన్తి. తస్మా సోపి దిబ్బేన చక్ఖునా ఓలోకేన్తో ‘‘సకలజమ్బుదీపే ఛాతకభయం ఉప్పన్నం, సేట్ఠిగేహే చ పఞ్చన్నం జనానం నాళికోదనోవ పక్కో, సద్ధా ను ఖో ఏతే, సక్ఖిస్సన్తి వా మమ సఙ్గహం కాతు’’న్తి తేసం సద్ధభావఞ్చ సఙ్గహం కాతుం సమత్థభావఞ్చ దిస్వా పత్తచీవరమాదాయ మహాసేట్ఠిస్స పురతో ద్వారే ఠితమేవ అత్తానం దస్సేసి. సో తం దిస్వా పసన్నచిత్తో ‘‘పుబ్బేపి మయా దానస్స అదిన్నత్తా ఏవరూపం ఛాతకం దిట్ఠం, ఇదం ఖో పన భత్తం మం ఏకదివసమేవ రక్ఖేయ్య. అయ్యస్స పన దిన్నం అనేకాసు కప్పకోటీసు మమ హితసుఖావహం భవిస్సతీ’’తి తం భత్తపాతిం అపనేత్వా పచ్చేకబుద్ధం ఉపసఙ్కమిత్వా పఞ్చపతిట్ఠితేన వన్దిత్వా గేహం పవేసేత్వా ఆసనే నిసిన్నస్స పాదే ధోవిత్వా సువణ్ణపాదపీఠే ఠపేత్వా భత్తపాతిమాదాయ పచ్చేకబుద్ధస్స పత్తే ఓకిరి. ఉపడ్ఢావసేసే భత్తే పచ్చేకబుద్ధో హత్థేన పత్తం పిదహి. అథ నం, ‘‘భన్తే, ఏకాయ తణ్డులనాళియా పఞ్చన్నం జనానం పక్కఓదనస్స అయం ఏకో కోట్ఠాసో, ఇమం ద్విధా కాతుం న సక్కా. మా మయ్హం ఇధలోకే సఙ్గహం కరోథ, అహం నిరవసేసం దాతుకామోమ్హీ’’తి వత్వా సబ్బం భత్తమదాసి. దత్వా చ పన పత్థనం పట్ఠపేసి, ‘‘మా, భన్తే, పున నిబ్బత్తనిబ్బత్తట్ఠానే ఏవరూపం ఛాతకభయం అద్దసం, ఇతో పట్ఠాయ సకలజమ్బుదీపవాసీనం బీజభత్తం దాతుం సమత్థో భవేయ్యం, సహత్థేన కమ్మం కత్వా జీవికం న కప్పేయ్యం, అడ్ఢతేరస కోట్ఠసతాని సోధాపేత్వా సీసం న్హాయిత్వా తేసం ద్వారే నిసీదిత్వా ఉద్ధం ఓలోకితక్ఖణేయేవ మే రత్తసాలిధారా పతిత్వా సబ్బకోట్ఠే పూరేయ్యుం. నిబ్బత్తనిబ్బత్తట్ఠానే చ అయమేవ భరియా, అయమేవ పుత్తో, అయమేవ సుణిసా, అయమేవ దాసో హోతూ’’తి.

భరియాపిస్స ‘‘మమ సామికే జిఘచ్ఛాయ పీళియమానే న సక్కా మయా భుఞ్జితు’’న్తి చిన్తేత్వా అత్తనో కోట్ఠాసం పచ్చేకబుద్ధస్స దత్వా పత్థనం పట్ఠపేసి, ‘‘భన్తే, ఇదాని నిబ్బత్తనిబ్బత్తట్ఠానే ఏవరూపం ఛాతకభయం న పస్సేయ్యం, భత్తథాలికం పురతో కత్వా సకలజమ్బుదీపవాసీనం భత్తం దేన్తియాపి చ మే యావ న ఉట్ఠహిస్సామి, తావ గహితగహితట్ఠానం పూరితమేవ హోతు. అయమేవ సామికో, అయమేవ పుత్తో, అయమేవ సుణిసా, అయమేవ దాసో హోతూ’’తి. పుత్తోపిస్స అత్తనో కోట్ఠాసం పచ్చేకబుద్ధస్స దత్వా పత్థనం పట్ఠపేసి, ‘‘భన్తే, ఇతో పట్ఠాయ ఏవరూపం ఛాతకభయం న పస్సేయ్యం, ఏకఞ్చ మే సహస్సథవికం గహేత్వా సకలజమ్బుదీపవాసీనం కహాపణం దేన్తస్సాపి అయం సహస్సథవికా పరిపుణ్ణావ హోతు, ఇమేయేవ మాతాపితరో హోన్తు, అయం భరియా, అయం దాసో హోతూ’’తి.

సుణిసాపిస్స అత్తనో కోట్ఠాసం పచ్చేకబుద్ధస్స దత్వా పత్థనం పట్ఠపేసి, ‘‘ఇతో పట్ఠాయ ఏవరూపం ఛాతకభయం న పస్సేయ్యం, ఏకఞ్చ మే ధఞ్ఞపిటకం పురతో ఠపేత్వా సకలజమ్బుదీపవాసీనం బీజభత్తం దేన్తియాపి ఖీణభావో మా పఞ్ఞాయిత్థ, నిబ్బత్తనిబ్బత్తట్ఠానే ఇమేయేవ ససురా హోన్తు, అయమేవ సామికో, అయమేవ దాసో హోతూ’’తి. దాసోపి అత్తనో కోట్ఠాసం పచ్చేకబుద్ధస్స దత్వా పత్థనం పట్ఠపేసి, ‘‘ఇతో పట్ఠాయ ఏవరూపం ఛాతకభయం న పస్సేయ్యం, సబ్బే ఇమే సామికా హోన్తు, కసన్తస్స చ మే ఇతో తిస్సో, ఏత్తో తిస్సో, మజ్ఝే ఏకాతి దారుఅమ్బణమత్తా సత్త సత్త సీతాయో గచ్ఛన్తూ’’తి. సో తం దివసం సేనాపతిట్ఠానం పత్థేత్వా లద్ధుం సమత్థోపి సామికేసు సినేహేన ‘‘ఇమేయేవ మే సామికా హోన్తూ’’తి పత్థనం పట్ఠపేసి. పచ్చేకబుద్ధో సబ్బేసమ్పి వచనావసానే ‘‘ఏవం హోతూ’’తి వత్వా –

‘‘ఇచ్ఛితం పత్థితం తుయ్హం, ఖిప్పమేవ సమిజ్ఝతు;

సబ్బే పూరేన్తు సఙ్కప్పా, చన్దో పన్నరసో యథా.

‘‘ఇచ్ఛితం పత్థితం తుయ్హం, ఖిప్పమేవ సమిజ్ఝతు;

సబ్బే పూరేన్తు సఙ్కప్పా, మణి జోతిరసో యథా’’తి. –

పచ్చేకబుద్ధగాథాహి అనుమోదనం కత్వా ‘‘మయా ఇమేసం చిత్తం పసాదేతుం వట్టతీ’’తి చిన్తేత్వా ‘‘యావ గన్ధమాదనపబ్బతా ఇమే మం పస్సన్తూ’’తి అధిట్ఠహిత్వా పక్కామి. తేపి ఓలోకేత్వావ అట్ఠంసు. సో గన్త్వా తం భత్తం పఞ్చహి పచ్చేకబుద్ధసతేహి సద్ధిం సంవిభజి. తం తస్సానుభావేన సబ్బేసమ్పి పహోతి. తే ఓలోకేన్తాయేవ అట్ఠంసు.

అతిక్కన్తే పన మజ్ఝన్హికే సేట్ఠిభరియా ఉక్ఖలిం ధోవిత్వా పిదహిత్వా ఠపేసి. సేట్ఠిపి జిఘచ్ఛాయ పీళితో నిపజ్జిత్వా నిద్దం ఓక్కమి. సో సాయన్హే పబుజ్ఝిత్వా భరియం ఆహ – ‘‘భద్దే, అతివియ ఛాతోమ్హి, అత్థి ను ఖో ఉక్ఖలియా తలే ఝామకసిత్థానీ’’తి. సా ధోవిత్వా ఉక్ఖలియా ఠపితభావం జానన్తీపి ‘‘నత్థీ’’తి అవత్వా ‘‘ఉక్ఖలిం వివరిత్వా ఆచిక్ఖిస్సామీ’’తి ఉట్ఠాయ ఉక్ఖలిమూలం గన్త్వా ఉక్ఖలిం వివరి, తావదేవ సుమనమకులసదిసవణ్ణస్స భత్తస్స పూరా ఉక్ఖలి పిధానం ఉక్ఖిపిత్వా అట్ఠాసి. సా తం దిస్వావ పీతియా ఫుట్ఠసరీరా సేట్ఠిం ఆహ – ‘‘ఉట్ఠేహి, సామి, అహం ఉక్ఖలిం ధోవిత్వా పిదహిం, సా పన సుమనమకులసదిసవణ్ణస్స భత్తస్స పూరా, పుఞ్ఞాని నామ కత్తబ్బరూపాని, దానం నామ కత్తబ్బయుత్తకం. ఉట్ఠేహి, సామి, భుఞ్జస్సూ’’తి. సా ద్విన్నం పితాపుత్తానం భత్తం అదాసి. తేసు సుత్వా ఉట్ఠితేసు సుణిసాయ సద్ధిం నిసీదిత్వా భుఞ్జిత్వా పుణ్ణస్స భత్తం అదాసి. గహితగహితట్ఠానం న ఖీయతి, కటచ్ఛునా సకిం గహితట్ఠానమేవ పఞ్ఞాయతి. తందివసమేవ కోట్ఠాదయో పుబ్బే పూరితనియామేనేవ పున పూరయింసు. ‘‘సేట్ఠిస్స గేహే భత్తం ఉప్పన్నం, బీజభత్తేహి అత్థికా ఆగన్త్వా గణ్హన్తూ’’తి నగరే ఘోసనం కారేసి. మనుస్సా తస్స గేహతో బీజభత్తం గణ్హింసు. సకలజమ్బుదీపవాసినో తం నిస్సాయ జీవితం లభింసుయేవ.

సో తతో చుతో దేవలోకే నిబ్బత్తిత్వా దేవమనుస్సేసు సంసరన్తో ఇమస్మిం బుద్ధుప్పాదే భద్దియనగరే సేట్ఠికులే నిబ్బత్తి. భరియాపిస్స మహాభోగకులే నిబ్బత్తిత్వా వయప్పత్తా తస్సేవ గేహం అగమాసి. తస్స తం పుబ్బకమ్మం నిస్సాయ పచ్ఛాగేహే పుబ్బే వుత్తప్పకారా మేణ్డకా ఉట్ఠహింసు. పుత్తోపి నేసం పుత్తోవ, సుణిసా సుణిసావ, దాసో దాసోవ అహోసి. అథేకదివసం సేట్ఠి అత్తనో పుఞ్ఞం వీమంసితుకామో అడ్ఢతేరసాని కోట్ఠసతాని సోధాపేత్వా సీసం న్హాతో ద్వారే నిసీదిత్వా ఉద్ధం ఓలోకేసి. సబ్బానిపి వుత్తప్పకారానం రత్తసాలీనం పూరయింసు. సో సేసానమ్పి పుఞ్ఞాని వీమంసితుకామో భరియఞ్చ పుత్తాదయో చ ‘‘తుమ్హాకమ్పి పుఞ్ఞాని వీమంసిస్సథా’’తి ఆహ.

అథస్స భరియా సబ్బాలఙ్కారేహి అలఙ్కరిత్వా మహాజనస్స పస్సన్తస్సేవ తణ్డులే మినాపేత్వా తేహి భత్తం పచాపేత్వా ద్వారకోట్ఠకే పఞ్ఞత్తాసనే నిసీదిత్వా సువణ్ణకటచ్ఛుం ఆదాయ ‘‘భత్తేన అత్థికా ఆగచ్ఛన్తూ’’తి ఘోసాపేత్వా ఆగతాగతానం ఉపనీతభాజనాని పూరేత్వా అదాసి. సకలదివసమ్పి దేన్తియా కటచ్ఛునా గహితట్ఠానమేవ పఞ్ఞాయతి. తస్సా పన పురిమబుద్ధానమ్పి భిక్ఖుసఙ్ఘస్స వామహత్థేన ఉక్ఖలిం దక్ఖిణహత్థేన కటచ్ఛుం గహేత్వా ఏవమేవ పత్తే పూరేత్వా భత్తస్స దిన్నత్తా వామహత్థతలం పూరేత్వా పదుమలక్ఖణం నిబ్బత్తి, దక్ఖిణహత్థతలం పూరేత్వా చన్దలక్ఖణం నిబ్బత్తి. యస్మా పన వామహత్థతో ధమ్మకరణం ఆదాయ భిక్ఖుసఙ్ఘస్స ఉదకం పరిస్సావేత్వా దదమానా అపరాపరం విచరి, తేనస్సా దక్ఖిణపాదతలం పూరేత్వా చన్దలక్ఖణం నిబ్బత్తి, వామపాదతలం పూరేత్వా పదుమలక్ఖణం నిబ్బత్తి. తస్సా ఇమినా కారణేన చన్దపదుమాతి నామం కరింసు.

పుత్తోపిస్స సీసం న్హాతో సహస్సథవికం ఆదాయ ‘‘కహాపణేహి అత్థికా ఆగచ్ఛన్తూ’’తి వత్వా ఆగతాగతానం గహితభాజనాని పూరేత్వా అదాసి. థవికాయ కహాపణసహస్సం అహోసియేవ. సుణిసాపిస్స సబ్బాలఙ్కారేహి అలఙ్కరిత్వా వీహిపిటకం ఆదాయ ఆకాసఙ్గణే నిసిన్నా ‘‘బీజభత్తేహి అత్థికా ఆగచ్ఛన్తూ’’తి వత్వా ఆగతాగతానం గహితభాజనాని పూరేత్వా అదాసి. పిటకం యథాపూరితమేవ అహోసి. దాసోపిస్స సబ్బాలఙ్కారేహి అలఙ్కరిత్వా సువణ్ణయుగేసు సువణ్ణయోత్తేహి గోణే యోజేత్వా సువణ్ణపతోదయట్ఠిం ఆదాయ ద్విన్నం గోణానం గన్ధపఞ్చఙ్గులికాని దత్వా విసాణేసు సువణ్ణకోసకే పటిముఞ్చిత్వా ఖేత్తం గన్త్వా పాజేసి. ఇతో తిస్సో, ఏత్తో తిస్సో, మజ్ఝే ఏకాతి సత్త సీతా భిజ్జిత్వా అగమంసు. జమ్బుదీపవాసినో భత్తబీజహిరఞ్ఞసువణ్ణాదీసు యథారుచితం సేట్ఠిగేహతోయేవ గణ్హింసు. ఇమే పఞ్చ మహాపుఞ్ఞా.

ఏవం మహానుభావో సేట్ఠి ‘‘సత్థా కిర ఆగతో’’తి సుత్వా ‘‘సత్థు పచ్చుగ్గమనం కరిస్సామీ’’తి నిక్ఖమన్తో అన్తరామగ్గే తిత్థియే దిస్వా తేహి ‘‘కస్మా తం, గహపతి, కిరియవాదో సమానో అకిరియవాదస్స సమణస్స గోతమస్స సన్తికం గచ్ఛసీ’’తి నివారియమానోపి తేసం వచనం అనాదియిత్వా గన్త్వా సత్థారం వన్దిత్వా ఏకమన్తం నిసీది. అథస్స సత్థా అనుపుబ్బిం కథం కథేసి. సో దేసనావసానే సోతాపత్తిఫలం పత్వా సత్థు తిత్థియేహి అవణ్ణం వత్వా అత్తనో నివారితభావం ఆరోచేసి. అథ నం సత్థా, ‘‘గహపతి, ఇమే సత్తా నామ మహన్తమ్పి అత్తనో దోసం న పస్సన్తి, అవిజ్జమానమ్పి పరేసం దోసం విజ్జమానం కత్వా తత్థ తత్థ భుసం వియ ఓపునన్తీ’’తి వత్వా ఇమం గాథమాహ –

౨౫౨. ‘‘సుదస్సం వజ్జమఞ్ఞేసం, అత్తనో పన దుద్దసం;

పరేసఞ్హి సో వజ్జాని, ఓపునాతి యథా భుసం;

అత్తనో పన ఛాదేతి, కలింవ కితవా సఠో’’తి.

తత్థ సుదస్సం వజ్జన్తి పరస్స అణుమత్తమ్పి వజ్జం ఖలితం సుదస్సం సుఖేనేవ పస్సితుం సక్కా, అత్తనో పన అతిమహన్తమ్పి దుద్దసం. పరేసం హీతి తేనేవ కారణేన సో పుగ్గలో సఙ్ఘమజ్ఝాదీసు పరేసం వజ్జాని ఉచ్చట్ఠానే ఠపేత్వా భుసం ఓపునన్తో వియ ఓపునాతి. కలింవ కితవా సఠోతి ఏత్థ సకుణేసు అపరజ్ఝనభావేన అత్తభావో కలి నామ, సాఖభఙ్గాదికం పటిచ్ఛాదనం కితవా నామ, సాకుణికో సఠో నామ. యథా సకుణలుద్దకో సకుణే గహేత్వా మారేతుకామో కితవా వియ అత్తభావం పటిచ్ఛాదేతి, ఏవం అత్తనో వజ్జం ఛాదేతీతి అత్థో.

దేసనావసానే బహూ సోతాపత్తిఫలాదీని పాపుణింసూతి.

మేణ్డకసేట్ఠివత్థు దసమం.