౪. మహామోగ్గల్లానత్థేరపఞ్హవత్థు
సచ్చం భణేతి ఇమం ధమ్మదేసనం సత్థా జేతవనే విహరన్తో మహామోగ్గల్లానత్థేరస్స పఞ్హం ఆరబ్భ కథేసి.
ఏకస్మిఞ్హి సమయే థేరో దేవచారికం గన్త్వా మహేసక్ఖాయ దేవతాయ విమానద్వారే ఠత్వా తం అత్తనో సన్తికం ఆగన్త్వా వన్దిత్వా ఠితం ఏవమాహ – ‘‘దేవతే మహతీ తే సమ్పత్తి, కిం కమ్మం కత్వా ఇమం అలత్థా’’తి? ‘‘మా మం, భన్తే, పుచ్ఛథా’’తి. దేవతా కిర అత్తనో పరిత్తకమ్మేన లజ్జమానా ఏవం వదతి. సా పన థేరేన ‘‘కథేహియేవా’’తి వుచ్చమానా ఆహ – ‘‘భన్తే, మయా నేవ దానం దిన్నం, న పూజా కతా, న ధమ్మో సుతో, కేవలం సచ్చమత్తం రక్ఖిత’’న్తి. థేరో అఞ్ఞాని విమానద్వారాని గన్త్వా ఆగతాగతా అపరాపి దేవధీతరో పుచ్ఛి. తాసుపి తథేవ నిగుహిత్వా థేరం పటిబాహితుం అసక్కోన్తీసు ఏకా తావ ఆహ – ‘‘భన్తే, మయా నేవ దానాదీసు కతం నామ అత్థి, అహం పన కస్సపబుద్ధకాలే పరస్స దాసీ అహోసిం, తస్సా మే సామికో అతివియ చణ్డో ఫరుసో, గహితగ్గహితేనేవ కట్ఠేన వా కలిఙ్గరేన వా సీసం భిన్దతి. సాహం ఉప్పన్నే కోపే ‘ఏస తవ సామికో లక్ఖణాహతం వా కాతుం నాసాదీని వా ఛిన్దితుం ఇస్సరో, మా కుజ్ఝీ’తి అత్తానమేవ పరిభాసేత్వా కోపం నామ న అకాసిం, తేన మే అయం సమ్పత్తి లద్ధా’’తి. అపరా ఆహ – ‘‘అహం, భన్తే, ఉచ్ఛుఖేత్తం రక్ఖమానా ఏకస్స భిక్ఖునో ఉచ్ఛుయట్ఠిం అదాసిం’’. అపరా ఏకం తిమ్బరుసకం అదాసిం. అపరా ఏకం ఏళాలుకం అదాసిం. అపరా ఏకం ఫారుసకం అదాసిం. అపరా ఏకం మూలముట్ఠిం. అపరా ‘‘నిమ్బముట్ఠి’’న్తిఆదినా నయేన అత్తనా అత్తనా కతం పరిత్తదానం ఆరోచేత్వా ‘‘ఇమినా ఇమినా కారణేన అమ్హేహి అయం సమ్పత్తి లద్ధా’’తి ఆహంసు.
థేరో తాహి కతకమ్మం సుత్వా సత్థారం ఉపసఙ్కమిత్వా పుచ్ఛి – ‘‘సక్కా ను ఖో, భన్తే, సచ్చకథనమత్తేన, కోపనిబ్బాపనమత్తేన, అతిపరిత్తకేన తిమ్బరుసకాదిదానమత్తేన దిబ్బసమ్పత్తిం లద్ధు’’న్తి. ‘‘కస్మా మం, మోగ్గల్లాన, పుచ్ఛసి, నను తే దేవతాహి అయం అత్థో కథితో’’తి? ‘‘ఆమ, భన్తే, లబ్భతి మఞ్ఞే ఏత్తకేన దిబ్బసమ్పత్తీ’’తి. అథ నం సత్థా ‘‘మోగ్గల్లాన, సచ్చమత్తం కథేత్వాపి కోపమత్తం జహిత్వాపి పరిత్తకం దానం దత్వాపి దేవలోకం గచ్ఛతియేవా’’తి వత్వా ఇమం గాథమాహ –
౨౨౪. ‘‘సచ్చం భణే న కుజ్ఝేయ్య, దజ్జా అప్పమ్పి యాచితో;
ఏతేహి తీహి ఠానేహి, గచ్ఛే దేవాన సన్తికే’’తి.
తత్థ సచ్చం భణేతి సచ్చం దీపేయ్య వోహరేయ్య, సచ్చే పతిట్ఠహేయ్యాతి అత్థో. న కుజ్ఝేయ్యాతి పరస్స న కుజ్ఝేయ్య. యాచితోతి యాచకా నామ సీలవన్తో పబ్బజితా. తే హి కిఞ్చాపి ‘‘దేథా’’తి అయాచిత్వావ ఘరద్వారే తిట్ఠన్తి, అత్థతో పన యాచన్తియేవ నామ. ఏవం సీలవన్తేహి యాచితో అప్పస్మిం దేయ్యధమ్మే విజ్జమానే అప్పమత్తకమ్పి దదేయ్య. ఏతేహి తీహీతి ఏతేసు తీసు ఏకేనాపి కారణేన దేవలోకం గచ్ఛేయ్యాతి అత్థో.
దేసనావసానే బహూ సోతాపత్తిఫలాదీని పాపుణింసూతి.
మహామోగ్గల్లానత్థేరపఞ్హవత్థు చతుత్థం.