౩. ఉత్తరాఉపాసికావత్థు
అక్కోధేన జినే కోధన్తి ఇమం ధమ్మదేసనం సత్థా వేళువనే విహరన్తో ఉత్తరాయ గేహే కతభత్తకిచ్చో ఉత్తరం ఉపాసికం ఆరబ్భ కథేసి.
తత్రాయమనుపుబ్బీ కథా – రాజగహే కిర సుమనసేట్ఠిం నిస్సాయ పుణ్ణో నామ దలిద్దో భతిం కత్వా జీవతి. తస్స భరియా చ ఉత్తరా నామ ధీతా చాతి ద్వేయేవ గేహమానుసకా. అథేకదివసం ‘‘సత్తాహం నక్ఖత్తం కీళితబ్బ’’న్తి రాజగహే ఘోసనం కరింసు. తం సుత్వా సుమనసేట్ఠి పాతోవ ఆగతం పుణ్ణం ఆమన్తేత్వా, ‘‘తాత, అమ్హాకం పరిజనో నక్ఖత్తం కీళితుకామో, త్వం కిం నక్ఖత్తం కీళిస్ససి, ఉదాహు భతిం కరిస్ససీ’’తి ఆహ. ‘‘సామి, నక్ఖత్తం నామ సధనానం హోతి, మమ పన గేహే స్వాతనాయ యాగుతణ్డులమ్పి నత్థి, కిం మే నక్ఖత్తేన, గోణే లభన్తో కసితుం గమిస్సామీ’’తి. ‘‘తేన హి గోణే గణ్హాహీ’’తి. సో బలవగోణే చ నఙ్గలఞ్చ గహేత్వా, ‘‘భద్దే, నాగరా నక్ఖత్తం కీళన్తి, అహం దలిద్దతాయ భతిం కాతుం గమిస్సామి, మయ్హమ్పి తావ అజ్జ ద్విగుణం నివాపం పచిత్వా భత్తం ఆహరేయ్యాసీ’’తి భరియం వత్వా ఖేత్తం అగమాసి.
సారిపుత్తత్థేరోపి సత్తాహం నిరోధసమాపన్నో తం దివసం వుట్ఠాయ ‘‘కస్స ను ఖో అజ్జ మయా సఙ్గహం కాతుం వట్టతీ’’తి ఓలోకేన్తో పుణ్ణం అత్తనో ఞాణజాలస్స అన్తో పవిట్ఠం దిస్వా ‘‘సద్ధో ను ఖో ఏస, సక్ఖిస్సతి వా మే సఙ్గహం కాతు’’న్తి ఓలోకేన్తో తస్స సద్ధభావఞ్చ సఙ్గహం కాతుం సమత్థభావఞ్చ తప్పచ్చయా చస్స మహాసమ్పత్తిపటిలాభఞ్చ ఞత్వా పత్తచీవరమాదాయ తస్స కసనట్ఠానం గన్త్వా ఆవాటతీరే ఏకం గుమ్బం ఓలోకేన్తో అట్ఠాసి.
పుణ్ణో థేరం దిస్వావ కసిం ఠపేత్వా పఞ్చపతిట్ఠితేన థేరం వన్దిత్వా ‘‘దన్తకట్ఠేన అత్థో భవిస్సతీ’’తి దన్తకట్ఠం కప్పియం కత్వా అదాసి. అథస్స థేరో పత్తఞ్చ పరిస్సావనఞ్చ నీహరిత్వా అదాసి. సో ‘‘పానీయేన అత్థో భవిస్సతీ’’తి తం ఆదాయ పానీయం పరిస్సావేత్వా అదాసి. థేరో చిన్తేసి – ‘‘అయం పరేసం పచ్ఛిమగేహే వసతి. సచస్స గేహద్వారం గమిస్సామి, ఇమస్స భరియా మం దట్ఠుం న లభిస్సతి. యావస్సా భత్తం ఆదాయ మగ్గం పటిపజ్జతి, తావ ఇధేవ భవిస్సామీ’’తి. సో తత్థేవ థోకం వీతినామేత్వా తస్స మగ్గారుళ్హభావం ఞత్వా అన్తోనగరాభిముఖో పాయాసి.
సా అన్తరామగ్గే థేరం దిస్వా చిన్తేసి – ‘‘అప్పేకదాహం దేయ్యధమ్మే సతి అయ్యం న పస్సామి, అప్పేకదా మే అయ్యం పస్సన్తియా దేయ్యధమ్మో న హోతి. అజ్జ పన మే అయ్యో చ దిట్ఠో, దేయ్యధమ్మో చాయం అత్థి, కరిస్సతి ను ఖో మే సఙ్గహ’’న్తి. సా భత్తభాజనం ఓరోపేత్వా థేరం పఞ్చపతిట్ఠితేన వన్దిత్వా, ‘‘భన్తే, ఇదం లూఖం వా పణీతం వాతి అచిన్తేత్వా దాసస్స వో సఙ్గహం కరోథా’’తి ఆహ. థేరో పత్తం ఉపనామేత్వా తాయ ఏకేన హత్థేన భాజనం ధారేత్వా ఏకేన హత్థేన తతో భత్తం దదమానాయ ఉపడ్ఢభత్తే దిన్నే ‘‘అల’’న్తి హత్థేన పత్తం పిదహి. సా, ‘‘భన్తే, ఏకోవ పటివిసో, న సక్కా ద్విధా కాతుం. తుమ్హాకం దాసస్స ఇధలోకసఙ్గహం అకత్వా పరలోకసఙ్గహం కరోథ, నిరవసేసమేవ దాతుకామమ్హీ’’తి వత్వా సబ్బమేవ థేరస్స పత్తే పతిట్ఠపేత్వా ‘‘తుమ్హేహి దిట్ఠధమ్మస్సేవ భాగీ అస్స’’న్తి పత్థనం అకాసి. థేరో ‘‘ఏవం హోతూ’’తి వత్వా ఠితకోవ అనుమోదనం కరిత్వా ఏకస్మిం ఉదకఫాసుకట్ఠానే నిసీదిత్వా భత్తకిచ్చమకాసి. సాపి నివత్తిత్వా తణ్డులే పరియేసిత్వా భత్తం పచి. పుణ్ణోపి అడ్ఢకరీసమత్తట్ఠానం కసిత్వా జిఘచ్ఛం సహితుం అసక్కోన్తో గోణే విస్సజ్జేత్వా ఏకరుక్ఖచ్ఛాయం పవిసిత్వా మగ్గం ఓలోకేన్తో నిసీది.
అథస్స భరియా భత్తం ఆదాయ గచ్ఛమానా తం దిస్వావ ‘‘ఏస జిఘచ్ఛాయ పీళితో మం ఓలోకేన్తో నిసిన్నో. సచే మం ‘అతివియ జే చిరాయీ’తి తజ్జేత్వా పతోదలట్ఠియా మం పహరిస్సతి, మయా కతకమ్మం నిరత్థకం భవిస్సతి. పటికచ్చేవస్స ఆరోచేస్సామీ’’తి చిన్తేత్వా ఏవమాహ – ‘‘సామి, అజ్జేకదివసం చిత్తం పసాదేహి, మా మయా కతకమ్మం నిరత్థకం కరి. అహఞ్హి పాతోవ తే భత్తం ఆహరన్తీ అన్తరామగ్గే ధమ్మసేనాపతిం దిస్వా తవ భత్తం తస్స దత్వా పున గన్త్వా భత్తం పచిత్వా ఆగతా, పసాదేహి, సామి, చిత్త’’న్తి. సో ‘‘కిం వదేసి, భద్దే’’తి పుచ్ఛిత్వా పున తమత్థం సుత్వా, ‘‘భద్దే, సాధు వత తే కతం మమ భత్తం అయ్యస్స దదమానాయ, మయాపిస్స అజ్జ పాతోవ దన్తకట్ఠఞ్చ ముఖోదకఞ్చ దిన్న’’న్తి పసన్నమానసో తం వచనం అభినన్దిత్వా ఉస్సురే లద్ధభత్తతాయ కిలన్తకాయో తస్సా అఙ్కే సీసం కత్వా నిద్దం ఓక్కమి.
అథస్స పాతోవ కసితట్ఠానం పంసుచుణ్ణం ఉపాదాయ సబ్బం రత్తసువణ్ణం కణికారపుప్ఫరాసి వియ సోభమానం అట్ఠాసి. సో పబుద్ధో ఓలోకేత్వా భరియం ఆహ – ‘‘భద్దే, ఏతం కసితట్ఠానం సబ్బం మమ సువణ్ణం హుత్వా పఞ్ఞాయతి, కిం ను ఖో మే అతిఉస్సురే లద్ధభత్తతాయ అక్ఖీని భమన్తీ’’తి. ‘‘సామి, మయ్హమ్పి ఏవమేవ పఞ్ఞాయతీ’’తి. సో ఉట్ఠాయ తత్థ గన్త్వా ఏకపిణ్డం గహేత్వా నఙ్గలసీసే పహరిత్వా సువణ్ణభావం ఞత్వా ‘‘అహో అయ్యస్స ధమ్మసేనాపతిస్స మే దిన్నదానేన అజ్జేవ విపాకో దస్సితో, న ఖో పన సక్కా ఏత్తకం ధనం పటిచ్ఛాదేత్వా పరిభుఞ్జితు’’న్తి భరియాయ ఆభతం భత్తపాతిం సువణ్ణస్స పూరేత్వా రాజకులం గన్త్వా రఞ్ఞా కతోకాసో పవిసిత్వా రాజానం అభివాదేత్వా ‘‘కిం, తాతా’’తి వుత్తే, ‘‘దేవ, అజ్జ మయా కసితట్ఠానం సబ్బం సువణ్ణభరితమేవ హుత్వా ఠితం, ఇదం సువణ్ణం ఆహరాపేతుం వట్టతీ’’తి. ‘‘కోసి త్వ’’న్తి? ‘‘పుణ్ణో నామ అహ’’న్తి. ‘‘కిం పన తే అజ్జ కత’’న్తి? ‘‘ధమ్మసేనాపతిస్స మే అజ్జ పాతోవ దన్తకట్ఠఞ్చ ముఖోదకఞ్చ దిన్నం, భరియాయపి మే మయ్హం ఆహరణభత్తం తస్సేవ దిన్న’’న్తి.
తం సుత్వా రాజా ‘‘అజ్జేవ కిర, భో, ధమ్మసేనాపతిస్స దిన్నదానేన విపాకో దస్సితో’’తి వత్వా, ‘‘తాత, కిం కరోమీ’’తి పుచ్ఛి. ‘‘బహూని సకటసహస్సాని పహిణిత్వా సువణ్ణం ఆహరాపేథా’’తి. రాజా సకటాని పహిణి. రాజపురిసేసు ‘‘రఞ్ఞో సన్తక’’న్తి గణ్హన్తేసు గహితగహితం మత్తికావ హోతి. తే గన్త్వా రఞ్ఞో ఆరోచేత్వా ‘‘తుమ్హేహి కిన్తి వత్వా గహిత’’న్తి. పుట్ఠా ‘‘తుమ్హాకం సన్తక’’న్తి ఆహంసు. న మయ్హం, తాతా, సన్తకం, గచ్ఛథ ‘‘పుణ్ణస్స సన్తక’’న్తి వత్వా గణ్హథాతి. తే తథా కరింసు, గహితగహితం సువణ్ణమేవ అహోసి. సబ్బమ్పి ఆహరిత్వా రాజఙ్గణే రాసిమకంసు, అసీతిహత్థుబ్బేధో రాసి అహోసి. రాజా నాగరే సన్నిపాతేత్వా ‘‘ఇమస్మిం నగరే అత్థి కస్సచి ఏత్తకం సువణ్ణ’’న్తి? ‘‘నత్థి, దేవా’’తి. ‘‘కిం పనస్స దాతుం వట్టతీ’’తి? ‘‘సేట్ఠిఛత్తం, దేవా’’తి. రాజా ‘‘బాహుధనసేట్ఠి నామ హోతూ’’తి మహన్తేన భోగేన సద్ధిం తస్స సేట్ఠిఛత్తమదాసి. అథ నం సో ఆహ – ‘‘మయం, దేవ, ఏత్తకం కాలం పరకులే వసిమ్హా, వసనట్ఠానం నో దేథా’’తి. ‘‘తేన హి పస్స, ఏస గుమ్బో పఞ్ఞాయతి, ఏతం హరాపేత్వా గేహం కారేహీ’’తి పురాణసేట్ఠిస్స గేహట్ఠానం ఆచిక్ఖి. సో తస్మిం ఠానే కతిపాహేనేవ గేహం కారాపేత్వా గేహప్పవేసనమఙ్గలఞ్చ ఛత్తమఙ్గలఞ్చ ఏకతోవ కరోన్తో సత్తాహం బుద్ధప్పముఖస్స భిక్ఖుసఙ్ఘస్స దానం అదాసి. అథస్స సత్థా అనుమోదనం కరోన్తో అనుపుబ్బిం కథం కథేసి. ధమ్మకథావసానే పుణ్ణసేట్ఠి చ భరియా చస్స ధీతా చ ఉత్తరాతి తయో జనా సోతాపన్నా అహేసుం.
అపరభాగే రాజగహసేట్ఠి పుణ్ణసేట్ఠినో ధీతరం అత్తనో పుత్తస్స వారేసి. సో ‘‘నాహం దస్సామీ’’తి వత్వా ‘‘మా ఏవం కరోతు, ఏత్తకం కాలం అమ్హే నిస్సాయ వసన్తేనేవ తే సమ్పత్తి లద్ధా, దేతు మే పుత్తస్స ధీతర’’న్తి వుత్తే ‘‘సో మిచ్ఛాదిట్ఠికో, మమ ధీతా తీహి రతనేహి వినా వత్తితుం న సక్కోతి, నేవస్స ధీతరం దస్సామీ’’తి ఆహ. అథ నం బహూ సేట్ఠిగణాదయో కులపుత్తా ‘‘మా తేన సద్ధిం విస్సాసం భిన్ది, దేహిస్స ధీతర’’న్తి యాచింసు. సో తేసం వచనం సమ్పటిచ్ఛిత్వా ఆసాళ్హిపుణ్ణమాయం ధీతరం అదాసి. సా పతికులం గతకాలతో పట్ఠాయ భిక్ఖుం వా భిక్ఖునిం వా ఉపసఙ్కమితుం దానం వా దాతుం ధమ్మం వా సోతుం నాలత్థ. ఏవం అడ్ఢతియేసు మాసేసు వీతివత్తేసు సన్తికే ఠితం పరిచారికం పుచ్ఛి – ‘‘ఇదాని కిత్తకం అన్తోవస్సస్స అవసిట్ఠ’’న్తి? ‘‘అడ్ఢమాసో, అయ్యే’’తి. సా పితు సాసనం పహిణి ‘‘కస్మా మం ఏవరూపే బన్ధనాగారే పక్ఖిపింసు, వరం మే లక్ఖణాహతం కత్వా పరేసం దాసిం సావేతుం. ఏవరూపస్స మిచ్ఛాదిట్ఠికులస్స దాతుం న వట్టతి. ఆగతకాలతో పట్ఠాయ భిక్ఖుదస్సనాదీసు ఏకమ్పి పుఞ్ఞం కాతుం న లభామీ’’తి.
అథస్సా పితా ‘‘దుక్ఖితా వత మే ధీతా’’తి అనత్తమనతం పవేదేత్వా పఞ్చదస కహాపణసహస్సాని పేసేసి ‘‘ఇమస్మిం నగరే సిరిమా నామ గణికా అత్థి, దేవసికం సహస్సం గణ్హాతి. ఇమేహి కహాపణేహి తం ఆనేత్వా సామికస్స పాదపరిచారికం కత్వా సయం పుఞ్ఞాని కరోతూ’’తి. సా సిరిమం పక్కోసాపేత్వా ‘‘సహాయికే ఇమే కహాపణే గహేత్వా ఇమం అడ్ఢమాసం తవ సహాయకం పరిచరాహీ’’తి ఆహ. సా ‘‘సాధూ’’తి పటిస్సుణి. సా తం ఆదాయ సామికస్స సన్తికం గన్త్వా తేన సిరిమం దిస్వా ‘‘కిం ఇద’’న్తి వుత్తే, ‘‘సామి, ఇమం అడ్ఢమాసం మమ సహాయికా తుమ్హే పరిచరతు, అహం పన ఇమం అడ్ఢమాసం దానఞ్చేవ దాతుకామా ధమ్మఞ్చ సోతుకామా’’తి ఆహ. సో తం అభిరూపం ఇత్థిం దిస్వా ఉప్పన్నసినేహో ‘‘సాధూ’’తి సమ్పటిచ్ఛి.
ఉత్తరాపి ఖో బుద్ధప్పముఖం భిక్ఖుసఙ్ఘం నిమన్తేత్వా, ‘‘భన్తే, ఇమం అడ్ఢమాసం అఞ్ఞత్థ అగన్త్వా ఇధేవ భిక్ఖా గహేతబ్బా’’తి సత్థు పటిఞ్ఞం గహేత్వా ‘‘ఇతో దాని పట్ఠాయ యావ మహాపవారణా, తావ సత్థారం ఉపట్ఠాతుం ధమ్మఞ్చ సోతుం లభిస్సామీ’’తి తుట్ఠమానసా ‘‘ఏవం యాగుం పచథ, ఏవం పూవే పచథా’’తి మహానసే సబ్బకిచ్చాని సంవిదహన్తీ విచరతి. అథస్సా సామికో ‘‘స్వే పవారణా భవిస్సతీ’’తి మహానసాభిముఖో వాతపానే ఠత్వా ‘‘కిం ను ఖో కరోన్తీ సా అన్ధబాలా విచరతీ’’తి ఓలోకేన్తో తం సేట్ఠీధీతరం సేదకిలిన్నం ఛారికాయ ఓకిణ్ణం అఙ్గారమసిమక్ఖితం తథా సంవిదహిత్వా విచరమానం దిస్వా ‘‘అహో అన్ధబాలా ఏవరూపే ఠానే ఇమం సిరిసమ్పత్తిం నానుభవతి, ‘ముణ్డకసమణే ఉపట్ఠహిస్సామీ’తి తుట్ఠచిత్తా విచరతీ’’తి హసిత్వా అపగఞ్ఛి.
తస్మిం అపగతే తస్స సన్తికే ఠితా సిరిమా ‘‘కిం ను ఖో ఓలోకేత్వా ఏస హసీ’’తి తేనేవ వాతపానేన ఓలోకేన్తీ ఉత్తరం దిస్వా ‘‘ఇమం ఓలోకేత్వా ఇమినా హసితం, అద్ధా ఇమస్స ఏతాయ సద్ధిం సన్థవో అత్థీ’’తి చిన్తేసి. సా కిర అడ్ఢమాసం తస్మిం గేహే బాహిరకఇత్థీ హుత్వా వసమానాపి తం సమ్పత్తిం అనుభవమానా అత్తనో బాహిరకఇత్థిభావం అజానిత్వా ‘‘అహం ఘరసామినీ’’తి సఞ్ఞమకాసి. సా ఉత్తరాయ ఆఘాతం బన్ధిత్వా ‘‘దుక్ఖమస్సా ఉప్పాదేస్సామీ’’తి పాసాదా ఓరుయ్హ మహానసం పవిసిత్వా పూవపచనట్ఠానే పక్కుథితం సప్పిం కటచ్ఛునా ఆదాయ ఉత్తరాభిముఖం పాయాసి. ఉత్తరా తం ఆగచ్ఛన్తిం దిస్వా ‘‘మమ సహాయికాయ మయ్హం ఉపకారో కతో, చక్కవాళం అతిసమ్బాధం, బ్రహ్మలోకో అతినీచకో, మమ సహాయికాయ గుణోవ మహన్తో. అహఞ్హి ఏతం నిస్సాయ దానఞ్చ దాతుం ధమ్మఞ్చ సోతుం లభిం. సచే మమ ఏతిస్సా ఉపరి కోపో అత్థి, ఇదం సప్పి మం దహతు. సచే నత్థి, మా దహతూ’’తి తం మేత్తాయ ఫరి. తాయ తస్సా మత్థకే ఆసిత్తం పక్కుథితసప్పి సీతుదకం వియ అహోసి.
అథ నం ‘‘ఇదం సీతలం భవిస్సతీ’’తి కటచ్ఛుం పూరేత్వా ఆదాయ ఆగచ్ఛన్తిం ఉత్తరాయ దాసియో దిస్వా ‘‘అపేహి దుబ్బినీతే, న త్వం అమ్హాకం అయ్యాయ పక్కుథితం సప్పిం ఆసిఞ్చితుం అనుచ్ఛవికా’’తి సన్తజ్జేన్తియో ఇతో చితో చ ఉట్ఠాయ హత్థేహి చ పాదేహి చ పోథేత్వా భూమియం పాతేసుం. ఉత్తరా వారేన్తీపి వారేతుం నాసక్ఖి. అథస్సా ఉపరి ఠితా సబ్బా దాసియో పటిబాహిత్వా ‘‘కిస్స తే ఏవరూపం భారియం కత’’న్తి సిరిమం ఓవదిత్వా ఉణ్హోదకేన న్హాపేత్వా సతపాకతేలేన అబ్భఞ్జి. తస్మిం ఖణే సా అత్తనో బాహిరకిత్థిభావం ఞత్వా చిన్తేసి – ‘‘మయా భారియం కమ్మం కతం సామికస్స హసనమత్తకారణా ఇమిస్సా ఉపరి పక్కుథితం సప్పిం ఆసిఞ్చన్తియా, అయం ‘గణ్హథ న’న్తి దాసియో న ఆణాపేసి. మం విహేఠనకాలేపి సబ్బదాసియో పటిబాహిత్వా మయ్హం కత్తబ్బమేవ అకాసి. సచాహం ఇమం న ఖమాపేస్సామి, ముద్ధా మే సత్తధా ఫలేయ్యా’’తి తస్సా పాదమూలే నిపజ్జిత్వా, ‘‘అయ్యే, ఖమాహి మే’’తి ఆహ. అహం సపితికా ధీతా, పితరి ఖమన్తే ఖమామీతి. హోతు, అయ్యే, పితరం తే పుణ్ణసేట్ఠిం ఖమాపేస్సామీతి. పుణ్ణో మమ వట్టజనకపితా, వివట్టజనకే పితరి ఖమన్తే పనాహం ఖమిస్సామీతి. కో పన తే వివట్టజనకపితాతి? సమ్మాసమ్బుద్ధోతి. మయ్హం తేన సద్ధిం విస్సాసో నత్థీతి. అహం కరిస్సామి, సత్థా స్వే భిక్ఖుసఙ్ఘం ఆదాయ ఇధాగమిస్సతి, త్వం యథాలద్ధం సక్కారం గహేత్వా ఇధేవ ఆగన్త్వా తం ఖమాపేహీతి. సా ‘‘సాధు, అయ్యే’’తి ఉట్ఠాయ అత్తనో గేహం గన్త్వా పఞ్చసతా పరివారిత్థియో ఆణాపేత్వా నానావిధాని ఖాదనీయాని చేవ సూపేయ్యాని చ సమ్పాదేత్వా పునదివసే తం సక్కారం ఆదాయ ఉత్తరాయ గేహం ఆగన్త్వా బుద్ధప్పముఖస్స భిక్ఖుసఙ్ఘస్స పత్తే పతిట్ఠాపేతుం అవిసహన్తీ అట్ఠాసి. తం సబ్బం గహేత్వా ఉత్తరావ సంవిదహి. సిరిమాపి భత్తకిచ్చావసానే సద్ధిం పరివారేన సత్థు పాదమూలే నిపజ్జి.
అథ నం సత్థా పుచ్ఛి – ‘‘కో తే అపరాధో’’తి? భన్తే, మయా హియ్యో ఇదం నామ కతం, అథ మే సహాయికా మం విహేఠయమానా దాసియో నివారేత్వా మయ్హం ఉపకారమేవ అకాసి. సాహం ఇమిస్సా గుణం జానిత్వా ఇమం ఖమాపేసిం, అథ మం ఏసా ‘‘తుమ్హేసు ఖమన్తేసు ఖమిస్సామీ’’తి ఆహ. ‘‘ఏవం కిర ఉత్తరే’’తి? ‘‘ఆమ, భన్తే, సీసే మే సహాయికాయ పక్కుథితసప్పి ఆసిత్త’’న్తి. అథ ‘‘తయా కిం చిన్తిత’’న్తి? ‘‘చక్కవాళం అతిసమ్బాధం, బ్రహ్మలోకో అతినీచకో, మమ సహాయికాయ గుణోవ మహన్తో. అహఞ్హి ఏతం నిస్సాయ దానఞ్చ దాతుం ధమ్మఞ్చ సోతుం అలత్థం, సచే మే ఇమిస్సా ఉపరి కోపో అత్థి, ఇదం మం దహతు. నో చే, మా దహతూ’’తి ఏవం చిన్తేత్వా ఇమం మేత్తాయ ఫరిం, భన్తేతి. సత్థా ‘‘సాధు సాధు, ఉత్తరే, ఏవం కోధం జినితుం వట్టతి. కోధో హి నామ అక్కోధేన, అక్కోసకపరిభాసకో అనక్కోసన్తేన అపరిభాసన్తేన, థద్ధమచ్ఛరీ అత్తనో సన్తకస్స దానేన, ముసావాదీ సచ్చవచనేన జినితబ్బో’’తి వత్వా ఇమం గాథమాహ –
౨౨౩. ‘‘అక్కోధేన జినే కోధం, అసాధుం సాధునా జినే;
జినే కదరియం దానేన, సచ్చేనాలికవాదిన’’న్తి.
తత్థ అక్కోధేనాతి కోధనో హి పుగ్గలో అక్కోధేన హుత్వా జినితబ్బో. అసాధున్తి అభద్దకో భద్దకేన హుత్వా జినితబ్బో. కదరియన్తి థద్ధమచ్ఛరీ అత్తనో సన్తకస్స చాగచిత్తేన జినితబ్బో. అలికవాదీ సచ్చవచనేన జినితబ్బో. తస్మా ఏవమాహ – ‘‘అక్కోధేన జినే కోధం…పే… సచ్చేనాలికవాదిన’’న్తి.
దేసనావసానే సిరిమా సద్ధిం పఞ్చసతాహి ఇత్థీహి సోతాపత్తిఫలే పతిట్ఠహీతి.
ఉత్తరాఉపాసికావత్థు తతియం.