౮. ఏకఅనాగామిత్థేరవత్థు

ఛన్దజాతోతి ఇమం ధమ్మదేసనం సత్థా జేతవనే విహరన్తో ఏకం అనాగామిత్థేరం ఆరబ్భ కథేసి.

ఏకదివసఞ్హి తం థేరం సద్ధివిహారికా పుచ్ఛింసు – ‘‘అత్థి పన వో, భన్తే, విసేసాధిగమో’’తి. థేరో ‘‘అనాగామిఫలం నామ గహట్ఠాపి పాపుణన్తి, అరహత్తం పత్తకాలేయేవ తేహి సద్ధిం కథేస్సామీ’’తి హరాయమానో కిఞ్చి అకథేత్వావ కాలకతో సుద్ధావాసదేవలోకే నిబ్బత్తి. అథస్స సద్ధివిహారికా రోదిత్వా పరిదేవిత్వా సత్థు సన్తికం గన్త్వా సత్థారం వన్దిత్వా రోదన్తావ ఏకమన్తం నిసీదింసు. అథ నే సత్థా ‘‘కిం, భిక్ఖవే, రోదథా’’తి ఆహ. ‘‘ఉపజ్ఝాయో నో, భన్తే, కాలకతో’’తి. ‘‘హోతు, భిక్ఖవే, మా చిన్తయిత్థ, ధువధమ్మో నామేసో’’తి? ‘‘ఆమ, భన్తే, మయమ్పి జానామ, అపిచ మయం ఉపజ్ఝాయం విసేసాధిగమం పుచ్ఛిమ్హా, సో కిఞ్చి అకథేత్వావ కాలకతో, తేనమ్హ దుక్ఖితా’’తి. సత్థా, ‘‘భిక్ఖవే, మా చిన్తయిత్థ, ఉపజ్ఝాయేన వో అనాగామిఫలం పత్తం, సో ‘గిహీపేతం పాపుణన్తి, అరహత్తం పత్వావ నేసం కథేస్సామీ’తి హరాయన్తో తుమ్హాకం కిఞ్చి అకథేత్వా కాలం కత్వా సుద్ధావాసే నిబ్బత్తో, అస్సాసథ, భిక్ఖవే, ఉపజ్ఝాయో వో కామేసు అప్పటిబద్ధచిత్తతం పత్తో’’తి వత్వా ఇమం గాథమాహ –

౨౧౮. ‘‘ఛన్దజాతో అనక్ఖాతే, మనసా చ ఫుటో సియా;

కామేసు చ అప్పటిబద్ధచిత్తో, ఉద్ధంసోతోతి వుచ్చతీ’’తి.

తత్థ ఛన్దజాతోతి కత్తుకామతావసేన జాతఛన్దో ఉస్సాహపత్తో. అనక్ఖాతేతి నిబ్బానే. తఞ్హి ‘‘అసుకేన కతం వా నీలాదీసు ఏవరూపం వా’’తి అవత్తబ్బతాయ అనక్ఖాతం నామ. మనసా చ ఫుటో సియాతి హేట్ఠిమేహి తీహి మగ్గఫలచిత్తేహి ఫుటో పూరితో భవేయ్య. అప్పటిబద్ధచిత్తోతి అనాగామిమగ్గవసేన కామేసు అప్పటిబద్ధచిత్తో. ఉద్ధంసోతోతి ఏవరూపో భిక్ఖు అవిహేసు నిబ్బత్తిత్వా తతో పట్ఠాయ పటిసన్ధివసేన అకనిట్ఠం గచ్ఛన్తో ఉద్ధంసోతోతి వుచ్చతి, తాదిసో వో ఉపజ్ఝాయోతి అత్థో.

దేసనావసానే తే భిక్ఖూ అరహత్తఫలే పతిట్ఠహింసు, మహాజనస్సాపి సాత్థికా ధమ్మదేసనా అహోసీతి.

ఏకఅనాగామిత్థేరవత్థు అట్ఠమం.