౧. తయోజనపబ్బజితవత్థు

అయోగేతి ఇమం ధమ్మదేసనం సత్థా జేతవనే విహరన్తో తయో పబ్బజితే ఆరబ్భ కథేసి.

సావత్థియం కిర ఏకస్మిం కులే మాతాపితూనం ఏకపుత్తకో అహోసి పియో మనాపో. సో ఏకదివసం గేహే నిమన్తితానం భిక్ఖూనం అనుమోదనం కరోన్తానం ధమ్మకథం సుత్వా పబ్బజితుకామో హుత్వా మాతాపితరో పబ్బజ్జం యాచి. తే నానుజానింసు. తస్స ఏతదహోసి – ‘‘అహం మాతాపితూనం అపస్సన్తానంయేవ బహి గన్త్వా పబ్బజిస్సామీ’’తి. అథస్స పితా బహి నిక్ఖమన్తో ‘‘ఇమం రక్ఖేయ్యాసీ’’తి మాతరం పటిచ్ఛాపేసి, మాతా బహి నిక్ఖమన్తీ పితరం పటిచ్ఛాపేసి. అథస్స ఏకదివసం పితరి బహి గతే మాతా ‘‘పుత్తం రక్ఖిస్సామీ’’తి ఏకం ద్వారబాహం నిస్సాయ ఏకం పాదేహి ఉప్పీళేత్వా ఛమాయ నిసిన్నా సుత్తం కన్తతి. సో ‘‘ఇమం వఞ్చేత్వా గమిస్సామీ’’తి చిన్తేత్వా, ‘‘అమ్మ, థోకం తావ అపేహి, సరీరవలఞ్జం కరిస్సామీ’’తి వత్వా తాయ పాదే సమిఞ్జితే నిక్ఖమిత్వా వేగేన విహారం గన్త్వా భిక్ఖూ ఉపసఙ్కమిత్వా ‘‘పబ్బాజేథ మం, భన్తే’’తి యాచిత్వా తేసం సన్తికే పబ్బజి.

అథస్స పితా ఆగన్త్వా మాతరం పుచ్ఛి – ‘‘కహం మే పుత్తో’’తి? ‘‘సామి, ఇమస్మిం పదేసే అహోసీ’’తి. సో ‘‘కహం ను ఖో మే పుత్తో’’తి ఓలోకేన్తో తం అదిస్వా ‘‘విహారం గతో భవిస్సతీ’’తి విహారం గన్త్వా పుత్తం పబ్బజితం దిస్వా కన్దిత్వా రోదిత్వా, ‘‘తాత, కిం మం నాసేసీ’’తి వత్వా ‘‘మమ పుత్తే పబ్బజితే అహం ఇదాని గేహే కిం కరిస్సామీ’’తి సయమ్పి భిక్ఖూ యాచిత్వా పబ్బజి. అథస్స మాతాపి ‘‘కిం ను ఖో మే పుత్తో చ పతి చ చిరాయన్తి, కచ్చి విహారం గన్త్వా పబ్బజితా’’తి తే ఓలోకేన్తీ విహారం గన్త్వా ఉభోపి పబ్బజితే దిస్వా ‘‘ఇమేసం పబ్బజితకాలే మమ గేహేన కో అత్థో’’తి సయమ్పి భిక్ఖునిఉపస్సయం గన్త్వా పబ్బజి. తే పబ్బజిత్వాపి వినా భవితుం న సక్కోన్తి, విహారేపి భిక్ఖునిఉపస్సయేపి ఏకతోవ నిసీదిత్వా సల్లపన్తా దివసం వీతినామేన్తి. తేన భిక్ఖూపి భిక్ఖూనియోపి ఉబ్బాళ్హా హోన్తి.

అథేకదివసం భిక్ఖూ నేసం కిరియం సత్థుం ఆరోచేసుం. సత్థా తే పక్కోసాపేత్వా ‘‘సచ్చం కిర తుమ్హే ఏవం కరోథా’’తి పుచ్ఛిత్వా ‘‘సచ్చ’’న్తి వుత్తే ‘‘కస్మా ఏవం కరోథ? న హి ఏస పబ్బజితానం యోగో’’తి. ‘‘భన్తే, వినా భవితుం న సక్కోమా’’తి. ‘‘పబ్బజితకాలతో పట్ఠాయ ఏవం కరణం అయుత్తం. పియానఞ్హి అదస్సనం, అప్పియానఞ్చ దస్సనం దుక్ఖమేవ. తస్మా సత్తేసు చ సఙ్ఖారేసు చ కఞ్చి పియం వా అప్పియం వా కాతుం న వట్టతీ’’తి వత్వా ఇమా గాథా అభాసి –

౨౦౯. ‘‘అయోగే యుఞ్జమత్తానం, యోగస్మిఞ్చ అయోజయం;

అత్థం హిత్వా పియగ్గాహీ, పిహేతత్తానుయోగినం.

౨౧౦. ‘‘మా పియేహి సమాగఞ్ఛి, అప్పియేహి కుదాచనం;

పియానం అదస్సనం దుక్ఖం, అప్పియానఞ్చ దస్సనం.

౨౧౧. ‘‘తస్మా పియం న కయిరాథ, పియాపాయో హి పాపకో;

గన్థా తేసం న విజ్జన్తి, యేసం నత్థి పియాప్పియ’’న్తి.

తత్థ అయోగేతి అయుఞ్జితబ్బే అయోనిసోమనసికారే. వేసియాగోచరాదిభేదస్స హి ఛబ్బిధస్స అగోచరస్స సేవనం ఇధ అయోనిసోమనసికారో నామ, తస్మిం అయోనిసోమనసికారే అత్తానం యుఞ్జన్తోతి అత్థో. యోగస్మిన్తి తబ్బిపరీతే చ యోనిసోమనసికారే అయుఞ్జన్తోతి అత్థో. అత్థం హిత్వాతి పబ్బజితకాలతో పట్ఠాయ అధిసీలాదిసిక్ఖత్తయం అత్థో నామ, తం అత్థం హిత్వా. పియగ్గాహీతి పఞ్చకామగుణసఙ్ఖాతం పియమేవ గణ్హన్తో. పిహేతత్తానుయోగినన్తి తాయ పటిపత్తియా సాసనతో చుతో గిహిభావం పత్వా పచ్ఛా యే అత్తానుయోగం అనుయుత్తా సీలాదీని సమ్పాదేత్వా దేవమనుస్సానం సన్తికా సక్కారం లభన్తి, తేసం పిహేతి, ‘‘అహో వతాహమ్పి ఏవరూపో అస్స’’న్తి ఇచ్ఛతీతి అత్థో.

మా పియేహీతి పియేహి సత్తేహి వా సఙ్ఖారేహి వా కుదాచనం ఏకక్ఖణేపి న సమాగచ్ఛేయ్య, తథా అప్పియేహి. కిం కారణా? పియా నఞ్హి వియోగవసేన అదస్సనం అప్పియానఞ్చ ఉపసఙ్కమనవసేన దస్సనం నామ దుక్ఖం. తస్మాతి యస్మా ఇదం ఉభయమ్పి దుక్ఖం, తస్మా కఞ్చి సత్తం వా సఙ్ఖారం వా పియం నామ న కరేయ్య. పియాపాయో హీతి పియేహి అపాయో వియోగో. పాపకోతి లామకో. గన్థా తేసం న విజ్జన్తీతి యేసం పియం నత్థి, తేసం అభిజ్ఝాకాయగన్థో పహీయతి. యేసం అప్పియం నత్థి, తేసం బ్యాపాదో కాయగన్థో. తేసు పన ద్వీసు పహీనేసు సేసగన్థా పహీనా హోన్తి. తస్మా పియం వా అప్పియం వా న కత్తబ్బన్తి అత్థో.

దేసనావసానే బహూ సోతాపత్తిఫలాదీని పాపుణింసూతి. తేన పన తయో జనా ‘‘మయం వినా భవితుం న సక్కోమా’’తి విబ్భమిత్వా గేహమేవ అగమింసూతి.

తయోజనపబ్బజితవత్థు పఠమం.