౭. తిస్సత్థేరవత్థు

పవివేకరసన్తి ఇమం ధమ్మదేసనం సత్థా వేసాలియం విహరన్తో అఞ్ఞతరం భిక్ఖుం ఆరబ్భ కథేసి.

సత్థారా హి, ‘‘భిక్ఖవే, అహం ఇతో చతూహి మాసేహి పరినిబ్బాయిస్సామీ’’తి వుత్తే సత్థు సన్తికే సత్త భిక్ఖుసతాని సన్తాసం ఆపజ్జింసు, ఖీణాసవానం ధమ్మసంవేగో ఉప్పజ్జి, పుథుజ్జనా అస్సూని సన్ధారేతుం నాసక్ఖింసు. భిక్ఖూ వగ్గా వగ్గా హుత్వా ‘‘కిం ను ఖో కరిస్సామా’’తి మన్తేన్తా విచరన్తి. అథేకో తిస్సత్థేరో నామ భిక్ఖూ ‘‘సత్థా కిర చతుమాసచ్చయేన పరినిబ్బాయిస్సతి, అహఞ్చమ్హి అవీతరాగో, సత్థరి ధరమానేయేవ మయా అరహత్తం గణ్హితుం వట్టతీ’’తి చతూసు ఇరియాపథేసు ఏకకోవ విహాసి. భిక్ఖూనం సన్తికే గమనం వా కేనచి సద్ధిం కథాసల్లాపో వా నత్థి. అథ నం భిక్ఖూ ఆహంసు – ‘‘ఆవుసో, తిస్స తస్మా ఏవం కరోసీ’’తి. సో తేసం కథం న సుణాతి. తే తస్స పవత్తిం సత్థు ఆరోచేత్వా, ‘‘భన్తే, తుమ్హేసు తిస్సత్థేరస్స సినేహో నత్థీ’’తి ఆహంసు. సత్థా తం పక్కోసాపేత్వా ‘‘కస్మా తిస్స ఏవం అకాసీ’’తి పుచ్ఛిత్వా తేన అత్తనో అధిప్పాయే ఆరోచితే ‘‘సాధు, తిస్సా’’తి సాధుకారం దత్వా, ‘‘భిక్ఖవే, మయి సినేహో తిస్ససదిసోవ హోతు. గన్ధమాలాదీహి పూజం కరోన్తాపి నేవ మం పూజేన్తి, ధమ్మానుధమ్మం పటిపజ్జమానాయేవ పన మం పూజేన్తీ’’తి వత్వా ఇమం గాథమాహ –

౨౦౫. ‘‘పవివేకరసం పిత్వా, రసం ఉపసమస్స చ;

నిద్దరో హోతి నిప్పాపో, ధమ్మపీతిరసం పివ’’న్తి.

తత్థ పవివేకరసన్తి పవివేకతో ఉప్పన్నం రసం, ఏకీభావసుఖన్తి అత్థో. పిత్వాతి దుక్ఖపరిఞ్ఞాదీని కరోన్తో ఆరమ్మణతో సచ్ఛికిరియావసేన పివిత్వా. ఉపసమస్స చాతి కిలేసూపసమనిబ్బానస్స చ రసం పిత్వా. నిద్దరో హోతీతి తేన ఉభయరసపానేన ఖీణాసవో భిక్ఖు అబ్భన్తరే రాగదరథాదీనం అభావేన నిద్దరో చేవ నిప్పాపో చ హోతి. రసం పివన్తి నవవిధలోకుత్తరధమ్మవసేన ఉప్పన్నం పీతిరసం పివన్తోపి నిద్దరో నిప్పాపో చ హోతి.

దేసనావసానే తిస్సత్థేరో అరహత్తం పాపుణి, మహాజనస్సాపి సాత్థికా ధమ్మదేసనా అహోసీతి.

తిస్సత్థేరవత్థు సత్తమం.