౪. అఞ్ఞతరకులదారికావత్థు
నత్థి రాగసమోతి ఇమం ధమ్మదేసనం సత్థా జేతవనే విహరన్తో అఞ్ఞతరం కులదారికం ఆరబ్భ కథేసి.
తస్సా కిర మాతాపితరో ఆవాహం కత్వా మఙ్గలదివసే సత్థారం నిమన్తయింసు. సత్థా భిక్ఖుసఙ్ఘపరివుతో తత్థ గన్త్వా నిసీది. సాపి ఖో వధుకా భిక్ఖుసఙ్ఘస్స ఉదకపరిస్సావనాదీని కరోన్తీ అపరాపరం సఞ్చరతి. సామికోపిస్సా తం ఓలోకేన్తో అట్ఠాసి. తస్స రాగవసేన ఓలోకేన్తస్స అన్తో కిలేసో సముదాచరి. సో అఞ్ఞాణాభిభూతో నేవ బుద్ధం ఉపట్ఠహి, న అసీతి మహాథేరే. హత్థం పసారేత్వా ‘‘తం వధుకం గణ్హిస్సామీ’’తి పన చిత్తం అకాసి. సత్థా తస్సజ్ఝాసయం ఓలోకేత్వా యథా తం ఇత్థిం న పస్సతి, ఏవమకాసి. సో అదిస్వా సత్థారం ఓలోకేన్తో అట్ఠాసి. సత్థా తస్స ఓలోకేత్వా ఠితకాలే ‘‘కుమారక, న హి రాగగ్గినా సదిసో అగ్గి నామ, దోసకలినా సదిసో కలి నామ, ఖన్ధపరిహరణదుక్ఖేన సదిసం దుక్ఖం నామ అత్థి, నిబ్బానసుఖసదిసం సుఖమ్పి నత్థియేవా’’తి వత్వా ఇమం గాథమాహ –
౨౦౨. ‘‘నత్థి రాగసమో అగ్గి, నత్థి దోససమో కలి;
నత్థి ఖన్ధసమా దుక్ఖా, నత్థి సన్తిపరం సుఖ’’న్తి.
తత్థ నత్థి రాగసమోతి ధూమం వా జాలం వా అఙ్గారం వా అదస్సేత్వా అన్తోయేవ ఝాపేత్వా భస్మముట్ఠిం కాతుం సమత్థో రాగేన సమో అఞ్ఞో అగ్గి నామ నత్థి. కలీతి దోసేన సమో అపరాధోపి నత్థి. ఖన్ధసమాతి ఖన్ధేహి సమా. యథా పరిహరియమానా ఖన్ధా దుక్ఖా, ఏవం అఞ్ఞం దుక్ఖం నామ నత్థి. సన్తిపరన్తి నిబ్బానతో ఉత్తరిం అఞ్ఞం సుఖమ్పి నత్థి. అఞ్ఞఞ్హి సుఖం సుఖమేవ, నిబ్బానం పరమసుఖన్తి అత్థో.
దేసనావసానే కుమారికా చ కుమారకో చ సోతాపత్తిఫలే పతిట్ఠహింసు. తస్మిం సమయే భగవా తేసం అఞ్ఞమఞ్ఞం దస్సనాకారం అకాసీతి.
అఞ్ఞతరకులదారికావత్థు చతుత్థం.