౪. ఆనన్దత్థేరపఞ్హవత్థు

సబ్బపాపస్స అకరణన్తి ఇమం ధమ్మదేసనం సత్థా జేతవనే విహరన్తో ఆనన్దత్థేరస్స పఞ్హం ఆరబ్భ కథేసి.

థేరో కిర దివాట్ఠానే నిసిన్నో చిన్తేసి – ‘‘సత్థారా సత్తన్నం బుద్ధానం మాతాపితరో ఆయుపరిచ్ఛేదో బోధి సావకసన్నిపాతో అగ్గసావకసన్నిపాతో అగ్గసావకఉపట్ఠాకోతి ఇదం సబ్బం కథితం, ఉపోసథో పన అకథితో, కిం ను ఖో తేసమ్పి అయమేవ ఉపోసథో, అఞ్ఞో’’తి? సో సత్థారం ఉపసఙ్కమిత్వా తమత్థం పుచ్ఛి. యస్మా పన తేసం బుద్ధానం కాలభేదోవ అహోసి, న కథాభేదో. విపస్సీ సమ్మాసమ్బుద్ధో హి సత్తమే సత్తమే సంవచ్ఛరే ఉపోసథం అకాసి. ఏకదివసం దిన్నోవాదోయేవ హిస్స సత్తన్నం సంవచ్ఛరానం అలం హోతి. సిఖీ చేవ వేస్సభూ చ ఛట్ఠే ఛట్ఠే సంవచ్ఛరే ఉపోసథం కరింసు, కకుసన్ధో కోణాగమనో చ సంవచ్ఛరే సంవచ్ఛరే. కస్సపదసబలో ఛట్ఠే ఛట్ఠే మాసే ఉపోసథం అకాసి. ఏకదివసం దిన్నోవాదో ఏవ హిస్స ఛన్నం మాసానం అలం అహోసి. తస్మా సత్థా తేసం ఇమం కాలభేదం ఆరోచేత్వా ‘‘ఓవాదగాథా పన నేసం ఇమాయేవా’’తి వత్వా సబ్బేసం ఏకమేవ ఉపోసథం ఆవి కరోన్తో ఇమా గాథా అభాసి –

౧౮౩. ‘‘సబ్బపాపస్స అకరణం, కుసలస్స ఉపసమ్పదా;

సచిత్తపరియోదపనం, ఏతం బుద్ధాన సాసనం.

౧౮౪. ‘‘ఖన్తీ పరమం తపో తితిక్ఖా,

నిబ్బానం పరమం వదన్తి బుద్ధా;

న హి పబ్బజితో పరూపఘాతీ,

న సమణో హోతి పరం విహేఠయన్తో.

౧౮౫. ‘‘అనూపవాదో అనూపఘాతో, పాతిమోక్ఖే చ సంవరో;

మత్తఞ్ఞుతా చ భత్తస్మిం, పన్తఞ్చ సయనాసనం;

అధిచిత్తే చ ఆయోగో, ఏతం బుద్ధాన సాసన’’న్తి.

తత్థ సబ్బపాపస్సాతి సబ్బస్స అకుసలకమ్మస్స. ఉపసమ్పదాతి అభినిక్ఖమనతో పట్ఠాయ యావ అరహత్తమగ్గా కుసలస్స ఉప్పాదనఞ్చేవ ఉప్పాదితస్స చ భావనా. సచిత్తపరియోదపనన్తి పఞ్చహి నీవరణేహి అత్తనో చిత్తస్స వోదాపనం. ఏతం బుద్ధాన సాసనన్తి సబ్బబుద్ధానం అయమనుసిట్ఠి.

ఖన్తీతి యా ఏసా తితిక్ఖాసఙ్ఖాతా ఖన్తీ నామ, ఇదం ఇమస్మిం సాసనే పరమం ఉత్తమం తపో. నిబ్బానం పరమం వదన్తి బుద్ధాతి బుద్ధా చ పచ్చేకబుద్ధా చ అనుబుద్ధా చాతి ఇమే తయో బుద్ధా నిబ్బానం ఉత్తమన్తీ వదన్తి. న హి పబ్బజితోతి పాణిఆదీహి పరం అపహనన్తో విహేఠేన్తో పరూపఘాతీ పబ్బజితో నామ న హోతి. న సమణోతి వుత్తనయేనేవ పరం విహేఠయన్తో సమణోపి న హోతియేవ.

అనూపవాదోతి అనూపవాదనఞ్చేవ అనూపవాదాపనఞ్చ. అనూపఘాతోతి అనూపఘాతనఞ్చేవ అనూపఘాతాపనఞ్చ. పాతిమోక్ఖేతి జేట్ఠకసీలే. సంవరోతి పిదహనం. మత్తఞ్ఞుతాతి మత్తఞ్ఞుభావో పమాణజాననం. పన్తన్తి వివిత్తం. అధిచిత్తేతి అట్ఠసమాపత్తిసఙ్ఖాతే అధిచిత్తే. ఆయోగోతి పయోగకరణం. ఏతన్తి ఏతం సబ్బేసం బుద్ధానం సాసనం. ఏత్థ హి అనూపవాదేన వాచసికం సీలం కథితం, అనూపఘాతేన కాయికసీలం, ‘‘పాతిమోక్ఖే చ సంవరో’’తి సీలం కథితం, అనూపఘాతేన కాయికసీలం, ‘‘పాతిమోక్ఖే చ సంవరో’’తి ఇమినా పాతిమోక్ఖసీలఞ్చేవ ఇన్ద్రియసంవరఞ్చ, మత్తఞ్ఞుతాయ ఆజీవపారిసుద్ధి చేవ పచ్చయసన్నిసితసీలఞ్చ, పన్తసేనాసనేన సప్పాయసేనాసనం, అధిచిత్తేన అట్ఠ సమాపత్తియో. ఏవం ఇమాయ గాథాయ తిస్సోపి సిక్ఖా కథితా ఏవ హోన్తీతి.

దేసనావసానే బహూ సోతాపత్తిఫలాదీని పాపుణింసూతి.

ఆనన్దత్థేరపఞ్హవత్థు చతుత్థం.