౫. సమ్మజ్జనత్థేరవత్థు

యో చ పుబ్బేతి ఇమం ధమ్మదేసనం సత్థా జేతవనే విహరన్తో సమ్మజ్జనత్థేరం ఆరబ్భ కథేసి.

సో కిర పాతో వా సాయం వాతి వేలం పమాణం అకత్వా అభిక్ఖణం సమ్మజ్జన్తోవ విచరతి. సో ఏకదివసం సమ్మజ్జనిం గహేత్వా దివాట్ఠానే నిసిన్నస్స రేవతత్థేరస్స సన్తికం గన్త్వా ‘‘అయం మహాకుసీతో జనస్స సద్ధాదేయ్యం భుఞ్జిత్వా ఆగన్త్వా నిసీదతి, కిం నామేతస్స సమ్మజ్జనిం గహేత్వా ఏకం ఠానం సమ్మజ్జితుం న వట్టతీ’’తి ఆహ. థేరో ‘‘ఓవాదమస్స దస్సామీ’’తి చిన్తేత్వా ఏహావుసోతి. కిం, భన్తేతి? గచ్ఛ న్హత్వా ఏహీతి. సో తథా అకాసి. అథ నం థేరో ఏకమన్తం నిసీదాపేత్వా ఓవదన్తో ఆహ – ‘‘ఆవుసో, భిక్ఖునా నామ న సబ్బకాలం సమ్మజ్జన్తేన విచరితుం వట్టతి, పాతో ఏవ పన సమ్మజ్జిత్వా పిణ్డాయ చరిత్వా పిణ్డపాతపటిక్కన్తేన ఆగన్త్వా రత్తిట్ఠానే వా దివాట్ఠానే వా నిసిన్నేన ద్వత్తింసాకారం సజ్ఝాయిత్వా అత్తభావే ఖయవయం పట్ఠపేత్వా సాయన్హే ఉట్ఠాయ సమ్మజ్జితుం వట్టతి, నిచ్చకాలం అసమ్మజ్జిత్వా అత్తనోపి నామ ఓకాసో కాతబ్బో’’తి. సో థేరస్స ఓవాదే ఠత్వా న చిరస్సేవ అరహత్తం పాపుణి. తం తం ఠానం ఉక్లాపం అహోసి. అథ నం భిక్ఖూ ఆహంసు – ‘‘ఆవుసో సమ్మజ్జనత్థేర, తం తం ఠానం ఉక్లాపం కస్మా న సమ్మజ్జసీ’’తి? ‘‘భన్తే, మయా పమాదకాలే ఏవం కతం, ఇదానామ్హి అప్పమత్తో’’తి. భిక్ఖూ ‘‘అయం థేరో అఞ్ఞం బ్యాకరోతీ’’తి సత్థు ఆరోచేసుం. సత్థా ‘‘ఆమ, భిక్ఖవే, మమ పుత్తో పుబ్బే పమాదకాలే సమ్మజ్జన్తో విచరి, ఇదాని పన మగ్గఫలసుఖేన వీతినామేన్తో న సమ్మజ్జతీ’’తి వత్వా ఇమం గాథమాహ –

౧౭౨. ‘‘యో చ పుబ్బే పమజ్జిత్వా, పచ్ఛా సో నప్పమజ్జతి;

సోమం లోకం పభాసేతి, అబ్భా ముత్తోవ చన్దిమా’’తి.

తస్సత్థో – యో పుగ్గలో పుబ్బే వత్తపటివత్తకరణేన వా సజ్ఝాయాదీహి వా పమజ్జిత్వా పచ్ఛా మగ్గఫలసుఖేన వీతినామేన్తో నప్పమజ్జతి, సో అబ్భాదీహి ముత్తో చన్దోవ ఓకాసలోకం మగ్గఞాణేన ఇమం ఖన్ధాదిలోకం ఓభాసేతి, ఏకాలోకం కరోతీతి.

దేసనావసానే బహూ సోతాపత్తిఫలాదీని పాపుణింసూతి.

సమ్మజ్జనత్థేరవత్థు పఞ్చమం.