౩. పఞ్చసతవిపస్సకభిక్ఖువత్థు
యథా పుబ్బుళకన్తి ఇమం ధమ్మదేసనం సత్థా జేతవనే విహరన్తో పఞ్చసతే విపస్సకే భిక్ఖూ ఆరబ్భ కథేసి.
తే కిర సత్థు సన్తికే కమ్మట్ఠానం గహేత్వా అరఞ్ఞం పవిసిత్వా ఘటేన్తా వాయమన్తా అప్పవిసేసా ‘‘విసేసేత్వా కమ్మట్ఠానం గహేస్సామా’’తి సత్థు సన్తికం ఆగచ్ఛన్తా అన్తరామగ్గే మరీచికమ్మట్ఠానం భావేన్తావ ఆగమింసు. తేసం విహారం పవిట్ఠక్ఖణేయేవ దేవో వస్సి. తే తత్థ తత్థ పముఖేసు ఠత్వా ధారావేగేన ఉట్ఠహిత్వా భిజ్జన్తే పుబ్బళకే దిస్వా ‘‘అయమ్పి అత్తభావో ఉప్పజ్జిత్వా భిజ్జనత్థేన పుబ్బుళకసదిసోయేవా’’తి ఆరమ్మణం గణ్హింసు. సత్థా గన్ధకుటియం నిసిన్నోవ తే భిక్ఖూ ఓలోకేత్వా తేహి సద్ధిం కథేన్తో వియ ఓభాసం ఫరిత్వా ఇమం గాథమాహ –
౧౭౦. ‘‘యథా పుబ్బుళకం పస్సే, యథా పస్సే మరీచికం;
ఏవం లోకం అవేక్ఖన్తం, మచ్చురాజా న పస్సతీ’’తి.
తత్థ మరీచికన్తి మయూఖం. తే హి దూరతోవ గేహసణ్ఠానాదివసేన ఉపట్ఠితాపి ఉపగచ్ఛన్తానం అగయ్హూపగా రిత్తకా తుచ్ఛకావ. తస్మా యథా ఉప్పజ్జిత్వా భిజ్జనత్థేన పుబ్బుళకం రిత్తతుచ్ఛాదిభావేనేవ పస్సేయ్య, ఏవం ఖన్ధాదిలోకం అవేక్ఖన్తం మచ్చురాజా న పస్సతీతి అత్థో.
దేసనావసానే తే భిక్ఖూ ఠితట్ఠానేయేవ అరహత్తం పాపుణింసూతి.
పఞ్చసతవిపస్సకభిక్ఖువత్థు తతియం.