౫. ఉపోసథికఇత్థీనం వత్థు
యథా దణ్డేనాతి ఇమం ధమ్మదేసనం సత్థా పుబ్బారామే విహరన్తో విసాఖాదీనం ఉపాసికానం ఉపోసథకమ్మం ఆరబ్భ కథేసి.
సావత్థియం కిర ఏకస్మిం మహాఉపోసథదివసే పఞ్చసతమత్తా ఇత్థియో ఉపోసథికా హుత్వా విహారం అగమింసు. విసాఖా తాసు మహల్లకిత్థియో ఉపసఙ్కమిత్వా పుచ్ఛి, ‘‘అమ్మా, కిమత్థం ఉపోసథికా జాతత్థా’’తి. తాహి ‘‘దిబ్బసమ్పత్తిం పత్థేత్వా’’తి వుత్తే మజ్ఝిమిత్థియో పుచ్ఛి, తాహి ‘‘సపత్తివాసా ముచ్చనత్థాయా’’తి వుత్తే తరుణిత్థియో పుచ్ఛి, తాహి ‘‘పఠమగబ్భే పుత్తపటిలాభత్థాయా’’తి వుత్తే కుమారికాయో పుచ్ఛి, తాహి ‘‘తరుణభావేయేవ పతికులగమనత్థాయా’’తి వుత్తే తం సబ్బమ్పి తాసం కథం సుత్వా తా ఆదాయ సత్థు సన్తికం గన్త్వా పటిపాటియా ఆరోచేసి. తం సుత్వా సత్థా ‘‘విసాఖే ఇమేసం సత్తానం జాతిఆదయో నామ దణ్డహత్థకగోపాలకసదిసా, జాతి జరాయ సన్తికం, జరా బ్యాధినో సన్తికం, బ్యాధి మరణస్స సన్తికం పేసేత్వా మరణం కుఠారియా ఛిన్దన్తా వియ జీవితం ఛిన్దతి, ఏవం సన్తేపి వివట్టం పత్థేన్తా నామ నత్థి, వట్టమేవ పన పత్థేన్తీ’’తి వత్వా అనుసన్ధిం ఘటేత్వా ధమ్మం దేసేన్తో ఇమం గాథమాహ –
౧౩౫. ‘‘యథా దణ్డేన గోపాలో, గావో పాజేతి గోచరం;
ఏవం జరా చ మచ్చు చ, ఆయుం పాజేన్తి పాణిన’’న్తి.
తత్థ పాజేతీతి ఛేకో గోపాలో కేదారన్తరం పవిసన్తియో గావో దణ్డేన నివారేత్వా తేనేవ పోథేన్తో సులభతిణోదకం గోచరం నేతి. ఆయుం పాజేన్తీతి జీవితిన్ద్రియం ఛిన్దన్తి ఖేపేన్తి. గోపాలకో వియ హి జరా చ మచ్చు చ, గోగణో వియ జీవితిన్ద్రియం, గోచరభూమి వియ మరణం. తత్థ జాతి తావ సత్తానం జీవితిన్ద్రియం జరాయ సన్తికం పేసేసి, జరా బ్యాధినో సన్తికం, బ్యాధి మరణస్స సన్తికం. తమేవ మరణం కుఠారియా ఛేదం వియ ఛిన్దిత్వా గచ్ఛతీతి ఇదమేత్థ ఓపమ్మసమ్పటిపాదనం.
దేసనావసానే బహూ సోతాపత్తిఫలాదీని పాపుణింసూతి.
ఉపోసథికఇత్థీనం వత్థు పఞ్చమం.