౮. సచ్చతాపసచరియావణ్ణనా

అట్ఠమే తాపసో సచ్చసవ్హయోతి సచ్చసద్దేన అవ్హాతబ్బో సచ్చనామకో తాపసో యదా యస్మిం కాలే హోమి, తదా. సచ్చేన లోకం పాలేసిన్తి అత్తనో అవిసంవాదిభావేన సత్తలోకం జమ్బుదీపే తత్థ తత్థ సత్తనికాయం పాపతో నానావిధా అనత్థతో చ రక్ఖిం. సమగ్గం జనమకాసహన్తి తత్థ తత్థ కలహవిగ్గహవివాదాపన్నం మహాజనం కలహే ఆదీనవం దస్సేత్వా సామగ్గియం ఆనిసంసకథనేన సమగ్గం అవివదమానం సమ్మోదమానం అహమకాసిం.

తదా హి బోధిసత్తో బారాణసియం అఞ్ఞతరస్మిం బ్రాహ్మణమహాసాలకులే నిబ్బత్తి. తస్స ‘‘సచ్చో’’తి నామం కరింసు. సో వయప్పత్తో తక్కసిలం గన్త్వా దిసాపామోక్ఖస్స ఆచరియస్స సన్తికే సిప్పం ఉగ్గణ్హిత్వా నచిరస్సేవ సబ్బసిప్పానం నిప్ఫత్తిం పత్తో. ఆచరియేన అనుఞ్ఞాతో బారాణసిం పచ్చాగన్త్వా మాతాపితరో వన్దిత్వా తేహి అభినన్దియమానో తేసం చిత్తానురక్ఖణత్థం కతిపాహం తేసం సన్తికే వసి. అథ నం మాతాపితరో పతిరూపేన దారేన సంయోజేతుకామా సబ్బం విభవజాతం ఆచిక్ఖిత్వా ఘరావాసేన నిమన్తేసుం.

మహాసత్తో నేక్ఖమ్మజ్ఝాసయో అత్తనో నేక్ఖమ్మపారమిం పరిబ్రూహేతుకామో ఘరావాసే ఆదీనవం పబ్బజ్జాయ ఆనిసంసఞ్చ నానప్పకారతో కథేత్వా మాతాపితూనం అస్సుముఖానం రోదమానానం అపరిమాణం భోగక్ఖన్ధం అనన్తం యసం మహన్తఞ్చ ఞాతిపరివట్టం పహాయ మహానాగోవ అయసఙ్ఖలికం ఘరబన్ధనం ఛిన్దన్తో నిక్ఖమిత్వా హిమవన్తప్పదేసం పవిసిత్వా ఇసిపబ్బజ్జం పబ్బజిత్వా వనమూలఫలాఫలేహి యాపేన్తో నచిరస్సేవ అట్ఠ సమాపత్తియో పఞ్చ చ అభిఞ్ఞాయో నిబ్బత్తేత్వా ఝానకీళం కీళయమానో సమాపత్తివిహారేన విహరతి.

సో ఏకదివసం దిబ్బచక్ఖునా లోకం ఓలోకేన్తో అద్దస సకలజమ్బుదీపే మనుస్సే యేభుయ్యేన పాణాతిపాతాదిదసఅకుసలకమ్మపథపసుతే కామనిదానం కామాధికరణం అఞ్ఞమఞ్ఞం వివాదాపన్నే. దిస్వా ఏవం చిన్తేసి – ‘‘న ఖో పన మేతం పతిరూపం, యదిదం ఇమే సత్తే ఏవం పాపపసుతే వివాదాపన్నే చ దిస్వా అజ్ఝుపేక్ఖణం. అహఞ్హి ‘సత్తే సంసారపఙ్కతో ఉద్ధరిత్వా నిబ్బానథలే పతిట్ఠపేస్సామీ’తి మహాసమ్బోధియానం పటిపన్నో, తస్మా తం పటిఞ్ఞం అవిసంవాదేన్తో యంనూనాహం మనుస్సపథం గన్త్వా తే తే సత్తే పాపతో ఓరమాపేయ్యం, వివాదఞ్చ నేసం వూపసమేయ్య’’న్తి.

ఏవం పన చిన్తేత్వా మహాసత్తో మహాకరుణాయ సముస్సాహితో సన్తం సమాపత్తిసుఖం పహాయ ఇద్ధియా తత్థ తత్థ గన్త్వా తేసం చిత్తానుకూలం ధమ్మం దేసేన్తో కలహవిగ్గహవివాదాపన్నే సత్తే దిట్ఠధమ్మికఞ్చ సమ్పరాయికఞ్చ విరోధే ఆదీనవం దస్సేత్వా అఞ్ఞమఞ్ఞం సమగ్గే సహితే అకాసి. అనేకాకారవోకారఞ్చ పాపే ఆదీనవం విభావేన్తో తతో సత్తే వివేచేత్వా ఏకచ్చే దససు కుసలకమ్మపథధమ్మేసు పతిట్ఠాపేసి. ఏకచ్చే పబ్బాజేత్వా సీలసంవరే ఇన్ద్రియగుత్తియం సతిసమ్పజఞ్ఞే పవివేకవాసే ఝానాభిఞ్ఞాసు చ యథారహం పతిట్ఠాపేసి. తేన వుత్తం –

౭౧. ‘‘పునాపరం యదా హోమి, తాపసో సచ్చసవ్హయో;

సచ్చేన లోకం పాలేసిం, సమగ్గం జనమకాసహ’’న్తి.

ఇధాపి మహాపురిసస్స హేట్ఠా వుత్తనయేనేవ సేసపారమియో నిద్ధారేతబ్బా. తథా గుణానుభావా చ విభావేతబ్బాతి.

సచ్చతాపసచరియావణ్ణనా నిట్ఠితా.