౪. భిసచరియావణ్ణనా

౩౪. చతుత్థే యదా హోమి, కాసీనం పురవరుత్తమేతి ‘‘కాసీ’’తి బహువచనవసేన లద్ధవోహారస్స రట్ఠస్స నగరవరే బారాణసియం యస్మిం కాలే జాతసంవడ్ఢో హుత్వా వసామీతి అత్థో. భగినీ చ భాతరో సత్త, నిబ్బత్తా సోత్తియే కులేతి ఉపకఞ్చనాదయో ఛ అహఞ్చాతి భాతరో సత్త సబ్బకనిట్ఠా కఞ్చనదేవీ నామ భగినీ చాతి సబ్బే మయం అట్ఠ జనా మన్తజ్ఝేననిరతతాయ సోత్తియే ఉదితోదితే మహతి బ్రాహ్మణకులే తదా నిబ్బత్తా జాతాతి అత్థో.

౩౫. బోధిసత్తో హి తదా బారాణసియం అసీతికోటివిభవస్స బ్రాహ్మణమహాసాలస్స పుత్తో హుత్వా నిబ్బత్తి. తస్స ‘‘కఞ్చనకుమారో’’తి నామం కరింసు. అథస్స పదసా విచరణకాలే అపరో పుత్తో విజాయి. ‘‘ఉపకఞ్చనకుమారో’’తిస్స నామం కరింసు. తతో పట్ఠాయ మహాసత్తం ‘‘మహాకఞ్చనకుమారో’’తి సముదాచరన్తి. ఏవం పటిపాటియా సత్త పుత్తా అహేసుం. సబ్బకనిట్ఠా పన ఏకా ధీతా. తస్సా ‘‘కఞ్చనదేవీ’’తి నామం కరింసు. మహాసత్తో వయప్పత్తో తక్కసిలం గన్త్వా సబ్బసిప్పాని ఉగ్గహేత్వా పచ్చాగఞ్ఛి.

అథ నం మాతాపితరో ఘరావాసేన బన్ధితుకామా ‘‘అత్తనో సమానజాతికులతో తే దారికం ఆనేస్సామా’’తి వదింసు. సో ‘‘అమ్మ, తాత, న మయ్హం ఘరావాసేన అత్థో. మయ్హఞ్హి సబ్బో లోకసన్నివాసో ఆదిత్తో వియ సప్పటిభయో, బన్ధనాగారం వియ పలిబుద్ధనం, ఉక్కారభూమి వియ జిగుచ్ఛో హుత్వా ఉపట్ఠాతి, న మే చిత్తం కామేసు రజ్జతి, అఞ్ఞే వో పుత్తా అత్థి, తే ఘరావాసేన నిమన్తేథా’’తి వత్వా పునప్పునం యాచితోపి సహాయేహి యాచాపితోపి న ఇచ్ఛి, అథ నం సహాయా ‘‘సమ్మ, కిం పన త్వం పత్థయన్తో కామే పరిభుఞ్జితుం న ఇచ్ఛసీ’’తి పుచ్ఛింసు. సో తేసం అత్తనో నేక్ఖమ్మజ్ఝాసయం ఆరోచేసి. తేన వుత్తం ‘‘ఏతేసం పుబ్బజో ఆసి’’న్తిఆది.

తత్థ ఏతేసం పుబ్బజో ఆసిన్తి ఏతేసం ఉపకఞ్చనకాదీనం సత్తన్నం జేట్ఠభాతికో అహం తదా అహోసిం. హిరీసుక్కముపాగతోతి సుక్కవిపాకత్తా సన్తానస్స విసోధనతో చ సుక్కం పాపజిగుచ్ఛనలక్ఖణం హిరిం భుసం ఆగతో, అతివియ పాపం జిగుచ్ఛన్తో ఆసిన్తి అత్థో. భవం దిస్వాన భయతో, నేక్ఖమ్మాభిరతో అహన్తి కామభవాదీనం వసేన సబ్బం భవం పక్ఖన్దితుం ఆగచ్ఛన్తం చణ్డహత్థిం వియ, హింసితుం ఆగచ్ఛన్తం ఉక్ఖిత్తాసికం వధకం వియ, సీహం వియ, యక్ఖం వియ, రక్ఖసం వియ, ఘోరవిసం వియ, ఆసివిసం వియ, ఆదిత్తం అఙ్గారం వియ, సప్పటిభయం భయానకభావతో పస్సిత్వా తతో ముచ్చనత్థఞ్చ పబ్బజ్జాభిరతో పబ్బజిత్వా ‘‘కథం ను ఖో ధమ్మచరియం సమ్మాపటిపత్తిం పూరేయ్యం, ఝానసమాపత్తియో చ నిబ్బత్తేయ్య’’న్తి పబ్బజ్జాకుసలధమ్మపఠమజ్ఝానాదిఅభిరతో తదా అహం ఆసిన్తి అత్థో.

౩౬. పహితాతి మాతాపితూహి పేసితా. ఏకమానసాతి సమానజ్ఝాసయా పుబ్బే మయా ఏకచ్ఛన్దా మనాపచారినో మాతాపితూహి పహితత్తా పన మమ పటిక్కూలం అమనాపం వదన్తా. కామేహి మం నిమన్తేన్తీతి మహాపితూహి వా ఏకమానసా కామేహి మం నిమన్తేన్తి. కులవంసం ధారేహీతి ఘరావాసం సణ్ఠపేన్తో అత్తనో కులవంసం ధారేహి పతిట్ఠపేహీతి కామేహి మం నిమన్తేసున్తి అత్థో.

౩౭. యం తేసం వచనం వుత్తన్తి తేసం మమ పియసహాయానం యం వచనం వుత్తం. గిహిధమ్మే సుఖావహన్తి గిహిభావే సతి గహట్ఠభావే ఠితస్స పురిసస్స ఞాయానుగతత్తా దిట్ఠధమ్మికస్స సమ్పరాయికస్స చ సుఖస్స ఆవహనతో సుఖావహం. తం మే అహోసి కఠినన్తి తం తేసం మయ్హం సహాయానం మాతాపితూనఞ్చ వచనం ఏకన్తేనేవ నేక్ఖమ్మాభిరతత్తా అమనాపభావేన మే కఠినం ఫరుసం దివసం సన్తత్తఫాలసదిసం ఉభోపి కణ్ణే ఝాపేన్తం వియ అహోసి.

౩౮. తే మం తదా ఉక్ఖిపన్తన్తి తే మయ్హం సహాయా మాతాపితూహి అత్తనో చ ఉపనిమన్తనవసేన అనేకవారం ఉపనీయమానే కామే ఉద్ధముద్ధం ఖిపన్తం ఛడ్డేన్తం పటిక్ఖిపన్తం మం పుచ్ఛింసు. పత్థితం మమాతి ఇతో విసుద్ధతరం కిం ను ఖో ఇమినా పత్థితన్తి మయా అభిపత్థితం మమ తం పత్థనం పుచ్ఛింసు – ‘‘కిం త్వం పత్థయసే, సమ్మ, యది కామే న భుఞ్జసీ’’తి.

౩౯. అత్థకామోతి అత్తనో అత్థకామో, పాపభీరూతి అత్థో. ‘‘అత్తకామో’’తిపి పాళి. హితేసినన్తి మయ్హం హితేసీనం పియసహాయానం. కేచి ‘‘అత్థకామహితేసిన’’న్తి పఠన్తి, తం న సున్దరం.

౪౦. పితు మాతు చ సావయున్తి తే మయ్హం సహాయా అనివత్తనీయం మమ పబ్బజ్జాఛన్దం విదిత్వా పబ్బజితుకామతాదీపకం మయ్హం వచనం పితు మాతు చ సావేసుం. ‘‘యగ్ఘే, అమ్మతాతా, జానాథ, ఏకన్తేనేవ మహాకఞ్చనకుమారో పబ్బజిస్సతి, న సో సక్కా కేనచి ఉపాయేన కామేసు ఉపనేతు’’న్తి అవోచుం. మాతాపితా ఏవమాహూతి తదా మయ్హం మాతాపితరో మమ సహాయేహి వుత్తం మమ వచనం సుత్వా ఏవమాహంసు – ‘‘సబ్బేవ పబ్బజామ, భో’’తి, యది మహాకఞ్చనకుమారస్స నేక్ఖమ్మం అభిరుచితం, యం తస్స అభిరుచితం, తదమ్హాకమ్పి అభిరుచితమేవ, తస్మా సబ్బేవ పబ్బజామ, భోతి. ‘‘భో’’తి తేసం బ్రాహ్మణానం ఆలపనం. ‘‘పబ్బజామ ఖో’’తిపి పాఠో, పబ్బజామ ఏవాతి అత్థో. మహాసత్తస్స హి పబ్బజ్జాఛన్దం విదిత్వా ఉపకఞ్చనాదయో ఛ భాతరో భగినీ చ కఞ్చనదేవీ పబ్బజితుకామావ అహేసుం, తేన తేపి మాతాపితూహి ఘరావాసేన నిమన్తియమానా న ఇచ్ఛింసుయేవ. తస్మా ఏవమాహంసు ‘‘సబ్బేవ పబ్బజామ, భో’’తి.

ఏవఞ్చ పన వత్వా మహాసత్తం మాతాపితరో పక్కోసిత్వా అత్తనోపి అధిప్పాయం తస్స ఆచిక్ఖిత్వా ‘‘తాత, యది పబ్బజితుకామోసి, అసీతికోటిధనం తవ సన్తకం యథాసుఖం విస్సజ్జేహీ’’తి ఆహంసు. అథ నం మహాపురిసో కపణద్ధికాదీనం విస్సజ్జేత్వా మహాభినిక్ఖమనం నిక్ఖమిత్వా హిమవన్తం పావిసి. తేన సద్ధిం మాతాపితరో ఛ భాతరో చ భగినీ చ ఏకో దాసో ఏకా దాసీ ఏకో చ సహాయో ఘరావాసం పహాయ అగమంసు. తేన వుత్తం –

౪౧. ‘‘ఉభో మాతా పితా మయ్హం, భగినీ చ సత్త భాతరో;

అమితధనం ఛడ్డయిత్వా, పవిసిమ్హా మహావన’’న్తి.

జాతకట్ఠకథాయం (జా. అట్ఠ. ౪.౧౪.౭౭ భిసజాతకవణ్ణనా) పన ‘‘మాతాపితూసు కాలంకతేసు తేసం కత్తబ్బకిచ్చం కత్వా మహాసత్తో మహాభినిక్ఖమనం నిక్ఖమీ’’తి వుత్తం.

ఏవం హిమవన్తం పవిసిత్వా చ తే బోధిసత్తప్పముఖా ఏకం పదుమసరం నిస్సాయ రమణీయే భూమిభాగే అస్సమం కత్వా పబ్బజిత్వా వనమూలఫలాహారా యాపయింసు. తేసు ఉపకఞ్చనాదయో అట్ఠ జనా వారేన ఫలాఫలం ఆహరిత్వా ఏకస్మిం పాసాణఫలకే అత్తనో ఇతరేసఞ్చ కోట్ఠాసే కత్వా ఘణ్టిసఞ్ఞం దత్వా అత్తనో కోట్ఠాసం ఆదాయ వసనట్ఠానం పవిసన్తి. సేసాపి ఘణ్టిసఞ్ఞాయ పణ్ణసాలతో నిక్ఖమిత్వా అత్తనో అత్తనో పాపుణనకోట్ఠాసం ఆదాయ వసనట్ఠానం గన్త్వా పరిభుఞ్జిత్వా సమణధమ్మం కరోన్తి.

అపరభాగే భిసాని ఆహరిత్వా తథేవ ఖాదన్తి. తత్థ తే ఘోరతపా పరమధితిన్ద్రియా కసిణపరికమ్మం కరోన్తా విహరింసు. అథ నేసం సీలతేజేన సక్కస్స భవనం కమ్పి. సక్కో తం కారణం ఞత్వా ‘‘ఇమే ఇసయో వీమంసిస్సామీ’’తి అత్తనో ఆనుభావేన మహాసత్తస్స కోట్ఠాసే తయో దివసే అన్తరధాపేసి. మహాసత్తో పఠమదివసే కోట్ఠాసం అదిస్వా ‘‘మమ కోట్ఠాసో పముట్ఠో భవిస్సతీ’’తి చిన్తేసి. దుతియదివసే ‘‘మమ దోసేన భవితబ్బం, పణామనవసేన మమ కోట్ఠాసం న ఠపితం మఞ్ఞే’’తి చిన్తేసి. తతియదివసే ‘‘తం కారణం సుత్వా ఖమాపేస్సామీ’’తి సాయన్హసమయే ఘణ్టిసఞ్ఞం దత్వా తాయ సఞ్ఞాయ సబ్బేసు సన్నిపతితేసు తమత్థం ఆరోచేత్వా తీసుపి దివసేసు తేహి జేట్ఠకోట్ఠాసస్స ఠపితభావం సుత్వా ‘‘తుమ్హేహి మయ్హం కోట్ఠాసో ఠపితో, మయా పన న లద్ధో, కిం ను ఖో కారణ’’న్తి ఆహ. తం సుత్వా సబ్బేవ సంవేగప్పత్తా అహేసుం.

తస్మిం అస్సమే రుక్ఖదేవతాపి అత్తనో భవనతో ఓతరిత్వా తేసం సన్తికే నిసీది. మనుస్సానం హత్థతో పలాయిత్వా అరఞ్ఞం పవిట్ఠో ఏకో వారణో అహితుణ్డికహత్థతో పలాయిత్వా ముత్తో సప్పకీళాపనకో ఏకో వానరో చ తేహి ఇసీహి కతపరిచయా తదా తేసం సన్తికం గన్త్వా ఏకమన్తం అట్ఠంసు. సక్కోపి ‘‘ఇసిగణం పరిగ్గణ్హిస్సామీ’’తి అదిస్సమానకాయో తత్థేవ అట్ఠాసి. తస్మిఞ్చ ఖణే బోధిసత్తస్స కనిట్ఠో ఉపకఞ్చనతాపసో ఉట్ఠాయ బోధిసత్తం వన్దిత్వా సేసానం అపచితిం దస్సేత్వా ‘‘అహం సఞ్ఞం పట్ఠపేత్వా అత్తానఞ్ఞేవ సోధేతుం లభామీ’’తి పుచ్ఛిత్వా ‘‘ఆమ, లభసీ’’తి వుత్తే ఇసిగణమజ్ఝే ఠత్వా సపథం కరోన్తో –

‘‘అస్సం గవం రజతం జాతరూపం, భరియఞ్చ సో ఇధ లభతం మనాపం;

పుత్తేహి దారేహి సమఙ్గి హోతు, భిసాని తే బ్రాహ్మణ యో అహాసీ’’తి. (జా. ౧.౧౪.౭౮) –

ఇమం గాథం అభాసి. ఇమఞ్హి సో ‘‘యత్తకాని పియవత్థూని హోన్తి, తేహి విప్పయోగే తత్తకాని దుక్ఖాని ఉప్పజ్జన్తీ’’తి వత్థుకామే గరహన్తో ఆహ.

తం సుత్వా ఇసిగణో ‘‘మారిస, మా కథయ, అతిభారియో తే సపథో’’తి కణ్ణే పిదహి. బోధిసత్తోపి ‘‘అతిభారియో తే సపథో, న, త్వం తాత, గణ్హసి, తవ పత్తాసనే నిసీదా’’తి ఆహ. సేసాపి సపథం కరోన్తా యథాక్కమం –

‘‘మాలఞ్చ సో కాసికచన్దనఞ్చ, ధారేతు పుత్తస్స బహూ భవన్తు;

కామేసు తిబ్బం కురుతం అపేక్ఖం, భిసాని తే బ్రాహ్మణ యో అహాసి.

‘‘పహూతధఞ్ఞో కసిమా యసస్సీ, పుత్తే గిహీ ధనిమా సబ్బకామే;

వయం అపస్సం ఘరమావసాతు, భిసాని తే బ్రాహ్మణ యో అహాసి.

‘‘సో ఖత్తియో హోతు పసయ్హకారీ, రాజాభిరాజా బలవా యసస్సీ;

సచాతురన్తం మహిమావసాతు, భిసాని తే బ్రాహ్మణ యో అహాసి.

‘‘సో బ్రాహ్మణో హోతు అవీతరాగో, ముహుత్తనక్ఖత్తపథేసు యుత్తో;

పూజేతు నం రట్ఠపతీ యసస్సీ, భిసాని తే బ్రాహ్మణ యో అహాసి.

‘‘అజ్ఝాయకం సబ్బసమన్తవేదం, తపస్సినం మఞ్ఞతు సబ్బలోకో;

పూజేన్తు నం జానపదా సమేచ్చ, భిసాని తే బ్రాహ్మణ యో అహాసి.

‘‘చతుస్సదం గామవరం సమిద్ధం, దిన్నఞ్హి సో భుఞ్జతు వాసవేన;

అవీతరాగో మరణం ఉపేతు, భిసాని తే బ్రాహ్మణ యో అహాసి.

‘‘సో గామణీ హోతు సహాయమజ్ఝే, నచ్చేహి గీతేహి పమోదమానో;

సో రాజతో బ్యసనమాలత్థ కిఞ్చి, భిసాని తే బ్రాహ్మణ యో అహాసి.

‘‘తం ఏకరాజా పథవిం విజేత్వా, ఇత్థీసహస్సస్స ఠపేతు అగ్గే;

సీమన్తినీనం పవరా భవాతు, భిసాని తే బ్రాహ్మణ యా అహాసి.

‘‘ఇసీనఞ్హి సా సబ్బసమాగతానం, భుఞ్జేయ్య సాదుం అవికమ్పమానా;

చరాతు లాభేన వికత్థమానా, భిసాని తే బ్రాహణ యా అహాసి.

‘‘ఆవాసికో హోతు మహావిహారే, నవకమ్మికో హోతు గజఙ్గలాయం;

ఆలోకసన్ధిం దివసం కరోతు, భిసాని తే బ్రాహ్మణ యో అహాసి.

‘‘సో బజ్ఝతం పాససతేహి ఛమ్హి, రమ్మా వనా నీయతు రాజధానిం;

తుత్తేహి సో హఞ్ఞతు పాచనేహి, భిసాని తే బ్రాహ్మణ యో అహాసి.

‘‘అలక్కమాలీ తిపుకణ్ణపిట్ఠో, లట్ఠీహతో సప్పముఖం ఉపేతు;

సకచ్ఛబన్ధో విసిఖం చరాతు, భిసాని తే బ్రాహ్మణ యో అహాసీ’’తి. (జా. ౧.౧౪.౭౯-౯౦) –

ఇమా గాథాయో అవోచుం.

తత్థ తిబ్బన్తి వత్థుకామకిలేసకామేసు బహలం అపేక్ఖం కరోతు. కసిమాతి సమ్పన్నకసికమ్మో. పుత్తే గిహీ ధనిమా సబ్బకామేతి పుత్తే లభతు, గిహీ హోతు, సత్తవిధేన ధనేన ధనిమా హోతు, రూపాదిభేదే సబ్బకామే లభతు. వయం అపస్సన్తి మహల్లకకాలేపి అపబ్బజిత్వా అత్తనో వయం అపస్సన్తో పఞ్చకామగుణసమిద్ధం ఘరమేవ ఆవసతు. రాజాభిరాజాతి రాజూనం అన్తరే అతిరాజా. అవీతరాగోతి పురోహితట్ఠానతణ్హాయ సతణ్హో. తపస్సినన్తి తపసీలం, సీలసమ్పన్నోతి నం మఞ్ఞతు. చతుస్సదన్తి ఆకిణ్ణమనుస్సతాయ మనుస్సేహి పహూతధఞ్ఞతాయ ధఞ్ఞేన సులభదారుతాయ దారూహి సమ్పన్నోదకతాయ ఉదకేనాతి చతూహి ఉస్సన్నం. వాసవేనాతి వాసవేన దిన్నం వియ అచలం, వాసవతో లద్ధవరానుభావేనేవ రాజానం ఆరాధేత్వా తేన దిన్నన్తిపి అత్థో. అవీతరాగోతి అవిగతరాగో కద్దమే సూకరో వియ కామపఙ్కే నిముగ్గోవ హోతు.

గామణీతి గామజేట్ఠకో. తన్తి తం ఇత్థిం. ఏకరాజాతి అగ్గరాజా. ఇత్థీసహస్సస్సాతి వచనమట్ఠతాయ వుత్తం. సోళసన్నం ఇత్థిసహస్సానం అగ్గట్ఠానే ఠపేతూతి అత్థో. సీమన్తినీనన్తి సీమన్తధరానం, ఇత్థీనన్తి అత్థో. సబ్బసమాగతానన్తి సబ్బేసం సన్నిపతితానం మజ్ఝే నిసీదిత్వా. అవికమ్పమానాతి అనోసక్కమానా సాదురసం భుఞ్జతూతి అత్థో. చరాతు లాభేన వికత్థమానాతి లాభహేతు సిఙ్గారవేసం గహేత్వా లాభం ఉప్పాదేతుం చరతు. ఆవాసికోతి ఆవాసజగ్గనకో. గజఙ్గలాయన్తి ఏవంనామకే నగరే. తత్థ కిర దబ్బసమ్భారా సులభా. ఆలోకసన్ధిం దివసన్తి ఏకదివసేన ఏకమేవ వాతపానం కరోతు. సో కిర దేవపుత్తో కస్సపబుద్ధకాలే గజఙ్గలనగరం నిస్సాయ యోజనికే మహావిహారే ఆవాసికో సఙ్ఘత్థేరో హుత్వా జిణ్ణే విహారే నవకమ్మాని కరోన్తోవ మహాదుక్ఖం అనుభవి, తం సన్ధాయాహ.

పాససతేహీతి బహూహి పాసేహి. ఛమ్హీతి చతూసు పాదేసు గీవాయ కటిభాగే చాతి ఛసు ఠానేసు. తుత్తేహీతి ద్వికణ్టకాహి దీఘలట్ఠీహి. పాచనేహీతి రస్సపాచనేహి, అఙ్కుసకేహి వా. అలక్కమాలీతి అహితుణ్డికేన కణ్ఠే పరిక్ఖిపిత్వా ఠపితాయ అలక్కమాలాయ సమన్నాగతో. తిపుకణ్ణపిట్ఠోతి తిపుపిళన్ధనేన పిళన్ధితపిట్ఠికణ్ణో కణ్ణపిట్ఠో. లట్ఠిహతోతి సప్పకీళాపనం సిక్ఖాపయమానో లట్ఠియా హతో హుత్వా. సబ్బం తే కామభోగం ఘరావాసం అత్తనా అత్తనా అనుభూతదుక్ఖఞ్చ జిగుచ్ఛన్తా తథా తథా సపథం కరోన్తా ఏవమాహంసు.

అథ బోధిసత్తో ‘‘సబ్బేహి ఇమేహి సపథో కతో, మయాపి కాతుం వట్టతీ’’తి సపథం కరోన్తో –

‘‘యో వే అనట్ఠంవ నట్ఠన్తి చాహ, కామేవ సో లభతం భుఞ్జతఞ్చ;

అగారమజ్ఝే మరణం ఉపేతు, యో వా భోన్తో సఙ్కతి కఞ్చి దేవా’’తి. (జా. ౧.౧౪.౯౧) –

ఇమం గాథమాహ.

తత్థ భోన్తోతి భవన్తో. సఙ్కతీతి ఆసఙ్కతి. కఞ్చీతి అఞ్ఞతరం.

అథ సక్కో ‘‘సబ్బేపిమే కామేసు నిరపేక్ఖా’’తి జానిత్వా సంవిగ్గమానసో న ఇమేసు కేనచిపి భిసాని నీతాని, నాపి తయా అనట్ఠం నట్ఠన్తి వుత్తం, అపిచ అహం తుమ్హే వీమంసితుకామో అన్తరధాపేసిన్తి దస్సేన్తో –

‘‘వీమంసమానో ఇసినో భిసాని, తీరే గహేత్వాన థలే నిధేసిం;

సుద్ధా అపాపా ఇసయో వసన్తి, ఏతాని తే బ్రహ్మచారీ భిసానీ’’తి. (జా. ౧.౧౪.౯౫) –

ఓసానగాథమాహ.

తం సుత్వా బోధిసత్తో –

‘‘న తే నటా నో పన కీళనేయ్యా, న బన్ధవా నో పన తే సహాయా;

కిస్మిం వుపత్థమ్భ సహస్సనేత్త, ఇసీహి త్వం కీళసి దేవరాజా’’తి. (జా. ౧.౧౪.౯౬) –

సక్కం తజ్జేసి.

అథ నం సక్కో –

‘‘ఆచరియో మేసి పితా చ మయ్హం, ఏసా పతిట్ఠా ఖలితస్స బ్రహ్మే;

ఏకాపరాధం ఖమ భూరిపఞ్ఞ, న పణ్డితా కోధబలా భవన్తీ’’తి. (జా. ౧.౧౪.౯౭) –

ఖమాపేసి.

మహాసత్తో సక్కస్స దేవరఞ్ఞో ఖమిత్వా సయం ఇసిగణం ఖమాపేన్తో –

‘‘సువాసితం ఇసినం ఏకరత్తం, యం వాసవం భూతపతిద్దసామ;

సబ్బేవ భోన్తో సుమనా భవన్తు, యం బ్రాహ్మణో పచ్చుపాదీ భిసానీ’’తి. (జా. ౧.౧౪.౯౮) –

ఆహ.

తత్థ న తే నటాతి, దేవరాజ, మయం తవ నటా వా కీళితబ్బయుత్తకా వా న హోమ. నాపి తవ ఞాతకా, సహాయా హస్సం కాతబ్బా. అథ త్వం కిస్మిం వుపత్థమ్భాతి కిం ఉపత్థమ్భకం కత్వా, కిం నిస్సాయ ఇసీహి సద్ధిం కీళసీతి అత్థో. ఏసా పతిట్ఠాతి ఏసా తవ పాదచ్ఛాయా అజ్జ మమ ఖలితస్స అపరాధస్స పతిట్ఠా హోతు. సువాసితన్తి ఆయస్మన్తానం ఇసీనం ఏకరత్తిమ్పి ఇమస్మిం అరఞ్ఞే వసితం సువసితమేవ. కింకారణా? యం వాసవం భూతపతిం అద్దసామ. సచే హి మయం నగరే అవసిమ్హా, న ఇమం అద్దసామ. భోన్తోతి భవన్తో. సబ్బేపి సుమనా భవన్తు తుస్సన్తు, సక్కస్స దేవరఞ్ఞో ఖమన్తు, కింకారణా? యం బ్రాహ్మణో పచ్చుపాదీ భిసాని యస్మా తుమ్హాకం ఆచరియో భిసాని అలభీతి. సక్కో ఇసిగణం వన్దిత్వా దేవలోకం గతో. ఇసిగణోపి ఝానాభిఞ్ఞాయో నిబ్బత్తేత్వా బ్రహ్మలోకూపగో అహోసి.

తదా ఉపకఞ్చనాదయో ఛ భాతరో సారిపుత్తమోగ్గల్లానమహాకస్సపఅనురుద్ధపుణ్ణఆనన్దత్థేరా, భగినీ ఉప్పలవణ్ణా, దాసీ ఖుజ్జుత్తరా, దాసో చిత్తో గహపతి, రుక్ఖదేవతా సాతాగిరో, వారణో పాలిలేయ్యనాగో, వానరో మధువాసిట్ఠో, సక్కో కాళుదాయీ, మహాకఞ్చనతాపసో లోకనాథో.

తస్స ఇధాపి హేట్ఠా వుత్తనయేనేవ దస పారమియో నిద్ధారేతబ్బా. తథా అచ్చన్తమేవ కామేసు అనపేక్ఖతాదయో గుణానుభావా విభావేతబ్బాతి.

భిసచరియావణ్ణనా నిట్ఠితా.