౧. అకిత్తిచరియావణ్ణనా

౩. ఏవం భగవా ఆయస్మతో సారిపుత్తత్థేరస్స సదేవమనుస్సాయ చ పరిసాయ అత్తనో పుబ్బచరియాయ సవనే ఉస్సాహం జనేత్వా ఇదాని తం పుబ్బచరితం భవన్తరపటిచ్ఛన్నం హత్థతలే ఆమలకం వియ పచ్చక్ఖం కరోన్తో ‘‘యదా అహం బ్రహారఞ్ఞే’’తిఆదిమాహ.

తత్థ యదాతి యస్మిం కాలే. బ్రహారఞ్ఞేతి మహాఅరఞ్ఞే, అరఞ్ఞానియం, మహన్తే వనేతి అత్థో. సుఞ్ఞేతి జనవివిత్తే. విపినకాననేతి విపినభూతే కాననే, పదద్వయేనాపి తస్స అరఞ్ఞస్స గహనభావమేవ దీపేతి, సబ్బమేతం కారదీపం సన్ధాయ వుత్తం. అజ్ఝోగాహేత్వాతి అనుపవిసిత్వా. విహరామీతి దిబ్బబ్రహ్మఅరియఆనేఞ్జవిహారేహి సముప్పాదితసుఖవిసేసేన ఇరియాపథవిహారేన సరీరదుక్ఖం విచ్ఛిన్దిత్వా హరామి అత్తభావం పవత్తేమి. అకిత్తి నామ తాపసోతి ఏవంనామకో తాపసో హుత్వా యదా అహం తస్మిం అరఞ్ఞే విహరామీతి అత్థో. సత్థా తదా అత్తనో అకిత్తితాపసభావం ధమ్మసేనాపతిస్స వదతి. తత్రాయం అనుపుబ్బికథా –

అతీతే కిర ఇమస్మింయేవ భద్దకప్పే బారాణసియం బ్రహ్మదత్తే నామ రాజిని రజ్జం కారేన్తే బోధిసత్తో అసీతికోటివిభవస్స బ్రాహ్మణమహాసాలస్స కులే నిబ్బత్తి, ‘‘అకిత్తీ’’తిస్స నామం కరింసు. తస్స పదసా గమనకాలే భగినీపి జాయి. ‘‘యసవతీ’’తిస్సా నామం కరింసు. సో సోళసవస్సకాలే తక్కసిలం గన్త్వా సబ్బసిప్పాని ఉగ్గహేత్వా పచ్చాగమాసి. అథస్స మాతాపితరో కాలమకంసు. సో తేసం పేతకిచ్చాని కారేత్వా కతిపయదివసాతిక్కమేన రతనావలోకనం ఆయుత్తకపురిసేహి కారయమానో ‘‘ఏత్తకం మత్తికం, ఏత్తకం పేత్తికం, ఏత్తకం పితామహ’’న్తి సుత్వా సంవిగ్గమానసో హుత్వా ‘‘ఇదం ధనమేవ పఞ్ఞాయతి, న ధనస్స సంహారకా, సబ్బే ఇమం ధనం పహాయేవ గతా, అహం పన నం ఆదాయ గమిస్సామీ’’తి రాజానం ఆపుచ్ఛిత్వా భేరిం చరాపేసి – ‘‘ధనేన అత్థికా అకిత్తిపణ్డితస్స గేహం ఆగచ్ఛన్తూ’’తి.

సో సత్తాహం మహాదానం పవత్తేత్వా ధనే అఖీయమానే ‘‘కిం మే ఇమాయ ధనకీళాయ, అత్థికా గణ్హిస్సన్తీ’’తి నివేసనద్వారం వివరిత్వా హిరఞ్ఞసువణ్ణాదిభరితే సారగబ్భే వివరాపేత్వా ‘‘దిన్నంయేవ హరన్తూ’’తి గేహం పహాయ ఞాతిపరివట్టస్స పరిదేవన్తస్స భగినిం గహేత్వా బారాణసితో నిక్ఖమిత్వా నదిం ఉత్తరిత్వా ద్వే తీణి యోజనాని గన్త్వా పబ్బజిత్వా రమణీయే భూమిభాగే పణ్ణసాలం కరిత్వా వసతి. యేన పన ద్వారేన తదా నిక్ఖమి, తం అకిత్తిద్వారం నామ జాతం. యేన తిత్థేన నదిం ఓతిణ్ణో, తం అకిత్తితిత్థం నామ జాతం. తస్స పబ్బజితభావం సుత్వా బహూ మనుస్సా గామనిగమరాజధానివాసినో తస్స గుణేహి ఆకడ్ఢియమానహదయా అనుపబ్బజింసు. మహాపరివారో అహోసి, మహాలాభసక్కారో నిబ్బత్తి, బుద్ధుప్పాదో వియ అహోసి. అథ మహాసత్తో ‘‘అయం లాభసక్కారో మహా, పరివారోపి మహన్తో, కాయవివేకమత్తమ్పి ఇధ న లభతి, మయా ఏకాకినా విహరితుం వట్టతీ’’తి చిన్తేత్వా పరమప్పిచ్ఛభావతో వివేకనిన్నతాయ చ కస్సచి అజానాపేత్వా ఏకకోవ నిక్ఖమిత్వా అనుపుబ్బేన దమిళరట్ఠం పత్వా కావీరపట్టనసమీపే ఉయ్యానే విహరన్తో ఝానాభిఞ్ఞాయో నిబ్బత్తేసి. తత్రాపిస్స మహాలాభసక్కారో ఉప్పజ్జి. సో తం జిగుచ్ఛన్తో ఛడ్డేత్వా ఆకాసేన గన్త్వా కారదీపే ఓతరి. తదా కారదీపో అహిదీపో నామ. సో తత్థ మహన్తం కారరుక్ఖం ఉపనిస్సాయ పణ్ణసాలం మాపేత్వా వాసం కప్పేసి. అప్పిచ్ఛతాయ పన కత్థచి అగన్త్వా తస్స రుక్ఖస్స ఫలకాలే ఫలాని ఖాదన్తో ఫలే అసతి పత్తాని ఉదకసిత్తాని ఖాదన్తో ఝానసమాపత్తీహి వీతినామేసి.

తస్స సీలతేజేన సక్కస్స పణ్డుకమ్బలసిలాసనం ఉణ్హాకారం దస్సేసి. సక్కో ‘‘కో ను ఖో మం ఇమమ్హా ఠానా చావేతుకామో’’తి ఆవజ్జేన్తో పణ్డితం దిస్వా ‘‘కిమత్థం ను ఖో అయం తాపసో ఏవం దుక్కరం తపం చరతి, సక్కత్తం ను ఖో పత్థేతి, ఉదాహు అఞ్ఞం, వీమంసిస్సామి నం. అయఞ్హి సువిసుద్ధకాయవచీమనోసమాచారో జీవితే నిరపేక్ఖో ఉదకసిత్తాని కారపత్తాని ఖాదతి, సచే సక్కత్తం పత్థేతి అత్తనో సిత్తాని కారపత్తాని మయ్హం దస్సతి, నో చే, న దస్సతీ’’తి బ్రాహ్మణవణ్ణేన తస్స సన్తికం అగమాసి. బోధిసత్తోపి కారపత్తాని సేదేత్వా ‘‘సీతలీభూతాని ఖాదిస్సామీ’’తి పణ్ణసాలద్వారే నిసీది. అథస్స పురతో సక్కో బ్రాహ్మణరూపేన భిక్ఖాయ అత్థికో హుత్వా అట్ఠాసి. మహాసత్తో తం దిస్వా ‘‘లాభా వత మే, సులద్ధం వత మే, చిరస్సం వత మే యాచకో దిట్ఠో’’తి సోమనస్సప్పత్తో హుత్వా ‘‘అజ్జ మమ మనోరథం మత్థకం పాపేత్వా దానం దస్సామీ’’తి పక్కభాజనేనేవ ఆదాయ గన్త్వా దానపారమిం ఆవజ్జేత్వా అత్తనో అసేసేత్వావ తస్స భిక్ఖాభాజనే పక్ఖిపి. సక్కో తం గహేత్వా థోకం గన్త్వా అన్తరధాయి. మహాసత్తోపి తస్స దత్వా పున పరియేట్ఠిం అనాపజ్జిత్వా తేనేవ పీతిసుఖేన వీతినామేసి.

దుతియదివసే పన కారపత్తాని పచిత్వా ‘‘హియ్యో దక్ఖిణేయ్యం అలభిం, అజ్జ ను ఖో కథ’’న్తి పణ్ణసాలద్వారే నిసీది. సక్కోపి తథేవ ఆగమి. మహాసత్తో పునపి తథేవ దత్వా వీతినామేసి. తతియదివసే చ తథేవ దత్వా ‘‘అహో వత మే లాభా, బహుం వత పుఞ్ఞం పసవామి, సచాహం దక్ఖిణేయ్యం లభేయ్యం, ఏవమేవ మాసమ్పి ద్వేమాసమ్పి దానం దదేయ్య’’న్తి చిన్తేసి. తీసుపి దివసేసు ‘‘తేన దానేన న లాభసక్కారసిలోకం న చక్కవత్తిసమ్పత్తిం న సక్కసమ్పత్తిం న బ్రహ్మసమ్పత్తిం న సావకబోధిం న పచ్చేకబోధిం పత్థేమి, అపి చ ఇదం మే దానం సబ్బఞ్ఞుతఞ్ఞాణస్స పచ్చయో హోతూ’’తి యథాధికారం చిత్తం ఠపేసి. తేన వుత్తం –

౪. ‘‘తదా మం తపతేజేన, సన్తత్తో తిదివాభిభూ;

ధారేన్తో బ్రాహ్మణవణ్ణం, భిక్ఖాయ మం ఉపాగమి.

౫. ‘‘పవనా ఆభతం పణ్ణం, అతేలఞ్చ అలోణికం;

మమ ద్వారే ఠితం దిస్వా, సకటాహేన ఆకిరిం.

౬. ‘‘తస్స దత్వానహం పణ్ణం, నికుజ్జిత్వాన భాజనం;

పునేసనం జహిత్వాన, పావిసిం పణ్ణసాలకం.

౭. ‘‘దుతియమ్పి తతియమ్పి, ఉపగఞ్ఛి మమన్తికం;

అకమ్పితో అనోలగ్గో, ఏవమేవమదాసహం.

౮. ‘‘న మే తప్పచ్చయా అత్థి, సరీరస్మిం వివణ్ణియం;

పీతిసుఖేన రతియా, వీతినామేమి తం దివం.

౯. ‘‘యది మాసమ్పి ద్వేమాసం, దక్ఖిణేయ్యం వరం లభే;

అకమ్పితో అనోలీనో, దదేయ్యం దానముత్తమం.

౧౦. ‘‘న తస్స దానం దదమానో, యసం లాభఞ్చ పత్థయిం;

సబ్బఞ్ఞుతం పత్థయానో, తాని కమ్మాని ఆచరి’’న్తి.

తత్థ తదాతి యదా అహం అకిత్తినామకో తాపసో హుత్వా తస్మిం దీపే కారారఞ్ఞే విహరామి, తదా. మన్తి మమ. తపతేజేనాతి సీలపారమితానుభావేన. సీలఞ్హి దుచ్చరితసంకిలేసస్స తపనతో ‘‘తపో’’తి వుచ్చతి, నేక్ఖమ్మవీరియపారమితానుభావేన వా. తాపి హి తణ్హాసంకిలేసస్స కోసజ్జస్స చ తపనతో ‘‘తపో’’తి వుచ్చతి, ఉక్కంసగతా చ తా బోధిసత్తస్స ఇమస్మిం అత్తభావేతి. ఖన్తిసంవరస్స చాపి పరముక్కంసగమనతో ‘‘ఖన్తిపారమితానుభావేనా’’తిపి వత్తుం వట్టతేవ. ‘‘ఖన్తీ పరమం తపో’’తి (దీ. ని. ౨.౯౦; ధ. ప. ౧౮౪) హి వుత్తం. సన్తత్తోతి యథావుత్తగుణానుభావజనితేన ధమ్మతాసిద్ధేన పణ్డుకమ్బలసిలాసనస్స ఉణ్హాకారేన సన్తాపితో. తిదివాభిభూతి దేవలోకాధిపతి, సక్కోతి అత్థో. పణ్ణసాలాయ సమీపే గహితమ్పి కారపణ్ణం పణ్ణసాలాయ అరఞ్ఞమజ్ఝగతత్తా ‘‘పవనా ఆభత’’న్తి వుత్తం.

అతేలఞ్చ అలోణికన్తి దేయ్యధమ్మస్స అనుళారభావేపి అజ్ఝాసయసమ్పత్తియా దానధమ్మస్స మహాజుతికభావం దస్సేతుం వుత్తం. మమ ద్వారేతి మయ్హం పణ్ణసాలాయ ద్వారే. సకటాహేన ఆకిరిన్తి ఇమినా అత్తనో కిఞ్చిపి అసేసేత్వా దిన్నభావం దస్సేతి.

పునేసనం జహిత్వానాతి ‘‘ఏకదివసం ద్విక్ఖత్తుం ఘాసేసనం న సల్లేఖ’’న్తి చిన్తేత్వా దానపీతియా తిత్తో వియ హుత్వా తస్మిం దివసే పున ఆహారపరియేట్ఠిం అకత్వా.

అకమ్పితోతి సుదూరవిక్ఖమ్భితత్తా మచ్ఛరియేన అచలితో దానజ్ఝాసయతో చలనమత్తమ్పి అకారితో. అనోలగ్గోతి లోభవసేన ఈసకమ్పి అలగ్గో. తతియమ్పీతి పి-సద్దేన దుతియమ్పీతి ఇమం సమ్పిణ్డేతి. ఏవమేవమదాసహన్తి యథా పఠమం, ఏవమేవం దుతియమ్పి, తతియమ్పి అదాసిం అహం.

న మే తప్పచ్చయాతి గాథాయ వుత్తమేవత్థం పాకటం కరోతి. తత్థ తప్పచ్చయాతి దానపచ్చయా తీసు దివసేసు ఛిన్నాహారతాయ సరీరస్మిం యేన వేవణ్ణియేన భవితబ్బం, తమ్పి మే సరీరస్మిం వివణ్ణియం దానపచ్చయాయేవ నత్థి. కస్మా? దానవిసయేన పీతిసుఖేన దానవిసయాయ ఏవ చ రతియా. వీతినామేమి తం దివన్తి తం సకలం తిమత్తదివసం వీతినామేమి, న కేవలఞ్చ తీణి ఏవ దివసాని, అథ ఖో మాసద్విమాసమత్తమ్పి కాలం, ఏవమేవ దాతుం పహోమీతి దస్సేతుం ‘‘యది మాసమ్పీ’’తిఆది వుత్తం. అనోలీనోతి అలీనచిత్తో, దానే అసఙ్కుచితచిత్తోతి అత్థో.

తస్సాతి బ్రాహ్మణరూపేన ఆగతస్స సక్కస్స. యసన్తి కిత్తిం, పరివారసమ్పత్తిం వా. లాభఞ్చాతి దేవమనుస్సేసు చక్కవత్తిఆదిభావేన లద్ధబ్బం లాభం వా న పత్థయిం. అథ ఖో సబ్బఞ్ఞుతం సమ్మాసమ్బోధిం పత్థయానో ఆకఙ్ఖమానో తాని తీసు దివసేసు అనేకవారం ఉప్పన్నాని దానమయాని పుఞ్ఞకమ్మాని దానస్స వా పరివారభూతాని కాయసుచరితాదీని పుఞ్ఞకమ్మాని ఆచరిం అకాసిన్తి.

ఇతి భగవా తస్మిం అత్తభావే అత్తనో సుదుక్కరం పుఞ్ఞచరితమత్తమేవ ఇధ మహాథేరస్స పకాసేసి. జాతకదేసనాయం పన చతుత్థదివసే సక్కస్స ఉపసఙ్కమిత్వా బోధిసత్తస్స అజ్ఝాసయజాననం వరేన ఉపనిమన్తనా బోధిసత్తస్స వరసమ్పటిచ్ఛనసీసేన ధమ్మదేసనా దేయ్యధమ్మదక్ఖిణేయ్యానం పున సక్కస్స అనాగమనస్స చ ఆకఙ్ఖమానతా చ పకాసితా. వుత్తఞ్హేతం –

‘‘అకిత్తిం దిస్వాన సమ్మన్తం, సక్కో భూతపతీ బ్రవి;

కిం పత్థయం మహాబ్రహ్మే, ఏకో సమ్మసి ఘమ్మని.

‘‘దుక్ఖో పునబ్భవో సక్క, సరీరస్స చ భేదనం;

సమ్మోహమరణం దుక్ఖం, తస్మా సమ్మామి, వాసవ.

‘‘ఏతస్మిం తే సులపితే, పతిరూపే సుభాసితే;

వరం కస్సప తే దమ్మి, యం కిఞ్చి మనసిచ్ఛసి.

‘‘వరఞ్చే మే అదో సక్క, సబ్బభూతానమిస్సర;

యేన పుత్తే చ దారే చ, ధనధఞ్ఞం పియాని చ;

లద్ధా నరా న తప్పన్తి, సో లోభో న మయీ వసే.

ఏతస్మిం తే సులపితే…పే… మనసిచ్ఛసి.

‘‘వరఞ్చే మే అదో సక్క, సబ్బభూతానమిస్సర;

ఖేత్తం వత్థుం హిరఞ్ఞఞ్చ, గవాస్సం దాసపోరిసం;

యేన జాతేన జీయన్తి, సో దోసో న మయీ వసే.

‘‘ఏతస్మిం తే సులపితే…పే… మనసిచ్ఛసి.

‘‘వరఞ్చే మే అదో సక్క, సబ్బభూతానమిస్సర;

బాలం న పస్సే న సుణే, న చ బాలేన సంవసే;

బాలేనల్లాపసల్లాపం, న కరే న చ రోచయే.

‘‘కిం ను తే అకరం బాలో, వద కస్సప కారణం;

కేన కస్సప బాలస్స, దస్సనం నాభికఙ్ఖసి.

‘‘అనయం నయతి దుమ్మేధో, అధురాయం నియుఞ్జతి;

దున్నయో సేయ్యసో హోతి, సమ్మా వుత్తో పకుప్పతి;

వినయం సో న జానాతి, సాధు తస్స అదస్సనం.

‘‘ఏతస్మిం తే సులపితే…పే… మనసిచ్ఛసి.

‘‘వరఞ్చే మే అదో సక్క, సబ్బభూతానమిస్సర;

ధీరం పస్సే సుణే ధీరం, ధీరేన సహ సంవసే;

ధీరేనల్లాపసల్లాపం, తం కరే తఞ్చ రోచయే.

‘‘కిం ను తే అకరం ధీరో, వద కస్సప కారణం;

కేన కస్సప ధీరస్స, దస్సనం అభికఙ్ఖసి.

‘‘నయం నయతి మేధావీ, అధురాయం న యుఞ్జతి;

సునయో సేయ్యసో హోతి, సమ్మా వుత్తో న కుప్పతి;

వినయం సో పజానాతి, సాధు తేన సమాగమో.

‘‘ఏతస్మిం తే సులపితే…పే… మనసిచ్ఛసి.

‘‘వరఞ్చే మే అదో సక్క, సబ్బభూతానమిస్సర;

తతో రత్యా వివసానే, సూరియుగ్గమనం పతి;

దిబ్బా భక్ఖా పాతుభవేయ్యుం, సీలవన్తో చ యాచకా.

‘‘దదతో మే న ఖీయేథ, దత్వా నానుతపేయ్యహం;

దదం చిత్తం పసాదేయ్యం, ఏతం సక్క వరం వరే.

‘‘ఏతస్మిం తే సులపితే…పే… మనసిచ్ఛసి.

‘‘వరఞ్చే మే అదో సక్క, సబ్బభూతానమిస్సర;

న మం పున ఉపేయ్యాసి, ఏతం సక్క వరం వరే.

‘‘బహూహి వతచరియాహి, నరా చ అథ నారియో;

దస్సనం అభికఙ్ఖన్తి, కిం ను మే దస్సనే భయం.

‘‘తం తాదిసం దేవవణ్ణం, సబ్బకామసమిద్ధినం;

దిస్వా తపో పమజ్జేయ్యం, ఏతం తే దస్సనే భయ’’న్తి. (జా. ౧.౧౩.౮౩-౧౦౩);

అథ సక్కో ‘‘సాధు, భన్తే, న తే ఇతో పట్ఠాయ సన్తికం ఆగమిస్సామీ’’తి తం అభివాదేత్వా పక్కామి. మహాసత్తో యావజీవం తత్థేవ వసన్తో ఆయుపరియోసానే బ్రహ్మలోకే నిబ్బత్తి.

అనురుద్ధత్థేరో తదా సక్కో అహోసి, లోకనాథో అకిత్తిపణ్డితో.

తస్స మహాభినిక్ఖమనసదిసం నిక్ఖన్తత్తా నేక్ఖమ్మపారమీ. సువిసుద్ధసీలాచారతాయ సీలపారమీ. కామవితక్కాదీనం సుట్ఠు విక్ఖమ్భితత్తా వీరియపారమీ. ఖన్తిసంవరస్స పరముక్కంసగమనతో ఖన్తిపారమీ. పటిఞ్ఞానురూపం పటిపత్తియా సచ్చపారమీ. సబ్బత్థ అచలసమాదానాధిట్ఠానేన అధిట్ఠానపారమీ. సబ్బసత్తేసు హితజ్ఝాసయేన మేత్తాపారమీ. సత్తసఙ్ఖారకతవిప్పకారేసు మజ్ఝత్తభావప్పత్తియా ఉపేక్ఖాపారమీ. తాసం ఉపకారానుపకారే ధమ్మే జానిత్వా అనుపకారే ధమ్మే పహాయ ఉపకారధమ్మేసు పవత్తాపనపురేచరా సహజాతా చ ఉపాయకోసల్లభూతా అతిసల్లేఖవుత్తిసాధనీ చ పఞ్ఞా పఞ్ఞాపారమీతి ఇమాపి దస పారమియో లబ్భన్తి.

దానజ్ఝాసయస్స పన అతిఉళారభావేన దానముఖేన దేసనా పవత్తా. తస్మా సబ్బత్థ సమకా మహాకరుణా, ద్వేపి పుఞ్ఞఞాణసమ్భారా, కాయసుచరితాదీని తీణి బోధిసత్తసుచరితాని, సచ్చాధిట్ఠానాదీని చత్తారి అధిట్ఠానాని, ఉస్సాహాదయో చతస్సో బుద్ధభూమియో, సద్ధాదయో పఞ్చ మహాబోధిపరిపాచనీయా ధమ్మా, అలోభజ్ఝాసయాదయో ఛ బోధిసత్తానం అజ్ఝాసయా, తిణ్ణో తారేస్సామీతిఆదయో సత్త పటిఞ్ఞా ధమ్మా, అప్పిచ్ఛస్సాయం ధమ్మో, నాయం ధమ్మో మహిచ్ఛస్సాతిఆదయో (దీ. ని. ౩.౩౫౮; అ. ని. ౮.౩౦) అట్ఠ మహాపురిసవితక్కా (దీ. ని. ౩.౩౫౮), నవ యోనిసోమనసికారమూలకా ధమ్మా, దానజ్ఝాసయాదయో దస మహాపురిసజ్ఝాసయా, దానసీలాదయో దస పుఞ్ఞకిరియవత్థూనీతి ఏవమాదయో యే అనేకసతఅనేకసహస్సప్పభేదా బోధిసమ్భారభూతా మహాబోధిసత్తగుణా. తే సబ్బేపి యథారహం ఇధ నిద్ధారేత్వా వత్తబ్బా.

అపి చేత్థ మహన్తం భోగక్ఖన్ధం మహన్తఞ్చ ఞాతిపరివట్టం పహాయ మహాభినిక్ఖమనసదిసం గేహతో నిక్ఖమనం, నిక్ఖమిత్వా పబ్బజితస్స బహుజనసమ్మతస్స సతో పరమప్పిచ్ఛభావేన కులేసు గణేసు చ అలగ్గతా, అచ్చన్తమేవ లాభసక్కారసిలోకజిగుచ్ఛా, పవివేకాభిరతి, కాయజీవితనిరపేక్ఖో పరిచ్చాగో, అనాహారస్సేవ సతో దివసత్తయమ్పి దానపీతియా పరితుట్ఠస్స నిబ్బికారసరీరయాపనం, మాసద్విమాసమత్తమ్పి కాలం యాచకే సతి ఆహారం తథేవ దత్వా ‘‘దానగతేనేవ పీతిసుఖేన సరీరం యాపేస్సామీ’’తి పరిచ్చాగే అనోలీనవుత్తిసాధకో ఉళారో దానజ్ఝాసయో, దానం దత్వా పున ఆహారపరియేట్ఠియా అకరణహేతుభూతా పరమసల్లేఖవుత్తీతి ఏవమాదయో మహాసత్తస్స గుణానుభావా వేదితబ్బా. తేనేతం వుచ్చతి –

‘‘ఏవం అచ్ఛరియా హేతే, అబ్భుతా చ మహేసినో;

మహాకారుణికా ధీరా, సబ్బలోకేకబన్ధవా.

‘‘అచిన్తేయ్యానుభావా చ, సదా సద్ధమ్మగోచరా;

బోధిసత్తా మహాసత్తా, సుచిసల్లేఖవుత్తినో.

‘‘మహావాతసముద్ధత-వీచిమాలో మహోదధి;

అపి లఙ్ఘేయ్య వేలన్తం, బోధిసత్తా న ధమ్మతం.

‘‘లోకే సఞ్జాతవద్ధాపి, న తే భావితభావినో;

లిమ్పన్తి లోకధమ్మేహి, తోయేన పదుమం యథా.

‘‘యేసం వే అత్తని స్నేహో, నిహీయతి యథా యథా;

సత్తేసు కరుణాస్నేహో, వడ్ఢతేవ తథా తథా.

‘‘యథా చిత్తం వసే హోతి, న చ చిత్తవసానుగా;

తథా కమ్మం వసే హోతి, న చ కమ్మవసానుగా.

‘‘దోసేహి నాభిభూయన్తి, సముగ్ఘాతేన్తి వా న తే;

చరన్తా బోధిపరియేట్ఠిం, పురిసాజానియా బుధా.

‘‘తేసు చిత్తప్పసాదోపి, దుక్ఖతో పరిమోచయే;

పగేవానుకిరియా తేసం, ధమ్మస్స అనుధమ్మతో’’తి.

పరమత్థదీపనియా చరియాపిటకసంవణ్ణనాయ

అకిత్తిచరియావణ్ణనా నిట్ఠితా.