సక్కూపసఙ్కమవణ్ణనా

౩౫౦. పటిసమ్మోదతీతి ‘‘సంసన్దతి ఖో తే’’తిఆదీని వదన్తో భగవా సమ్మోదతి, పఞ్చసిఖో పటిసమ్మోదతి. గాథా చ భాసన్తో పఞ్చసిఖో సమ్మోదతి, భగవా పటిసమ్మోదతి. ఆమన్తేసీతి జానాపేసి. తస్స కిరేవం అహోసి ‘‘అయం పఞ్చసిఖో మయా మమ కమ్మేన పేసితో అత్తనో కమ్మం కరోతి. ఏవరూపస్స సత్థు సన్తికే ఠత్వా కామగుణూపసఞ్హితం అననుచ్ఛవికం కథేసి, నటా నామ నిల్లజ్జా హోన్తి, కథేన్తో విప్పకారమ్పి దస్సేయ్య, హన్ద నం మమ కమ్మం జానాపేమీ’’తి చిన్తేత్వా ఆమన్తేసి.

౩౫౧. ఏవఞ్చ పన తథాగతాతి ధమ్మసఙ్గాహకత్థేరేహి ఠపితవచనం. అభివదన్తీతి అభివాదనసమ్పటిచ్ఛనేన వడ్ఢితవచనేన వదన్తి. అభివదితోతి వడ్ఢితవచనేన వుత్తో.

ఉరున్దా సమపాదీతి మహన్తా వివటా అహోసి, అన్ధకారో గుహాయం అన్తరధాయి. ఆలోకో ఉదపాదీతి యో పకతియా గుహాయం అన్ధకారో, సో అన్తరహితో, ఆలోకో జాతో. సబ్బమేతం ధమ్మసఙ్గాహకానం వచనం.

౩౫౨. చిరపటికాహం, భన్తేతి చిరతో అహం, చిరతో పట్ఠాయాహం దస్సనకామోతి అత్థో. కేహిచి కేహిచి కిచ్చకరణీయేహీతి దేవానం ధీతా చ పుత్తా చ అఙ్కే నిబ్బత్తన్తి, పాదపరిచారికా ఇత్థియో సయనే నిబ్బత్తన్తి, తాసం మణ్డనపసాధనకారికా దేవతా సయనం పరివారేత్వా నిబ్బత్తన్తి, వేయ్యావచ్చకరా అన్తోవిమానే నిబ్బత్తన్తి, ఏతేసం అత్థాయ అడ్డకరణం నామ నత్థి. యే పన సీమన్తరే నిబ్బత్తన్తి, తే ‘‘తవ సన్తకా, మమ సన్తకా’’తి నిచ్ఛేతుం అసక్కోన్తా అడ్డం కరోన్తి, సక్కం దేవరాజానం పుచ్ఛన్తి. సో ‘‘యస్స విమానం ఆసన్నతరం, తస్స సన్తకా’’తి వదతి. సచే ద్వేపి సమట్ఠానే హోన్తి, ‘‘యస్స విమానం ఓలోకేన్తీ ఠితా, తస్స సన్తకా’’తి వదతి. సచే ఏకమ్పి న ఓలోకేతి, తం ఉభిన్నం కలహుపచ్ఛేదనత్థం అత్తనో సన్తకం కరోతి. కీళాదీనిపి కిచ్చాని కరణీయానేవ. ఏవరూపాని తాని కరణీయాని సన్ధాయ ‘‘కేహిచి కేహిచి కిచ్చకరణీయేహీ’’తి ఆహ.

సలళాగారకేతి సలళమయగన్ధకుటియం. అఞ్ఞతరేన సమాధినాతి తదా కిర భగవా సక్కస్సేవ అపరిపాకగతం ఞాణం విదిత్వా ఓకాసం అకారేతుకామో ఫలసమాపత్తివిహారేన నిసీది. తం ఏస అజానన్తో ‘‘అఞ్ఞతరేన సమాధినా’’తి ఆహ. భూజతి చ నామాతి భూజతీతి తస్సా నామం. పరిచారికాతి పాదపరిచారికా దేవధీతా. సా కిర ద్వే ఫలాని పత్తా, తేనస్సా దేవలోకే అభిరతియేవ నత్థి. నిచ్చం భగవతో ఉపట్ఠానం ఆగన్త్వా అఞ్జలిం సిరసి ఠపేత్వా భగవన్తం నమస్సమానా తిట్ఠతి. నేమిసద్దేన తమ్హా సమాధిమ్హా వుట్ఠితోతి ‘‘సమాపన్నో సద్దం సుణాతీ’’తి నో వత రే వత్తబ్బే, నను భగవా సక్కస్స దేవానమిన్దస్స ‘‘అపిచాహం ఆయస్మతో చక్కనేమిసద్దేన తమ్హా సమాధిమ్హా వుట్ఠితో’’తి భణతీతి. తిట్ఠతు నేమిసద్దో, సమాపన్నో నామ అన్తోసమాపత్తియం కణ్ణమూలే ధమమానస్స సఙ్ఖయుగళస్సాపి అసనిసన్నిపాతస్సాపి సద్దం న సుణాతి. భగవా పన ‘‘ఏత్తకం కాలం సక్కస్స ఓకాసం న కరిస్సామీ’’తి పరిచ్ఛిన్దిత్వా కాలవసేన ఫలసమాపత్తిం సమాపన్నో. సక్కో ‘‘న దాని మే సత్థా ఓకాసం కరోతీ’’తి గన్ధకుటిం పదక్ఖిణం కత్వా రథం నివత్తేత్వా దేవలోకాభిముఖం పేసేసి. గన్ధకుటిపరివేణం రథసద్దేన సమోహితం పఞ్చఙ్గికతూరియం వియ అహోసి. భగవతో యథాపరిచ్ఛిన్నకాలవసేన సమాపత్తితో వుట్ఠితస్స రథసద్దేనేవ పఠమావజ్జనం ఉప్పజ్జి, తస్మా ఏవమాహ.