౫. పహీనవారవణ్ణనా

౨౬౪-౨౭౪. పహీనవారే ఫలట్ఠవసేనేవ దేసనా ఆరద్ధా. అనాగామిస్స హి ఉభోపేతే అనుసయా పహీనా, తస్మా ‘‘ఆమన్తా’’తి వుత్తం.

౨౭౫-౨౯౬. ఓకాసవారే యత్థ కామరాగానుసయో పహీనో తత్థ పటిఘానుసయో పహీనోతి పుచ్ఛిత్వా న వత్తబ్బో పహీనోతి వా అప్పహీనోతి వాతి వుత్తం తం కస్మాతి? ఉప్పత్తిట్ఠానస్స అసాధారణత్తా. అఞ్ఞం హి కామరాగానుసయస్స ఉప్పత్తిట్ఠానం, అఞ్ఞం పటిఘానుసయస్స. అభావితమగ్గస్స చ యత్థ అనుసయో ఉప్పజ్జతి, మగ్గే భావితే తత్థేవ సో పహీనో నామ హోతి. తత్థ యస్మా నేవ కామరాగానుసయట్ఠానే పటిఘానుసయో ఉప్పజ్జతి, న పటిఘానుసయట్ఠానే కామరాగానుసయో, తస్మా తత్థ సో పహీనోతి వా అప్పహీనోతి వా న వత్తబ్బో. సో హి యస్మిం అత్తనో ఉప్పత్తిట్ఠానే కామరాగానుసయో పహీనో, తస్మిం అప్పహీనత్తా తత్థ పహీనోతి న వత్తబ్బో. యం కామరాగానుసయస్స ఉప్పత్తిట్ఠానం, తస్మిం అట్ఠితత్తా తత్థ అప్పహీనోతి న వత్తబ్బో.

యత్థ కామరాగానుసయో పహీనో, తత్థ మానానుసయో పహీనోతి ఏత్థ పన సాధారణట్ఠానం సన్ధాయ ఆమన్తాతి వుత్తం. కామరాగానుసయో హి కామధాతుయా ద్వీసు వేదనాసు అనుసేతి. మానానుసయో తాసు చేవ రూపారూపధాతూసు చ. సో ఠపేత్వా అసాధారణట్ఠానం సాధారణట్ఠానే తేన సద్ధిం పహీనో నామ హోతి. తస్మా ‘ఆమన్తా’తి వుత్తం. ఇమినా నయేన సబ్బస్మిమ్పి ఓకాసవారే పహీనతా చ నవత్తబ్బతా చ వేదితబ్బా. ‘నత్థీ’తి ఆగతట్ఠానేసు పన హేట్ఠా వుత్తసదిసోవ వినిచ్ఛయో. పుగ్గలోకాసవారో, ఓకాసవారగతికోయేవ.

౨౯౭-౩౦౭. పటిలోమనయే యస్స కామరాగానుసయో అప్పహీనోతి పుథుజ్జనసోతాపన్నసకదాగామివసేన పుచ్ఛతి. కిఞ్చాపి హి ఇమే ద్వే అనుసయా పుథుజ్జనతో పట్ఠాయ యావ అనాగామిమగ్గట్ఠా ఛన్నం పుగ్గలానం అప్పహీనా. ఇధ పన పరతో ‘‘తిణ్ణం పుగ్గలానం ద్విన్నం పుగ్గలాన’’న్తిఆదివచనతో మగ్గట్ఠా అనధిప్పేతా, తస్మా పుథుజ్జనసోతాపన్నసకదాగామినోవ సన్ధాయ ‘ఆమన్తా’తి వుత్తం. ద్విన్నం పుగ్గలానన్తి సోతాపన్నసకదాగామీనం. ఇమినా నయేన పుగ్గలవారే వినిచ్ఛయో వేదితబ్బో.

౩౦౮-౩౨౯. ఓకాసవారపుగ్గలోకాసవారా పన హేట్ఠా వుత్తనయేనేవ వేదితబ్బాతి.

పహీనవారవణ్ణనా.