౧. పణ్ణత్తినిద్దేసవారవణ్ణనా

౨౬. ఇదాని రూపం రూపక్ఖన్ధోతిఆదినా నయేన నిద్దేసవారో ఆరద్ధో. తత్థ రూపం రూపక్ఖన్ధోతి యంకిఞ్చి రూపన్తి వుచ్చతి. సబ్బం తం రూపం రూపక్ఖన్ధోతి వచనసోధనత్థం పుచ్ఛతి. పియరూపం సాతరూపం, రూపం, న రూపక్ఖన్ధోతి యం ‘పియరూపం సాతరూప’న్తి ఏత్థ రూపన్తి వుత్తం, తం రూపమేవ, న రూపక్ఖన్ధోతి అత్థో. రూపక్ఖన్ధో రూపఞ్చేవ రూపక్ఖన్ధో చాతి యో పన రూపక్ఖన్ధో, సో రూపన్తిపి రూపక్ఖన్ధోతిపి వత్తుం వట్టతీతి అత్థో. రూపక్ఖన్ధో రూపన్తి ఏత్థ పన యస్మా రూపక్ఖన్ధో నియమేనేవ రూపన్తి వత్తబ్బో. తస్మా ఆమన్తాతి ఆహ. ఇమినా ఉపాయేన సబ్బవిస్సజ్జనేసు అత్థో వేదితబ్బో. యో పన యత్థ విసేసో భవిస్సతి, తథేవ తం వణ్ణయిస్సామ. సఞ్ఞాయమకే తావ దిట్ఠిసఞ్ఞాతి ‘పపఞ్చసఞ్ఞా’తిఆదీసు ఆగతా దిట్ఠిసఞ్ఞా. సఙ్ఖారయమకే అవసేసా సఙ్ఖారాతి ‘అనిచ్చా వత సఙ్ఖారా’తిఆదీసు ఆగతా సఙ్ఖారక్ఖన్ధతో అవసేసా సఙ్ఖతధమ్మా. పటిలోమవారేపి ఏసేవ నయోతి.

పదసోధనవారో నిట్ఠితో.

౨౮. పదసోధనమూలచక్కవారే ఖన్ధా వేదనాక్ఖన్ధోతి యేకేచి ఖన్ధా, సబ్బే తే వేదనాక్ఖన్ధోతి పుచ్ఛతి. సేసపుచ్ఛాసుపి ఏసేవ నయో. పటిలోమే న ఖన్ధా న వేదనాక్ఖన్ధోతి ఏత్థ యే పఞ్ఞత్తినిబ్బానసఙ్ఖాతా ధమ్మా ఖన్ధా న హోన్తి, తే యస్మా వేదనాక్ఖన్ధోపి న హోన్తి, తస్మా ఆమన్తాతి ఆహ. సేసవిస్సజ్జనేసుపి ఏసేవ నయోతి.

పదసోధనమూలచక్కవారో నిట్ఠితో.

౩౮. సుద్ధఖన్ధవారే రూపం ఖన్ధోతి యంకిఞ్చి రూపన్తి వుత్తం, సబ్బం తం ఖన్ధోతి పుచ్ఛతి. తత్థ యస్మా పియరూపసాతరూపసఙ్ఖాతం వా రూపం హోతు, భూతుపాదారూపం వా, సబ్బం పఞ్చసు ఖన్ధేసు సఙ్గహం గచ్ఛతేవ. తస్మా ఆమన్తాతి పటిజానాతి. దుతియపదే ‘ఖన్ధా రూప’న్తి పుచ్ఛితబ్బే యస్మా రూపన్తివచనేన రూపక్ఖన్ధోవ అధిప్పేతో, తస్మా వచనం అనాదియిత్వా అత్థవసేన పుచ్ఛన్తో ఖన్ధా రూపక్ఖన్ధోతి ఆహ. ఇమినా నయేన సబ్బపదేసు అత్థో వేదితబ్బో. పరతో ఆయతనయమకాదీనం నిద్దేసవారేపి ఏసేవ నయో. సఞ్ఞా ఖన్ధోతి ఏత్థాపి దిట్ఠిసఞ్ఞా వా హోతు, సఞ్ఞా ఏవ వా, సబ్బాయపి ఖన్ధభావతో ఆమన్తాతి వుత్తం. సఙ్ఖారా ఖన్ధోతి పదేపి ఏసేవ నయో. ఖన్ధవినిముత్తకో హి సఙ్ఖారో నామ నత్థి.

౩౯. పటిలోమే న రూపం న ఖన్ధోతి యం ధమ్మజాతం రూపం న హోతి, తం ఖన్ధోపి న హోతీతి పుచ్ఛతి. విస్సజ్జనే పనస్స రూపం ఠపేత్వా అవసేసా ఖన్ధా న రూపం, ఖన్ధాతి రూపతో అఞ్ఞే వేదనాదయో ఖన్ధా రూపమేవ న హోన్తి, ఖన్ధా పన హోన్తీతి అత్థో. రూపఞ్చ ఖన్ధే చ ఠపేత్వా అవసేసాతి పఞ్చక్ఖన్ధవినిముత్తం నిబ్బానఞ్చేవ పఞ్ఞత్తి చ. ఇతో పరేసుపి ‘అవసేసా’తి పదేసు ఏసేవ నయోతి.

సుద్ధఖన్ధవారో నిట్ఠితో.

౪౦-౪౪. సుద్ధఖన్ధమూలచక్కవారే రూపం ఖన్ధోతిఆదీనం హేట్ఠా వుత్తనయేనేవ అత్థో వేదితబ్బోతి.

సుద్ధఖన్ధమూలచక్కవారో నిట్ఠితో.

పణ్ణత్తినిద్దేసవారవణ్ణనా.