౯. చక్ఖునారూపంపస్సతీతికథావణ్ణనా

౮౨౬-౮౨౭. ఇదాని చక్ఖునా రూపం పస్సతీతికథా నామ హోతి. తత్థ ‘‘చక్ఖునా రూపం దిస్వా’’తి వచనం నిస్సాయ ‘‘పసాదచక్ఖుమేవ రూపం పస్సతీ’’తి యేసం లద్ధి, సేయ్యథాపి మహాసఙ్ఘికానం, తే సన్ధాయ పుచ్ఛా సకవాదిస్స, పటిఞ్ఞా ఇతరస్స. అథ నం ‘‘యది చక్ఖునా రూపం పస్సేయ్య, రూపేన రూపం పస్సేయ్యాతీ’’తి చోదేతుం రూపేన రూపం పస్సతీతి ఆహ. ఇతరో రూపాయతనం సన్ధాయ పటిక్ఖిపిత్వా పున పుట్ఠో చక్ఖుమేవ సన్ధాయ పటిజానాతి. పటివిజానాతీతి ఏత్థ అయమధిప్పాయో – పస్సతీతి హి మయం పటిజాననం సన్ధాయ పుచ్ఛామ, న చక్ఖూపసంహారమత్తం. తస్మా వదేహి తావ ‘‘కిం తే చక్ఖుమా రూపేన రూపం పటివిజానాతీ’’తి. ఇతరో పురిమనయేనేవ పటిక్ఖిపతి చేవ పటిజానాతి చ. అథ నం ‘‘ఏవం సన్తే రూపం మనోవిఞ్ఞాణం ఆపజ్జతి, తఞ్హి పటివిజానాతి నామా’’తి చోదేతుం రూపం మనోవిఞ్ఞాణన్తి ఆహ. ఇతరో లేసం అలభన్తో పటిక్ఖిపతేవ. అత్థి చక్ఖుస్స ఆవట్టనాతిఆది ‘‘యది చక్ఖు పటివిజాననట్ఠేన పస్సతి, చక్ఖువిఞ్ఞాణస్స వియ తస్సాపి ఆవజ్జనాయ భవితబ్బ’’న్తి చోదేతుం పుచ్ఛతి. ఇతరో యస్మా న ఆవజ్జనపటిబద్ధం చక్ఖు, న తం ఆవజ్జనానన్తరం ఉప్పజ్జతి, తస్మా న హేవన్తి పటిక్ఖిపతి. సోతేన సద్దన్తిఆదీసుపి ఏసేవ నయో. ఇధ, భిక్ఖవే, భిక్ఖు చక్ఖునా రూపం పస్సతీతి ససమ్భారకథానయేన వుత్తం. యథా హి ఉసునా విజ్ఝన్తోపి ‘‘ధనునా విజ్ఝతీ’’తి వుచ్చతి, ఏవం చక్ఖువిఞ్ఞాణేన పస్సన్తోపి ‘‘చక్ఖునా పస్సతీ’’తి వుత్తో, తస్మా అసాధకమేతం. సేసేసుపి ఏసేవ నయోపి.

చక్ఖునా రూపం పస్సతీతికథావణ్ణనా.

అట్ఠారసమో వగ్గో.