౮. అనాగతఞాణకథావణ్ణనా

౪౩౯-౪౪౦. ఇదాని అనాగతఞాణకథా నామ హోతి. తత్థ అనాగతం నామ అన్తరమ్పి అత్థి, అనన్తరమ్పి. తేసు అనన్తరే ఏకన్తేనేవ ఞాణం నత్థి. యథా చ అనన్తరే, తథా ఏకవీథిఏకజవనపరియాపన్నేపి. తత్థ యే సబ్బస్మిమ్పి అనాగతే ఞాణం ఇచ్ఛన్తి, సేయ్యథాపి అన్ధకా; తే సన్ధాయ పుచ్ఛా సకవాదిస్స, పటిఞ్ఞా ఇతరస్స. అథ నం ‘‘యం తే అనాగతే ఞాణం, కిం తేన అనన్తరం అనాగతం మూలాదివసేన జానాతీ’’తి చోదేతుం అనాగతం మూలతోతిఆదిమాహ. తత్థ మూలతోతిఆదీని సబ్బాని కారణవేవచనానేవ. కారణఞ్హి యం అత్తనో ఫలం కరోతి, తం తత్థ మూలయతి పతిట్ఠాతీతి మూలం. తతో చ తం హినోతి పవత్తయతీతి హేతు. తదేవ తం నిదేతి ‘‘హన్ద నం గణ్హథా’’తి. నియ్యాతేతి వియాతి నిదానం. తతో తం సమ్భవతీతి సమ్భవో. పభవతీతి పభవో. తత్థ చ తం సముట్ఠాతి, తం వా నం సముట్ఠాపేతీతి సముట్ఠానం. తదేవ నం ఆహరతీతి ఆహారో. తఞ్చస్స అపరిచ్చజితబ్బట్ఠేన ఆరమ్మణం. తదేవ చేతం పటిచ్చ ఏతీతి పచ్చయో. తతో నం సముదేతీతి సముదయోతి వుచ్చతి. యస్మా పన అనన్తరం చిత్తం ఏతేహాకారేహి న సక్కా జానితుం, తస్మా న హేవన్తి పటిక్ఖిపతి. అనాగతం హేతుపచ్చయతన్తి యా అనన్తరానాగతే చిత్తే హేతుపచ్చయతా, తం జానాతి. యే తత్థ ధమ్మా హేతుపచ్చయా హోన్తి, తే జానాతీతి అత్థో. సేసపదేసుపి ఏసేవ నయో. గోత్రభునోతిఆది యస్మిం అనాగతే ఞాణం న ఉప్పజ్జతి, తం సరూపతో దస్సేతుం వుత్తం. పాటలిపుత్తస్సాతి సుత్తం యస్మిం అనాగతే ఞాణం ఉప్పజ్జతి, తం దస్సేతుం ఆహటం. యస్మా పనేతం న సబ్బస్మిం అనాగతే ఞాణస్స సాధకం; తస్మా అనాహటమేవాతి.

అనాగతఞాణకథావణ్ణనా.