౧౦. ఫలఞాణకథావణ్ణనా

౪౪౩-౪౪౪. ఇదాని ఫలే ఞాణకథా నామ హోతి. తత్థ ‘‘బుద్ధాపి సత్తానం అరియఫలప్పత్తియా ధమ్మం దేసేన్తి సావకాపి, ఇతి ఇమినా సామఞ్ఞేన బుద్ధానం వియ సావకానమ్పి తేన తేన సత్తేన పత్తబ్బే ఫలే ఞాణం అత్థీ’’తి యేసం లద్ధి, సేయ్యథాపి అన్ధకానం; తే సన్ధాయ సావకస్సాతి పుచ్ఛా సకవాదిస్స, పటిఞ్ఞా ఇతరస్స. అథ నం ‘‘యది సావకస్స ఫలే ఞాణం అత్థి, యథా బుద్ధా సమానేపి సోతాపత్తిఫలే అత్తనో ఞాణబలేన ‘అయం ఏకబీజీ, అయం కోలంకోలో, అయం సత్తక్ఖత్తుపరమో’తి ఫలస్సకతం పఞ్ఞపేన్తి, కిం తే ఏవం సావకోపీ’’తి చోదేతుం సావకో ఫలస్స కతం పఞ్ఞపేతీతి ఆహ. ఇతరో పటిక్ఖిపతి.

అత్థి సావకస్స ఫలపరోపరియత్తీతిఆది ఫలే ఞాణస్స అత్థితాయ పచ్చయపుచ్ఛనత్థం వుత్తం. అయఞ్హేత్థ అధిప్పాయో – బుద్ధానం ‘‘ఇదం ఫలం పరం, ఇదం ఓపర’’న్తి ఏవం ఫలానం ఉచ్చావచభావజాననసఙ్ఖాతా ఫలే పరోపరియత్తి నామ అత్థి. తథా ఇన్ద్రియపుగ్గలపరోపరియత్తియో, తాసం అత్థితాయ తస్స తస్స పుగ్గలస్స తేసం తేసం ఇన్ద్రియానం వసేన తం తం ఫలం జానన్తి, కిం తే సావకస్సాపి ఏతా పరోపరియత్తియో అత్థీతి.

అత్థి సావకస్స ఖన్ధపఞ్ఞత్తీతిఆదీనిపి ‘‘యది తే సావకస్స బుద్ధానం వియ ఫలే ఞాణం అత్థి, ఇమా హి పిస్స పఞ్ఞత్తీహి భవితబ్బం. కిమస్స తా అత్థి, సక్కోతి సో ఏతా పఞ్ఞత్తియో అత్తనో బలేన జానితుం వా పఞ్ఞపేతుం వా’’తి చోదనత్థం వుత్తాని. సావకో జినోతిఆది ‘‘యది సావకస్స బుద్ధానం వియ ఫలే ఞాణం అత్థి, ఏవం సన్తే స్వేవ జినో’’తి చోదనత్థం వుత్తం. సావకో అనుప్పన్నస్సాతి పఞ్హేపి అయమేవ నయో. అఞ్ఞాణీతి పఞ్హే అవిజ్జాసఙ్ఖాతస్స అఞ్ఞాణస్స విహతత్తా పటిక్ఖిత్తో, న పనస్స బుద్ధానం వియ ఫలే ఞాణం అత్థి. తస్మా అప్పతిట్ఠితోవ పరవాదీవాదోతి.

ఫలఞాణకథావణ్ణనా.

పఞ్చమో వగ్గో.

మహాపణ్ణాసకో సమత్తో.