౮. జమ్బాలీసుత్తవణ్ణనా

౧౭౮. అట్ఠమే సన్తం చేతోవిముత్తిన్తి అట్ఠన్నం సమాపత్తీనం అఞ్ఞతరం సమాపత్తిం. సక్కాయనిరోధన్తి తేభూమకవట్టసఙ్ఖాతస్స సక్కాయస్స నిరోధం, నిబ్బానన్తి అత్థో. న పక్ఖన్దతీతి ఆరమ్మణవసేన న పక్ఖన్దతి. సేసపదేసుపి ఏసేవ నయో. న పాటికఙ్ఖోతి న పాటికఙ్ఖితబ్బో. లేపగతేనాతి లేపమక్ఖితేన.

ఇమస్మిఞ్చ పనత్థే నదీపారం గన్తుకామపురిసోపమ్మం ఆహరితబ్బం – ఏకో కిర పురిసో చణ్డసోతాయ వాళమచ్ఛాకులాయ నదియా పారం గన్తుకామో ‘‘ఓరిమం తీరం సాసఙ్కం సప్పటిభయం, పారిమం తీరం ఖేమం అప్పటిభయం, కిం ను ఖో కత్వా పారం గమిస్సామీ’’తి పటిపాటియా ఠితే అట్ఠ కకుధరుక్ఖే దిస్వా ‘‘సక్కా ఇమాయ రుక్ఖపటిపాటియా గన్తు’’న్తి మనసికత్వా ‘‘కకుధరుక్ఖా నామ మట్ఠసాఖా హోన్తి, సాఖాయ హత్థా న సణ్ఠహేయ్యు’’న్తి నిగ్రోధపిలక్ఖరుక్ఖాదీనం అఞ్ఞతరస్స లాఖాయ హత్థపాదే మక్ఖేత్వా దక్ఖిణహత్థేన ఏకం సాఖం గణ్హి. హత్థో తత్థేవ లగి. పున వామహత్థేన దక్ఖిణపాదేన వామపాదేనాతి చత్తారోపి హత్థపాదా తత్థేవ లగింసు. సో అధోసిరో లమ్బమానో ఉపరినదియం దేవే వుట్ఠే పుణ్ణాయ నదియా సోతే నిముగ్గో కుమ్భీలాదీనం భక్ఖో అహోసి.

తత్థ నదీసోతం వియ సంసారసోతం దట్ఠబ్బం, సోతస్స పారం గన్తుకామపురిసో వియ యోగావచరో, ఓరిమతీరం వియ సక్కాయో, పారిమతీరం వియ నిబ్బానం, పటిపాటియా ఠితా అట్ఠ కకుధరుక్ఖా వియ అట్ఠ సమాపత్తియో, లేపమక్ఖితేన హత్థేన సాఖాగహణం వియ ఝానవిపస్సనానం పారిపన్థికే అసోధేత్వా సమాపత్తిసమాపజ్జనం, చతూహి హత్థపాదేహి సాఖాయ బద్ధస్స ఓలమ్బనం వియ పఠమజ్ఝానే నికన్తియా లగ్గకాలో, ఉపరిసోతే వుట్ఠి వియ ఛసు ద్వారేసు కిలేసానం ఉప్పన్నకాలో, నదియా పుణ్ణాయ సోతే నిముగ్గస్స కుమ్భీలాదీనం భక్ఖభూతకాలో వియ సంసారసోతే నిముగ్గస్స చతూసు అపాయేసు దుక్ఖానుభవనకాలో వేదితబ్బో.

సుద్ధేన హత్థేనాతి సుధోతేన పరిసుద్ధహత్థేన. ఇమస్మిమ్పి అత్థే తాదిసమేవ ఓపమ్మం కాతబ్బం – తథేవ హి పారం గన్తుకామో పురిసో ‘‘కకుధరుక్ఖా నామ మట్ఠసాఖా, కిలిట్ఠహత్థేన గణ్హన్తస్స హత్థో పరిగలేయ్యా’’తి హత్థపాదే సుధోతే కత్వా ఏకం సాఖం గణ్హిత్వా పఠమం రుక్ఖం ఆరుళ్హో. తతో ఓతరిత్వా దుతియం…పే… తతో ఓతరిత్వా అట్ఠమం, అట్ఠమరుక్ఖతో ఓతరిత్వా పారిమతీరే ఖేమన్తభూమిం గతో.

తత్థ ‘‘ఇమేహి రుక్ఖేహి పారిమతీరం గమిస్సామీ’’తి తస్స పురిసస్స చిన్తితకాలో వియ యోగినో ‘‘అట్ఠ సమాపత్తియో సమాపజ్జిత్వా సమాపత్తితో వుట్ఠాయ అరహత్తం గమిస్సామీ’’తి చిన్తితకాలో, సుద్ధేన హత్థేన సాఖాగహణం వియ ఝానవిపస్సనానం పారిపన్థికధమ్మే సోధేత్వా సమాపత్తిసమాపజ్జనం. తత్థ పఠమరుక్ఖారోహణకాలో వియ పఠమజ్ఝానసమాపత్తికాలో, పఠమరుక్ఖతో ఓరుయ్హ దుతియం ఆరుళ్హకాలో వియ పఠమజ్ఝానే నికన్తియా అబద్ధస్స తతో వుట్ఠాయ దుతియజ్ఝానసమాపన్నకాలో…పే… సత్తమరుక్ఖతో ఓరుయ్హ అట్ఠమం ఆరుళ్హకాలో వియ ఆకిఞ్చఞ్ఞాయతనసమాపత్తియం నికన్తియా అబద్ధస్స తతో వుట్ఠాయ నేవసఞ్ఞానాసఞ్ఞాయతనసమాపన్నకాలో. అట్ఠమరుక్ఖతో ఓరుయ్హ పారిమతీరం ఖేమన్తభూమిం గతకాలో వియ నేవసఞ్ఞానాసఞ్ఞాయతనే నికన్తియా అబద్ధస్స సమాపత్తితో వుట్ఠాయ సఙ్ఖారే సమ్మసిత్వా అరహత్తప్పత్తకాలో వేదితబ్బో.

అవిజ్జాప్పభేదం మనసి కరోతీతి అట్ఠసు ఠానేసు అఞ్ఞాణభూతాయ గణబహలమహాఅవిజ్జాయ పభేదసఙ్ఖాతం అరహత్తం మనసి కరోతి. న పక్ఖన్దతీతి ఆరమ్మణవసేనేవ న పక్ఖన్దతి. జమ్బాలీతి గామతో నిక్ఖన్తస్స మహాఉదకస్స పతిట్ఠానభూతో మహాఆవాటో. అనేకవస్సగణికాతి గామస్స వా నగరస్స వా ఉప్పన్నకాలేయేవ ఉప్పన్నత్తా అనేకాని వస్సగణాని ఉప్పన్నాయ ఏతిస్సాతి అనేకవస్సగణికా. ఆయముఖానీతి చతస్సో పవిసనకన్దరా. అపాయముఖానీతి అపవాహనచ్ఛిద్దాని. న ఆళిప్పభేదో పాటికఙ్ఖోతి న పాళిప్పభేదో పాటికఙ్ఖితబ్బో. న హి తతో ఉదకం ఉట్ఠాయ పాళిం భిన్దిత్వా కచవరం గహేత్వా మహాసముద్దం పాపుణాతి.

ఇమస్స పనత్థస్స విభావనత్థం ఉయ్యానగవేసకఓపమ్మం ఆహరితబ్బం. ఏకో కిర నగరవాసికో కులపుత్తో ఉయ్యానం గవేసన్తో నగరతో నాతిదూరే నచ్చాసన్నే మహన్తం జమ్బాలిం అద్దస. సో ‘‘ఇమస్మిం ఠానే రమణీయం ఉయ్యానం భవిస్సతీ’’తి సల్లక్ఖేత్వా కుద్దాలం ఆదాయ చత్తారిపి కన్దరాని పిధాయ అపవాహనచ్ఛిద్దాని వివరిత్వా అట్ఠాసి. దేవో న సమ్మా వస్సి, అవసేసఉదకం అపవాహనచ్ఛిద్దేన పరిస్సవిత్వా గతం. చమ్మఖణ్డపిలోతికాదీని తత్థేవ పూతికాని జాతాని, పాణకా సణ్ఠితా, సమన్తా అనుపగమనీయా జాతా. ఉపగతానమ్పి నాసాపుటే పిధాయ పక్కమితబ్బం హోతి. సో కతిపాహేన ఆగన్త్వా పటిక్కమ్మ ఠితో ఓలోకేత్వా ‘‘న సక్కా ఉపగన్తు’’న్తి పక్కామి.

తత్థ నగరవాసీ కులపుత్తో వియ యోగావచరో దట్ఠబ్బో, ఉయ్యానం గవేసన్తేన గామద్వారే జమ్బాలియా దిట్ఠకాలో వియ చాతుమహాభూతికకాయో, ఆయముఖానం పిహితకాలో వియ ధమ్మస్సవనోదకస్స అలద్ధకాలో, అపాయముఖానం వివటకాలో వియ ఛద్వారికసంవరస్స విస్సట్ఠకాలో, దేవస్స సమ్మా అవుట్ఠకాలో వియ సప్పాయకమ్మట్ఠానస్స అలద్ధకాలో, అవసేసఉదకస్స అపాయముఖేహి పరిస్సవిత్వా గతకాలో వియ అబ్భన్తరే గుణానం పరిహీనకాలో, ఉదకస్స ఉట్ఠాయ పాళిం భిన్దిత్వా కచవరం ఆదాయ మహాసముద్దం పాపుణితుం అసమత్థకాలో వియ అరహత్తమగ్గేన అవిజ్జాపాళిం భిన్దిత్వా కిలేసరాసిం విధమిత్వా నిబ్బానం సచ్ఛికాతుం అసమత్థకాలో, చమ్మఖణ్డపిలోతికాదీనం తత్థేవ పూతిభావో వియ అబ్భన్తరే రాగాదికిలేసేహి పరిపూరితకాలో, తస్స ఆగన్త్వా దిస్వా విప్పటిసారినో గతకాలో వియ వట్టసమఙ్గిపుగ్గలస్స వట్టే అభిరతకాలో వేదితబ్బో.

ఆళిప్పభేదో పాటికఙ్ఖోతి పాళిప్పభేదో పాటికఙ్ఖితబ్బో. తతో హి ఉదకం ఉట్ఠాయ పాళిం భిన్దిత్వా కచవరం ఆదాయ మహాసముద్దం పాపుణితుం సక్ఖిస్సతీతి అత్థో.

ఇధాపి తదేవ ఓపమ్మం ఆహరితబ్బం. తత్థ ఆయముఖానం వివటకాలో వియ సప్పాయధమ్మస్సవనస్స లద్ధకాలో, అపాయముఖానం పిహితకాలో వియ ఛసు ద్వారేసు సంవరస్స పచ్చుపట్ఠితకాలో, దేవస్స సమ్మా వుట్ఠకాలో వియ సప్పాయకమ్మట్ఠానస్స లద్ధకాలో, ఉదకస్స ఉట్ఠాయ పాళిం భిన్దిత్వా కచవరం ఆదాయ మహాసముద్దం పత్తకాలో వియ అరహత్తమగ్గేన అవిజ్జం భిన్దిత్వా అకుసలరాసిం విధమిత్వా అరహత్తం సచ్ఛికతకాలో, ఆయముఖేహి పవిట్ఠేన ఉదకేన సరస్స పరిపుణ్ణకాలో వియ అబ్భన్తరే లోకుత్తరధమ్మేహి పరిపుణ్ణకాలో, సమన్తతో వతిం కత్వా రుక్ఖే రోపేత్వా ఉయ్యానమజ్ఝే పాసాదం మాపేత్వా నాటకాని పచ్చుపట్ఠపేత్వా సుభోజనం భుఞ్జన్తస్స నిసిన్నకాలో వియ ధమ్మపాసాదం ఆరుయ్హ నిబ్బానారమ్మణం ఫలసమాపత్తిం అప్పేత్వా నిసిన్నకాలో వేదితబ్బో. సేసమేత్థ ఉత్తానత్థమేవ. దేసనా పన లోకియలోకుత్తరమిస్సికా కథితాతి.