౩. పఠమనానాకరణసుత్తవణ్ణనా

౧౨౩. తతియే తదస్సాదేతీతి తం ఝానం సుఖస్సాదేన అస్సాదేతి. నికామేతీతి పత్థేతి. విత్తిం ఆపజ్జతీతి తుట్ఠిం ఆపజ్జతి. తదధిముత్తోతి తస్మిం అధిముత్తో, తం వా అధిముత్తో. తబ్బహులవిహారీతి తేన ఝానేన బహులం విహరన్తో. సహబ్యతం ఉపపజ్జతీతి సహభావం గచ్ఛతి, తత్థ నిబ్బత్తతీతి అత్థో. కప్పో ఆయుప్పమాణన్తి ఏత్థ పఠమజ్ఝానం అత్థి హీనం, అత్థి మజ్ఝిమం, అత్థి పణీతం. తత్థ హీనేన ఉప్పన్నానం కప్పస్స తతియో కోట్ఠాసో ఆయుప్పమాణం, మజ్ఝిమేన ఉపడ్ఢకప్పో, పణీతేన కప్పో. తం సన్ధాయేతం వుత్తం. నిరయమ్పి గచ్ఛతీతి నిరయగమనీయస్స కమ్మస్స అప్పహీనత్తా అపరాపరం గచ్ఛతి, న అనన్తరమేవ. తస్మింయేవ భవే పరినిబ్బాయతీతి తస్మింయేవ రూపభవే ఠత్వా పరినిబ్బాయతి, న హేట్ఠా ఓతరతి. యదిదం గతియా ఉపపత్తియా సతీతి యం ఇదం గతియా చ ఉపపత్తియా చ సతి సేఖస్స అరియసావకస్స పటిసన్ధివసేన హేట్ఠా అనోతరిత్వా తస్మింయేవ రూపభవే ఉపరి దుతియతతియాదీసు అఞ్ఞతరస్మిం బ్రహ్మలోకే పరినిబ్బానం, పుథుజ్జనస్స పన నిరయాదిగమనం, ఇదం నానాకరణన్తి అత్థో.

ద్వే కప్పాతి ఏత్థాపి దుతియజ్ఝానం వుత్తనయేనేవ తివిధం హోతి. తత్థ పణీతభావనేన నిబ్బత్తానం అట్ఠకప్పా ఆయుప్పమాణం, మజ్ఝిమేన చత్తారో, హీనేన ద్వే. తం సన్ధాయేతం వుత్తం. చత్తారో కప్పాతి ఏత్థ యం హేట్ఠా వుత్తం ‘‘కప్పో, ద్వే కప్పా’’తి, తమ్పి ఆహరిత్వా అత్థో వేదితబ్బో. కప్పోతి చ గుణస్సపి నామం, తస్మా కప్పో ద్వే కప్పా చత్తారో కప్పాతి అయమేత్థ అత్థో దట్ఠబ్బో. ఇదం వుత్తం హోతి – యో పఠమం వుత్తో కప్పో, సో ద్వే వారే గణేత్వా ఏకేన గుణేన ద్వే కప్పా హోన్తి, దుతియేన చత్తారో, పున తే చత్తారో కప్పాతి ఇమేహి చతూహి గుణేహి గుణితా ఏకేన గుణేన అట్ఠ హోన్తి, దుతియేన సోళస, తతియేన ద్వత్తింస, చతుత్థేన చతుసట్ఠీతి. ఏవమిధ పణీతజ్ఝానవసేన చతుసట్ఠి కప్పా గహితాతి వేదితబ్బా. పఞ్చ కప్పసతానీతి ఇదం పణీతస్సేవ ఉపపత్తిజ్ఝానస్స వసేన వుత్తం. వేహప్ఫలేసు వా పఠమజ్ఝానభూమిఆదీసు వియ తిణ్ణం బ్రహ్మలోకానం అభావతో ఏత్తకమేవ ఆయుప్పమాణం. తస్మా ఏవం వుత్తం.