౯. తణ్హుప్పాదసుత్తవణ్ణనా

౯. నవమే ఉప్పజ్జతి ఏతేసూతి ఉప్పాదా. కా ఉప్పజ్జతి? తణ్హా. తణ్హాయ ఉప్పాదా తణ్హుప్పాదా, తణ్హావత్థూని తణ్హాకారణానీతి అత్థో. చీవరహేతూతి ‘‘కత్థ మనాపం చీవరం లభిస్సామీ’’తి చీవరకారణా ఉప్పజ్జతి. ఇతిభవాభవహేతూతి ఏత్థ ఇతీతి నిదస్సనత్థే నిపాతో. యథా చీవరాదిహేతు, ఏవం భవాభవహేతుపీతి అత్థో. భవాభవోతి చేత్థ పణీతతరాని సప్పినవనీతాదీని అధిప్పేతాని. సమ్పత్తిభవేసు పణీతతరపణీతతమభవోతిపి వదన్తియేవ.

తణ్హాదుతియోతి అయఞ్హి సత్తో అనమతగ్గే సంసారవట్టే సంసరన్తో న ఏకకోవ సంసరతి, తణ్హం పన దుతియికం లభన్తోవ సంసరతి. తేన వుత్తం ‘‘తణ్హాదుతియో’’తి. ఇత్థభావఞ్ఞథాభావన్తి ఏత్థ ఇత్థభావో నామ అయం అత్తభావో, అఞ్ఞథాభావో నామ అనాగతత్తభావో. ఏవరూపో వా అఞ్ఞోపి అత్తభావో ఇత్థభావో నామ, న ఏవరూపో అఞ్ఞథాభావో నామ. తం ఇత్థభావఞ్ఞథాభావం. సంసారన్తి ఖన్ధధాతుఆయతనానం పటిపాటిం. నాతివత్తతీతి నాతిక్కమతి. ఏవమాదీనవం ఞత్వాతి ఏవం అతీతానాగతపచ్చుప్పన్నేసు ఖన్ధేసు ఆదీనవం జానిత్వా. తణ్హం దుక్ఖస్స సమ్భవన్తి తణ్హం చ ‘‘అయం వట్టదుక్ఖసమ్భూతో సభావో కారణ’’న్తి ఏవం జానిత్వా. ఏత్తావతా ఇమస్స భిక్ఖునో విపస్సనం వడ్ఢేత్వా అరహత్తం పత్తభావో దస్సితో. ఇదాని తం ఖీణాసవం థోమేన్తో వీతతణ్హోతిఆదిమాహ. తత్థ అనాదానోతి నిగ్గహణో. సతో భిక్ఖు పరిబ్బజేతి సతిసమ్పజఞ్ఞే వేపుల్లప్పత్తో ఖీణాసవో భిక్ఖు సతో సమ్పజానో చరేయ్య విహరేయ్యాతి అత్థో. ఇతి సుత్తన్తే వట్టం కథేత్వా గాథాసు వట్టవివట్టం కథితన్తి.