౫. కేసముత్తిసుత్తవణ్ణనా
౬౬. పఞ్చమే కాలామానం నిగమోతి కాలామా నామ ఖత్తియా, తేసం నిగమో. కేసముత్తియాతి కేసముత్తనిగమవాసినో. ఉపసఙ్కమింసూతి సప్పినవనీతాదిభేసజ్జాని చేవ అట్ఠవిధపానకాని చ గాహాపేత్వా ఉపసఙ్కమింసు. సకంయేవ వాదం దీపేన్తీతి అత్తనోయేవ లద్ధిం కథేన్తి. జోతేన్తీతి పకాసేన్తి. ఖుంసేన్తీతి ఘట్టేన్తి. వమ్భేన్తీతి అవజానన్తి. పరిభవన్తీతి లామకం కరోన్తి. ఓమక్ఖిం కరోన్తీతి ఉక్ఖిత్తకం కరోన్తి, ఉక్ఖిపిత్వా ఛడ్డేన్తి. అపరేపి, భన్తేతి సో కిర అటవిముఖే గామో, తస్మా తత్థ అటవిం అతిక్కన్తా చ అతిక్కమితుకామా చ వాసం కప్పేన్తి. తేసుపి పఠమం ఆగతా అత్తనో లద్ధిం దీపేత్వా పక్కమింసు, పచ్ఛా ఆగతా ‘‘కిం తే జానన్తి, అమ్హాకం అన్తేవాసికా తే, అమ్హాకం సన్తికే కిఞ్చి కిఞ్చి సిప్పం ఉగ్గణ్హింసూ’’తి అత్తనో లద్ధిం దీపేత్వా పక్కమింసు. కాలామా ఏకలద్ధియమ్పి సణ్ఠహితుం న సక్ఖింసు. తే ఏతమత్థం దీపేత్వా భగవతో ఏవమారోచేత్వా తేసం నో, భన్తేతిఆదిమాహంసు. తత్థ హోతేవ కఙ్ఖాతి హోతియేవ కఙ్ఖా. విచికిచ్ఛాతి తస్సేవ వేవచనం. అలన్తి యుత్తం.
మా అనుస్సవేనాతి అనుస్సవకథాయపి మా గణ్హిత్థ. మా పరమ్పరాయాతి పరమ్పరకథాయపి మా గణ్హిత్థ. మా ఇతికిరాయాతి ఏవం కిర ఏతన్తి మా గణ్హిత్థ. మా పిటకసమ్పదానేనాతి అమ్హాకం పిటకతన్తియా సద్ధిం సమేతీతి మా గణ్హిత్థ. మా తక్కహేతూతి తక్కగ్గాహేనపి మా గణ్హిత్థ. మా నయహేతూతి నయగ్గాహేనపి మా గణ్హిత్థ. మా ఆకారపరివితక్కేనాతి సున్దరమిదం కారణన్తి ఏవం కారణపరివితక్కేనపి మా గణ్హిత్థ. మా దిట్ఠినిజ్ఝానక్ఖన్తియాతి అమ్హాకం నిజ్ఝాయిత్వా ఖమిత్వా గహితదిట్ఠియా సద్ధిం సమేతీతిపి మా గణ్హిత్థ. మా భబ్బరూపతాయాతి అయం భిక్ఖు భబ్బరూపో, ఇమస్స కథం గహేతుం యుత్తన్తిపి మా గణ్హిత్థ. మా సమణో నో గరూతి అయం సమణో అమ్హాకం గరు, ఇమస్స కథం గహేతుం యుత్తన్తిపి మా గణ్హిత్థ. సమత్తాతి పరిపుణ్ణా. సమాదిన్నాతి గహితా పరామట్ఠా. యంస హోతీతి యం కారణం తస్స పుగ్గలస్స హోతి. అలోభాదయో లోభాదిపటిపక్ఖవసేన వేదితబ్బా. విగతాభిజ్ఝోతిఆదీహి మేత్తాయ పుబ్బభాగో కథితో.
ఇదాని మేత్తాదికం కమ్మట్ఠానం కథేన్తో మేత్తాసహగతేనాతిఆదిమాహ. తత్థ కమ్మట్ఠానకథాయ వా భావనానయే వా పాళివణ్ణనాయ వా యం వత్తబ్బం సియా, తం సబ్బం విసుద్ధిమగ్గే (విసుద్ధి. ౧.౨౪౦) వుత్తమేవ. ఏవం అవేరచిత్తోతి ఏవం అకుసలవేరస్స చ పుగ్గలవేరినో చ నత్థితాయ అవేరచిత్తో. అబ్యాబజ్ఝచిత్తోతి కోధచిత్తస్స అభావేన నిద్దుక్ఖచిత్తో. అసంకిలిట్ఠచిత్తోతి కిలేసస్స నత్థితాయ అసంకిలిట్ఠచిత్తో. విసుద్ధచిత్తోతి కిలేసమలాభావేన విసుద్ధచిత్తో హోతీతి అత్థో. తస్సాతి తస్స ఏవరూపస్స అరియసావకస్స. అస్సాసాతి అవస్సయా పతిట్ఠా. సచే ఖో పన అత్థి పరో లోకోతి యది ఇమమ్హా లోకా పరలోకో నామ అత్థి. అథాహం కాయస్స భేదా పరమ్మరణా…పే… ఉపపజ్జిస్సామీతి అత్థేతం కారణం, యేనాహం కాయస్స భేదా పరమ్మరణా సుగతిం సగ్గం లోకం ఉపపజ్జిస్సామీతి ఏవం సబ్బత్థ నయో వేదితబ్బో. అనీఘన్తి నిద్దుక్ఖం. సుఖిన్తి సుఖితం. ఉభయేనేవ విసుద్ధం అత్తానం సమనుపస్సామీతి యఞ్చ పాపం న కరోమి, యఞ్చ కరోతోపి న కరీయతి, ఇమినా ఉభయేనాపి విసుద్ధం అత్తానం సమనుపస్సామి. సేసం సబ్బత్థ ఉత్తానత్థమేవాతి.