౭. వచ్ఛగోత్తసుత్తవణ్ణనా

౫౮. సత్తమే మహప్ఫలన్తి మహావిపాకం. ధమ్మస్స చానుధమ్మం బ్యాకరోన్తీతి ఏత్థ ధమ్మో నామ కథితకథా, అనుధమ్మో నామ కథితస్స పటికథనం. సహధమ్మికోతి సకారణో సహేతుకో. వాదానుపాతోతి వాదస్స అనుపాతో, అనుపతనం పవత్తీతి అత్థో. గారయ్హం ఠానన్తి గరహితబ్బయుత్తం కారణం. ఇదం వుత్తం హోతి – భోతా గోతమేన వుత్తా సకారణా వాదప్పవత్తి కిఞ్చిపి గారయ్హం కారణం న ఆగచ్ఛతీతి. అథ వా తేహి పరేహి వుత్తా సకారణా వాదప్పవత్తి కిఞ్చి గారయ్హం కారణం న ఆగచ్ఛతీతి పుచ్ఛతి.

అన్తరాయకరో హోతీతి అన్తరాయం వినాసం కిచ్ఛలాభకం విలోమకం కరోతి. పారిపన్థికోతి పన్థదూహనచోరో. ఖతో చ హోతీతి గుణఖననేన ఖతో హోతి. ఉపహతోతి గుణుపఘాతేనేవ ఉపహతో.

చన్దనికాయాతి అసుచికలలకూపే. ఓలిగల్లేతి నిద్ధమనకలలే. సో చాతి సో సీలవాతి వుత్తఖీణాసవో. సీలక్ఖన్ధేనాతి సీలరాసినా. సేసపదేసుపి ఏసేవ నయో. ఏత్థ చ విముత్తిఞాణదస్సనం వుచ్చతి పచ్చవేక్ఖణఞాణం, తం అసేక్ఖస్స పవత్తత్తా అసేక్ఖన్తి వుత్తం. ఇతరాని సిక్ఖాపరియోసానప్పత్తతాయ సయమ్పి అసేక్ఖానేవ. తాని చ పన లోకుత్తరాని, పచ్చవేక్ఖణఞాణం లోకియం.

రోహిణీసూతి రత్తవణ్ణాసు. సరూపాసూతి అత్తనో వచ్ఛకేహి సమానరూపాసు. పారేవతాసూతి కపోతవణ్ణాసు. దన్తోతి నిబ్బిసేవనో. పుఙ్గవోతి ఉసభో. ధోరయ్హోతి ధురవాహో. కల్యాణజవనిక్కమోతి కల్యాణేన ఉజునా జవేన గన్తా. నాస్స వణ్ణం పరిక్ఖరేతి అస్స గోణస్స సరీరవణ్ణం న ఉపపరిక్ఖన్తి, ధురవహనకమ్మమేవ పన ఉపపరిక్ఖన్తి. యస్మిం కస్మిఞ్చి జాతియేతి యత్థ కత్థచి కులజాతే. యాసు కాసుచి ఏతాసూతి ఏతాసు ఖత్తియాదిప్పభేదాసు యాసు కాసుచి జాతీసు.

బ్రహ్మచరియస్స కేవలీతి బ్రహ్మచరియస్స కేవలేన సమన్నాగతో, పరిపుణ్ణభావేన యుత్తోతి అత్థో. ఖీణాసవో హి సకలబ్రహ్మచారీ నామ హోతి. తేనేతం వుత్తం. పన్నభారోతి ఓరోపితభారో, ఖన్ధభారం కిలేసభారం కామగుణభారఞ్చ ఓరోపేత్వా ఠితోతి అత్థో. కతకిచ్చోతి చతూహి మగ్గేహి కిచ్చం కత్వా ఠితో. పారగూ సబ్బధమ్మానన్తి సబ్బధమ్మా వుచ్చన్తి పఞ్చక్ఖన్ధా ద్వాదసాయతనాని అట్ఠారస ధాతుయో, తేసం సబ్బధమ్మానం అభిఞ్ఞాపారం, పరిఞ్ఞాపారం, పహానపారం, భావనాపారం, సచ్ఛికిరియాపారం, సమాపత్తిపారఞ్చాతి ఛబ్బిధం పారం గతత్తా పారగూ. అనుపాదాయాతి అగ్గహేత్వా. నిబ్బుతోతి కిలేససన్తాపరహితో. విరజేతి రాగదోసమోహరజరహితే.

అవిజానన్తాతి ఖేత్తం అజానన్తా. దుమ్మేధాతి నిప్పఞ్ఞా. అస్సుతావినోతి ఖేత్తవినిచ్ఛయసవనేన రహితా. బహిద్ధాతి ఇమమ్హా సాసనా బహిద్ధా. న హి సన్తే ఉపాసరేతి బుద్ధపచ్చేకబుద్ధఖీణాసవే ఉత్తమపురిసే న ఉపసఙ్కమన్తి. ధీరసమ్మతేతి పణ్డితేహి సమ్మతే సమ్భావితే. మూలజాతా పతిట్ఠితాతి ఇమినా సోతాపన్నస్స సద్ధం దస్సేతి. కులే వా ఇధ జాయరేతి ఇధ వా మనుస్సలోకే ఖత్తియబ్రాహ్మణవేస్సకులే జాయన్తి. అయమేవ హి తివిధా కులసమ్పత్తి నామ. అనుపుబ్బేన నిబ్బానం, అధిగచ్ఛన్తీతి సీలసమాధిపఞ్ఞాతి ఇమే గుణే పూరేత్వా అనుక్కమేన నిబ్బానం అధిగచ్ఛన్తీతి.