౧౦. దుతియపాపణికసుత్తవణ్ణనా

౨౦. దసమే చక్ఖుమాతి పఞ్ఞాచక్ఖునా చక్ఖుమా హోతి. విధురోతి విసిట్ఠధురో ఉత్తమధురో ఞాణసమ్పయుత్తేన వీరియేన సమన్నాగతో. నిస్సయసమ్పన్నోతి అవస్సయసమ్పన్నో పతిట్ఠానసమ్పన్నో. పణియన్తి విక్కాయికభణ్డం. ఏత్తకం మూలం భవిస్సతి ఏత్తకో ఉదయోతి తస్మిం ‘‘ఏవం కీతం ఏవం విక్కాయమాన’’న్తి వుత్తపణియే యేన కయేన తం కీతం, తం కయసఙ్ఖాతం మూలం ఏత్తకం భవిస్సతి. యో చ తస్మిం విక్కయమానే విక్కయో, తస్మిం విక్కయే ఏత్తకో ఉదయో భవిస్సతి, ఏత్తికా వడ్ఢీతి అత్థో.

కుసలో హోతి పణియం కేతుఞ్చ విక్కేతుఞ్చాతి సులభట్ఠానం గన్త్వా కిణన్తో దుల్లభట్ఠానం గన్త్వా విక్కిణన్తో చ ఏత్థ కుసలో నామ హోతి, దసగుణమ్పి వీసతిగుణమ్పి లాభం లభతి.

అడ్ఢాతి ఇస్సరా బహునా నిక్ఖిత్తధనేన సమన్నాగతా. మహద్ధనాతి వళఞ్జనకవసేన మహద్ధనా. మహాభోగాతి ఉపభోగపరిభోగభణ్డేన మహాభోగా. పటిబలోతి కాయబలేన చేవ ఞాణబలేన చ సమన్నాగతత్తా సమత్థో. అమ్హాకఞ్చ కాలేన కాలం అనుప్పదాతున్తి అమ్హాకఞ్చ గహితధనమూలికం వడ్ఢిం కాలేన కాలం అనుప్పదాతుం. నిపతన్తీతి నిమన్తేన్తి. నిపాతేన్తీతిపి పాఠో, అయమేవ అత్థో.

కుసలానం ధమ్మానం ఉపసమ్పదాయాతి కుసలధమ్మానం సమ్పాదనత్థాయ పటిలాభత్థాయ. థామవాతి ఞాణథామేన సమన్నాగతో. దళ్హపరక్కమోతి థిరేన ఞాణపరక్కమేన సమన్నాగతో. అనిక్ఖిత్తధురోతి ‘‘అగ్గమగ్గం అపాపుణిత్వా ఇమం వీరియధురం న ఠపేస్సామీ’’తి ఏవం అట్ఠపితధురో.

బహుస్సుతాతి ఏకనికాయాదివసేన బహు బుద్ధవచనం సుతం ఏతేసన్తి బహుస్సుతా. ఆగతాగమాతి ఏకో నికాయో ఏకో ఆగమో నామ, ద్వే నికాయా ద్వే ఆగమా నామ, పఞ్చ నికాయా పఞ్చ ఆగమా నామ, ఏతేసు ఆగమేసు యేసం ఏకోపి ఆగమో ఆగతో పగుణో పవత్తితో, తే ఆగతాగమా నామ. ధమ్మధరాతి సుత్తన్తపిటకధరా. వినయధరాతి వినయపిటకధరా. మాతికాధరాతి ద్వేమాతికాధరా. పరిపుచ్ఛతీతి అత్థానత్థం కారణాకారణం పుచ్ఛతి. పరిపఞ్హతీతి ‘‘ఇమం నామ పుచ్ఛిస్సామీ’’తి అఞ్ఞాతి తులేతి పరిగ్గణ్హాతి. సేసమేత్థ ఉత్తానత్థమేవ.

ఇమస్మిం పన సుత్తే పఠమం పఞ్ఞా ఆగతా, పచ్ఛా వీరియఞ్చ కల్యాణమిత్తసేవనా చ. తత్థ పఠమం అరహత్తం పత్వా పచ్ఛా వీరియం కత్వా కల్యాణమిత్తా సేవితబ్బాతి న ఏవం అత్థో దట్ఠబ్బో, దేసనాయ నామ హేట్ఠిమేన వా పరిచ్ఛేదో హోతి ఉపరిమేన వా ద్వీహిపి వా కోటీహి. ఇధ పన ఉపరిమేన పరిచ్ఛేదో వేదితబ్బో. తస్మా కథేన్తేన పఠమం కల్యాణమిత్తఉపనిస్సయం దస్సేత్వా మజ్ఝే వీరియం దస్సేత్వా పచ్ఛా అరహత్తం కథేతబ్బన్తి.

రథకారవగ్గో దుతియో.