౧. ఞాతసుత్తవణ్ణనా

౧౧. దుతియస్స పఠమే ఞాతోతి పఞ్ఞాతో పాకటో. అననులోమికేతి సాసనస్స న అనులోమేతీతి అననులోమికం, తస్మిం అననులోమికే. కాయకమ్మేతి పాణాతిపాతాదిమ్హి కాయదుచ్చరితే. ఓళారికం వా ఏతం, న ఏవరూపే సమాదపేతుం సక్కోతి. దిసా నమస్సితుం వట్టతి, భూతబలిం కాతుం వట్టతీతి ఏవరూపే సమాదపేతి గణ్హాపేతి. వచీకమ్మేపి ముసావాదాదీని ఓళారికాని, అత్తనో సన్తకం పరస్స అదాతుకామేన ‘‘నత్థీ’’తి అయం వఞ్చనముసావాదో నామ వత్తుం వట్టతీతి ఏవరూపే సమాదపేతి. మనోకమ్మేపి అభిజ్ఝాదయో ఓళారికా, కమ్మట్ఠానం విసంవాదేత్వా కథేన్తో పన అననులోమికేసు ధమ్మేసు సమాదపేతి నామ దక్ఖిణవిహారవాసిత్థేరో వియ. తం కిర థేరం ఏకో ఉపట్ఠాకో అమచ్చపుత్తో ఉపసఙ్కమిత్వా ‘‘మేత్తాయన్తేన పఠమం కీదిసే పుగ్గలే మేత్తాయితబ్బ’’న్తి పుచ్ఛి. థేరో సభాగవిసభాగం అనాచిక్ఖిత్వా ‘‘పియపుగ్గలే’’తి ఆహ. తస్స చ భరియా పియా హోతి మనాపా, సో తం ఆరబ్భ మేత్తాయన్తో ఉమ్మాదం పాపుణి. కథం పనేస బహుజనఅహితాయ పటిపన్నో హోతీతి? ఏవరూపస్స హి సద్ధివిహారికాదయో చేవ ఉపట్ఠాకాదయో చ తేసం ఆరక్ఖదేవతా ఆదిం కత్వా తాసం తాసం మిత్తభూతా యావ బ్రహ్మలోకా సేసదేవతా చ ‘‘అయం భిక్ఖు న అజానిత్వా కరిస్సతీ’’తి తేన కతమేవ కరోన్తి, ఏవమేస బహుజనఅహితాయ పటిపన్నో హోతి.

సుక్కపక్ఖే పాణాతిపాతా వేరమణిఆదీనంయేవ వసేన కాయకమ్మవచీకమ్మాని వేదితబ్బాని. కమ్మట్ఠానం పన అవిసంవాదేత్వా కథేన్తో అనులోమికేసు ధమ్మేసు సమాదపేతి నామ కోళితవిహారవాసీ చతునికాయికతిస్సత్థేరో వియ. తస్స కిర జేట్ఠభాతా నన్దాభయత్థేరో నామ పోతలియవిహారే వసన్తో ఏకస్మిం రోగే సముట్ఠితే కనిట్ఠం పక్కోసాపేత్వా ఆహ – ‘‘ఆవుసో, మయ్హం సల్లహుకం కత్వా ఏకం కమ్మట్ఠానం కథేహీ’’తి. కిం, భన్తే, అఞ్ఞేన కమ్మట్ఠానేన, కబళీకారాహారం పరిగ్గణ్హితుం వట్టతీతి? కిమత్థికో ఏస, ఆవుసోతి? భన్తే, కబళీకారాహారో ఉపాదారూపం, ఏకస్మిఞ్చ ఉపాదారూపే దిట్ఠే తేవీసతి ఉపాదారూపాని పాకటాని హోన్తీతి. సో ‘‘వట్టిస్సతి, ఆవుసో, ఏత్తక’’న్తి తం ఉయ్యోజేత్వా కబళీకారాహారం పరిగ్గణ్హిత్వా ఉపాదారూపం సల్లక్ఖేత్వా వివట్టేత్వా అరహత్తం పాపుణి. అథ నం థేరం బహివిహారా అనిక్ఖన్తమేవ పక్కోసిత్వా, ‘‘ఆవుసో, మహాఅవస్సయోసి మయ్హం జాతో’’తి కనిట్ఠత్థేరస్స అత్తనా పటిలద్ధగుణం ఆరోచేసి. బహుజనహితాయాతి ఏతస్సపి హి సద్ధివిహారికాదయో ‘‘అయం న అజానిత్వా కరిస్సతీ’’తి తేన కతమేవ కరోన్తీతి బహుజనహితాయ పటిపన్నో నామ హోతీతి.