(౧౫) పఞ్చ దిట్ఠధమ్మనిబ్బానవాదా

౯౪౩. తత్థ కతమే పఞ్చ దిట్ఠధమ్మనిబ్బానవాదా?

(క) ఇధేకచ్చో సమణో వా బ్రాహ్మణో వా ఏవంవాదీ హోతి ఏవందిట్ఠి [ఏవందిట్ఠి (స్యా.)] – ‘‘యతో ఖో, భో, అయం అత్తా పఞ్చహి కామగుణేహి సమప్పితో సమఙ్గీభూతో పరిచారేతి, ఏత్తావతా ఖో, భో, అయం అత్తా పరమదిట్ఠధమ్మనిబ్బానప్పత్తో హోతీ’’తి. ఇత్థేకే సతో సత్తస్స పరమదిట్ఠధమ్మనిబ్బానం పఞ్ఞపేన్తి.

(ఖ) తమఞ్ఞో ఏవమాహ – ‘‘అత్థి ఖో, భో, ఏసో అత్తా యం త్వం వదేసి నేసో నత్థీతి వదామి. నో చ ఖో, భో, అయం అత్తా ఏత్తావతా పరమదిట్ఠధమ్మనిబ్బానప్పత్తో హోతి. తం కిస్స హేతు? కామా హి, భో, అనిచ్చా దుక్ఖా విపరిణామధమ్మా. తేసం విపరిణామఞ్ఞథాభావా ఉప్పజ్జన్తి సోకపరిదేవదుక్ఖదోమనస్సుపాయాసా. యతో ఖో, భో, అయం అత్తా వివిచ్చేవ కామేహి…పే… పఠమం ఝానం ఉపసమ్పజ్జ విహరతి, ఏత్తావతా ఖో, భో, అయం అత్తా పరమదిట్ఠధమ్మనిబ్బానప్పత్తో హోతీ’’తి. ఇత్థేకే సతో సత్తస్స పరమదిట్ఠధమ్మనిబ్బానం పఞ్ఞపేన్తి.

(గ) తమఞ్ఞో ఏవమాహ – ‘‘అత్థి ఖో, భో, ఏసో అత్తా యం త్వం వదేసి. నేసో నత్థీతి వదామి. నో చ ఖో, భో, అయం అత్తా ఏత్తావతా పరమదిట్ఠధమ్మనిబ్బానప్పత్తో హోతి. తం కిస్స హేతు? యదేవ తత్థ వితక్కితం విచారితం ఏతేన ఏతం ఓళారికం అక్ఖాయతి. యతో ఖో, భో, అయం అత్తా వితక్కవిచారానం వూపసమా…పే… దుతియం ఝానం ఉపసమ్పజ్జ విహరతి, ఏత్తావతా ఖో, భో, అయం అత్తా పరమదిట్ఠధమ్మనిబ్బానప్పత్తో హోతీ’’తి. ఇత్థేకే సతో సత్తస్స పరమదిట్ఠధమ్మనిబ్బానం పఞ్ఞపేన్తి.

(ఘ) తమఞ్ఞో ఏవమాహ – ‘‘అత్థి ఖో, భో, ఏసో అత్తా యం త్వం వదేసి. నేసో నత్థీతి వదామి. నో చ ఖో, భో, అయం అత్తా ఏత్తావతా పరమదిట్ఠధమ్మనిబ్బానప్పత్తో హోతి. తం కిస్స హేతు? యదేవ తత్థ పీతిగతం చేతసో ఉప్పిలావితం, ఏతేన ఏతం ఓళారికం అక్ఖాయతి. యతో ఖో, భో, అయం అత్తా పీతియా చ విరాగా…పే… తతియం ఝానం ఉపసమ్పజ్జ విహరతి, ఏత్తావతా ఖో, భో, అయం అత్తా పరమదిట్ఠధమ్మనిబ్బానప్పత్తో హోతీ’’తి. ఇత్థేకే సతో సత్తస్స పరమదిట్ఠధమ్మనిబ్బానం పఞ్ఞపేన్తి.

(ఙ) తమఞ్ఞో ఏవమాహ – ‘‘అత్థి ఖో, భో, ఏసో అత్తా యం త్వం వదేసి. నేసో నత్థీతి వదామి. నో చ ఖో, భో, అయం అత్తా ఏత్తావతా పరమదిట్ఠధమ్మనిబ్బానప్పత్తో హోతి. తం కిస్స హేతు? యదేవ తత్థ సుఖపీతి చేతసో ఆభోగో, ఏతేన ఏతం ఓళారికం అక్ఖాయతి. యతో ఖో, భో, అయం అత్తా సుఖస్స చ పహానా…పే… చతుత్థం ఝానం ఉపసమ్పజ్జ విహరతి, ఏత్తావతా ఖో, భో, అయం అత్తా పరమదిట్ఠధమ్మనిబ్బానప్పత్తో హోతీ’’తి. ఇత్థేకే సతో సత్తస్స పరమదిట్ఠధమ్మనిబ్బానం పఞ్ఞపేన్తి. ఇమే పఞ్చ దిట్ఠధమ్మనిబ్బానవాదా.

పఞ్చకం.