౧౧. సోసానికఙ్గకథా

౩౪. సోసానికఙ్గమ్పి ‘‘న సుసానం పటిక్ఖిపామి, సోసానికఙ్గం సమాదియామీ’’తి ఇమేసం అఞ్ఞతరవచనేన సమాదిన్నం హోతి.

తేన పన సోసానికేన యం మనుస్సా గామం నివేసన్తా ‘‘ఇదం సుసాన’’న్తి వవత్థపేన్తి, న తత్థ వసితబ్బం. న హి మతసరీరే అజ్ఝాపితే తం సుసానం నామ హోతి, ఝాపితకాలతో పన పట్ఠాయ సచేపి ద్వాదసవస్సాని ఛడ్డితం, తం సుసానమేవ.

తస్మిం పన వసన్తేన చఙ్కమమణ్డపాదీని కారేత్వా మఞ్చపీఠం పఞ్ఞపేత్వా పానీయపరిభోజనీయం ఉపట్ఠాపేత్వా ధమ్మం వాచేన్తేన న వసితబ్బం. గరుకం హి ఇదం ధుతఙ్గం, తస్మా ఉప్పన్నపరిస్సయవిఘాతత్థాయ సఙ్ఘత్థేరం వా రాజయుత్తకం వా జానాపేత్వా అప్పమత్తేన వసితబ్బం. చఙ్కమన్తేన అద్ధక్ఖికేన ఆళాహనం ఓలోకేన్తేన చఙ్కమితబ్బం.

సుసానం గచ్ఛన్తేనాపి మహాపథా ఉక్కమ్మ ఉప్పథమగ్గేన గన్తబ్బం. దివాయేవ ఆరమ్మణం వవత్థపేతబ్బం. ఏవఞ్హిస్స తం రత్తిం భయానకం న భవిస్సతి, అమనుస్సా రత్తిం విరవిత్వా విరవిత్వా ఆహిణ్డన్తాపి న కేనచి పహరితబ్బా. ఏకదివసమ్పి సుసానం అగన్తుం న వట్టతి. మజ్ఝిమయామం సుసానే ఖేపేత్వా పచ్ఛిమయామే పటిక్కమితుం వట్టతీతి అఙ్గుత్తరభాణకా. అమనుస్సానం పియం తిలపిట్ఠమాసభత్తమచ్ఛమంసఖీరతేలగుళాదిఖజ్జభోజ్జం న సేవితబ్బం. కులగేహం న పవిసితబ్బన్తి ఇదమస్స విధానం.

పభేదతో పన అయమ్పి తివిధో హోతి. తత్థ ఉక్కట్ఠేన యత్థ ధువడాహధువకుణపధువరోదనాని అత్థి, తత్థేవ వసితబ్బం. మజ్ఝిమస్స తీసు ఏకస్మిమ్పి సతి వట్టతి. ముదుకస్స వుత్తనయేన సుసానలక్ఖణం పత్తమత్తే వట్టతి.

ఇమేసం పన తిణ్ణమ్పి న సుసానమ్హి వాసం కప్పనేన ధుతఙ్గం భిజ్జతి. సుసానం అగతదివసేతి అఙ్గుత్తరభాణకా. అయమేత్థ భేదో.

అయం పనానిసంసో మరణస్సతిపటిలాభో, అప్పమాదవిహారితా, అసుభనిమిత్తాధిగమో, కామరాగవినోదనం, అభిణ్హం కాయసభావదస్సనం, సంవేగబహులతా ఆరోగ్యమదాదిప్పహానం, భయభేరవసహనతా, అమనుస్సానం గరుభావనీయతా, అప్పిచ్ఛతాదీనం అనులోమవుత్తితాతి.

సోసానికఞ్హి మరణానుసతిప్పభావా,

నిద్దాగతమ్పి న ఫుసన్తి పమాదదోసా;

సమ్పస్సతో చ కుణపాని బహూని తస్స,

కామానుభావవసగమ్పి న హోతి చిత్తం.

సంవేగమేతి విపులం న మదం ఉపేతి,

సమ్మా అథో ఘటతి నిబ్బుతిమేసమానో;

సోసానికఙ్గమితినేకగుణావహత్తా,

నిబ్బాననిన్నహదయేన నిసేవితబ్బన్తి.

అయం సోసానికఙ్గే సమాదానవిధానప్పభేదభేదానిసంసవణ్ణనా.