౬౪. న్తో

యో సాధయితుమారద్ధో నచ నిట్ఠముపగతోతి యో కటాదిసాధయితుం నిబ్బత్తయితుం ఆరద్ధో నిట్ఠం పరిసమత్తిం న చోపగతో నప్పత్తో. పవత్తో-నుపరతోవాతి యో పబ్బతాది నిచ్చప్పవతో-అవిరతో తేనేవ నిట్ఠం నోపగతోసోవత్తమానోతి వుచ్చతేతి యోజనా. తబ్బి సయకిరియాద్వారేనాతి యథావుత్తకటాదివిసయ కిరియాముఖేన, ఇదం వుత్తం హోతి ‘‘యథావుత్తకటాదీనం వత్తమానత్తా తబ్బిసయా కిరియాపి వత్తమానా ఏవాతి తంద్వారేన క్రియత్థవిసేసన’’న్తి.

భుఞ్జతి దేవదత్తోతి ఏత్థ యజ్జపి భుఞ్జమానో హసతి ఖజ్జతి [వదతి] పానియం పివతి, తథాపి యుత్తా వత్తమానతా కత్తుమిచ్ఛితస్సారమ్భో న పరిసమత్తోతి వుత్తం- ‘సాధయితుమారద్ధో న చ నిట్ఠముపగతో’తి. తిట్ఠన్తి పబ్బతాతిఆదీసు నిచ్చేసు పబ్బతాదీసు భూతానాగతానమసమ్భవా తన్నిసేధినో వత్తమానస్సాప్యసమ్భవా యదీపి కాలవిభాగో న విఞ్ఞాయతే, తథాపి ఆరద్ధస్స ఠానస్సాపరిసమత్తియా వత్తమానా ఏవాతి వుత్తం- ‘పవత్తో-నుపరతో వా’తి. కత్తువిసేసనే సతి కో దోసోచ్చాహ- ‘కత్తు విసేసనే’చ్చాది. ఇహాపి సియా కత్తునో వత్తమానత్తా, వత్తమానత్త మేవాస్స పకాసేతుమయన్తి వుత్తం. ‘‘అపఠమా సమానాధికరణే’’త్యాదీహి (౩-౨-౧౨౪) అనేకేహి సుత్తేహిన్తప్పచ్చయో పాణినియేహి విహితో.

ఇధ పన సామఞ్ఞేన విహితత్తా ఆహ- ‘సామఞ్ఞేనా’తిఆది. సన్తో ‘అస-భువి’న్తప్పచ్చయో. ‘‘కత్తరి లో’’ (౫-౧౮) ‘‘న్తమానాన్తి యియుంస్వాదిలోపో’’తి (౫-౧౩౦) అకారస్స లోపో. తపన్తో ‘తప-సన్తాపే’. జప్పన్తో ‘జప్ప=వచనే’. పఠన్తో ‘పఠ=ఉచ్చారణే’ పచన్తో ‘పచ=పాకే’ధారయన్తో ‘ధర=ధారణే’. పయోజకబ్యాపారే ణి, ధరితుం పయుఞ్జమానో ధారయన్తో. దిస్సన్తో దిస దుస=అప్పితియం’’ దివాదీహి యక’’ (౫-౧౨) యజన్తో ‘యజ-దేవపూజాయం’. అరహన్తో ‘అరహ-పూజాయం. యథాచాతిఆదినా అపఠమాసమానాధికరణాదీసు ‘సంవిజ్జమానో విరోచమానం జప్పమానో’చ్చాదీసు మానో న్తో వియ దట్ఠబ్బోతి వదతి.