౫౩. సీల

కిమిదసీలమిచ్చాహ- ‘సీలమ్పకతిసభావో’తి. తఞ్చ సీలమనుమానేన విఞ్ఞాయతిచ్చాహ- ‘తఞ్చే’చ్చాది. కిరియావిసయరుచివిసేసానుమితన్తి ఉణ్హభోజనసఙ్ఖాతా కిరియా విసయో యస్స సో (కిరియా) విసయో రుచివిసేసో, తేన అనుమితన్తి అత్థో. కిమిదమాభిక్ఖఞ్ఞన్తి ఆహ- ‘ఆభిక్ఖఞ్ఞ’మిచ్చాది. పునప్పునభావో పోనోపుఞ్ఞం. ఆసే వా తప్పరతాతి తమేవాభిక్ఖఞ్ఞం పరియాయేహి ఫుటీకరోతి.

యజ్జేవన్తి యది ఆభిక్ఖఞ్ఞం తప్పతో వుచ్చతే. తస్సీల్యమిదం హోతీతి ఇమినా- ‘సీలాభిక్ఖఞ్ఞాది’’సుత్తే సీలసద్దేనేవాభిక్ఖఞ్ఞస్స గహితత్తం దీపేతి. అఞ్ఞథాపి సీలతో అఞ్ఞమేవాభిక్ఖఞ్ఞన్తి దస్సేతుమాహ- ‘యస్మిం దేసే’తిఆది.

గమ్మమానేతి పతీయమానే. పతీతి చ అత్థప్పకరణసద్దన్తరాదీహి. అభిమతోతి పాణినియేహి అభిమతో. ఆవస్సకగ్గహణాయేవ సిద్ధోతి వుత్తం కథమేత్థావస్సమ్భావో పతీయతి చ్చాహ- ‘తఞ్చా’తిఆది.

యోగవిభాగాతి ‘ణీ’తి యోగ విభాగా. సాధుం కరోతి, బ్రహ్మం వదతి, అసద్ధం భుఞ్జతి, పణ్డితమత్తానం మఞ్ఞతీతి విగ్గహో. సాధున్తి కిరియావిసేసనం. అస్సద్ధభోజీతి వతే. వతఞ్చ భోజనే అత్థితాయం సద్ధఅస్సద్ధభోజనవిసయాయం పవత్తియం యది భుఞ్జతి అస్సద్ధమేవ భుఞ్జతి న సద్ధన్తి సత్థే వుత్తనియమో, అస్సద్ధం భుఞ్జతి ఏవాతి నోత్తరపదావధారణం… ఏవఞ్హి విఞ్ఞాయమానే యదేవాస్సద్ధం న భుఞ్జతి తదేవ వతలోపో సియాతి [అత్థితాయ (భోజనాకఙ్ఖితత్తా) యథేచ్ఛం సామఞ్ఞేన భోజనే పవత్తియం మత్తాయం అసద్ధభోజనం సత్థవిహితముపలభమానస్స సద్ధతో నివత్తిత్వా విసేసే హి సద్ధే పవత్తినియమో వతముచ్చతే, నియమోచాత్రదువిధో సమ్భవతి-అసద్ధం భూఞ్జతి ఏవ, అథద్ధమో భుఞ్జతీతి వా, తత్రాదిమే నియమే యదేవా సద్ధం న భుఞ్జతి తదేవవత లోపోసియా (ర-౩-౨౨౮) కాతన్తపఞ్జికా]. అఞ్ఞథాపి పటిపాదయితుమాహ- ‘ఘణన్తాదీహి’చ్చాది.