౪౯. ఇత్థి

క్లికయకిచ్చత్ర కకారబహుత్తా కకారాతి బహువచనం. తితిక్ఖా ఇచ్చాదో తితిక్ఖనమిచ్చాదినా విగ్గహో ‘‘ఇత్థియమత్వా’’ (౩-౨౬). అపరి పఠితోతి ధాతుపాఠే అపరిపఠితో. పాణివిసేసోతి సత్తవిసేసో. ఇమినా చ ‘‘యథాకథఞ్చి నిప్ఫత్తి, రుళ్హియా అత్థనిచ్ఛయో’’తి దస్సేతి.

ఆసిం సాయం గమ్మమానాయం సఞ్ఞావిసయే ధాతూహి తిప్పచ్చయో కిచ్చప్పచ్చయో చ యథా సియాతి ‘‘తికిచ్చాసిట్ఠే’’తి (౭-౨-౩) సుత్తితం కచ్చాయనేన. తమిహ సామఞ్ఞేన విధానావ సిద్ధన్తి నిరూపయితుమాహ- ‘కచ్చాయనేన పనే’చ్చాది. తబ్బ అనీయణ్య తేయ్య రిచ్చప్పచ్చయానం ‘‘తే కిచ్చా’’తి (౭-౧-౨౨) కిచ్చసఞ్ఞం విధాయ సేసానం ‘‘అఞ్ఞేకితీ’’తి (౭-౧-౨౩) కిత్సఞ్ఞా కతా కచ్చాయనేన. తేనాహ- ‘కిత సఞ్ఞో’తి.

తబ్బాదిప్పచ్చయో చ విహితోతి సకియవోహారేనాహ. సకియ సత్థే అవుత్తదోసం [సుత్తదోసం] పరిహరిత్వా వక్ఖమాననయేన యుత్యభావా తథా విధానే అయుత్తతం దస్సేన్తో ‘నచాసిం సాయ’మిచ్చాదిమాహ. గుహనం, రుజనం, మోదనన్తి విగ్గహో. సయనం వా సేయ్యా. వజధాతునో వస్స బకారేన భవితబ్బం, సో కథం యకారే పరభూతే అసతీతి ఆహ- ‘చవగ్గబయఞాతియోగవిభాగా వస్స బో’తి.