౧౨౮. అత్యా

వుత్తియం ఏతస్మిం విసయేతి ఏత్థ ఏతస్మిన్తి త్యాదిన్తవజ్జితపచ్చయ విసయేతి అత్థో. విఞ్ఞాయమానత్తా ఞాపితో హోతీతి గమ్యతే. న ఞాపకతోతి ఇమినా ఇదం దస్సేతి ‘‘కిఞ్చి వచనానుసారతో విఞ్ఞాయమానతామత్తేన ఞాపీయతే కిఞ్చి ఞాపకేన, అస్మిమ్పక్ఖే వుత్తానుసారతో కత్థచి కస్సచి ధాతునో అప్పయోగో విఞ్ఞాపీయతీ’’తి. పక్ఖన్తరమాహ- ‘ఞాపకత్తాయేవ వా’తిఆది. సమత్థేతి తథాహిచ్చాదినా. అసస్సాప్పయోగోతి అసధాతుస్స కిస్మిఞ్చి తబ్బాదికే పచ్చయే పరే భవితబ్బన్తిఆదీనమప్పయోగోతి అత్థో.

వినాపి సుత్తన్తి ‘‘అత్యాదీ’’తిఆదికం సుత్తం వినాపి. ఏవం మఞ్ఞతే ‘‘అసస్స భూఆదేసేన సాధీయమానం సబ్బమిట్ఠం బహులాధికారతో భూధాతునావ సిజ్ఝతి వినాపి భూఆదేససుత్తన్తరన్తి కత్థచి కస్సచి అప్పయోగస్స ఞాపకత్తమ్పిస్స యుజ్జతి అఞ్ఞత్థ కరీయమానమిహాపి అత్థవన్తం సియా’’తి.

యేతి ధాతుప్పయోగా యస్మిన్తి విసయే, పాతిస్సాతి ‘పా-రక్ఖణే’తీమస్స, నప్పయోగో పాయయతి పాయయితబ్బన్తిఆదిప్పయోగో న హోతీతి. ఏవముపరిపి యథాయోగం ఞేయ్యం. బ్రూస్సాతి ‘బ్రూ=వచనే’ఇచ్చస్స. అదిస్సాతి ‘అద-భక్ఖణే’ఇచ్చస్స. ఈఆదీతి భూతే ఈఆది. ఏతిస్స చ ఈఆదీసూతి సమ్బన్ధో.

అవబోధే ఏతిస్స ణిసేసు చ ఈఆదీసు చ, అజ్ఝేనే ఏతిస్స పరోక్ఖాసు చ ణిసేసు చ ఈఆదీసుచాతి యోజేతబ్బం. సబ్బత్థ నప్పయోగోతి యోజేత్వా అత్థో వేదితబ్బో. బహులంవిధానతో ఞాతబ్బాతి యోజనా. యక్వికరణేన నిద్దేసా ‘అస-క్ఖేపనేతీ మస్సా’తి వుత్తం, తదాహ- ‘అసస్సా’తిఆది.