౫౬. వచ్ఛా

తరో హోతీతి వుత్తేపి తేహి తరో హోతీతి విఞ్ఞాయతి, వచ్ఛాదీహీతి సుతత్తా పన వచ్ఛాదీనన్తి చ విఞ్ఞాయతీతి వచ్ఛాదీనన్తిఆదినా వుత్తిగన్థోపదస్సనం. నను తనుత్తే వవచ్ఛాదీహి పచ్చయో విధీయతే, యే చ సరీరేన కిసావచ్ఛాదయో, తత్రాప్యవిసేసేన పయోగో పసజ్జతి [పయోపసజ్జనే (పోత్థకే)] విసేసానుపాదానతో, తస్మా కథమత్ర సభావస్సేవ తనుత్తం విఞ్ఞాయతే యేనేవం వివటమిచ్చాహ- ‘వచ్ఛాదిసద్దాన’ మిచ్చ-ది, వచ్ఛాదీహి పకతీతి పచ్చయే విధీయమానే తాసం పవత్తినిమిత్తం వయోవిసేసాది, యస్మిం సతి వచ్ఛాదయో సద్దా దబ్బే-భినివిసన్తే, తం పచ్చయా-సన్నం, న చ కిసత్తస్స భావా దబ్బే వచ్ఛాదిసద్దా పవత్తన్తే. అతో తస్సేవ సద్దప్పవత్తినిమిత్తస్స తనుత్తే యుత్తం పచ్చయేన భవితుం, (న) తనుత్తమత్తేతి మఞ్ఞతే. పవత్తినిమిత్తం సమ్బన్ధి ఆసన్నన్తి సమానాధికరణాని.

వచ్ఛో పఠమవయో, తస్స తనుత్తం దుతియవయప్పత్తి. దుతియఞ్హి వయం పప్పోన్తస్స వచ్ఛస్స పఠమో వయో వచ్ఛసద్దస్స పవత్తినిమిత్తం కిఞ్చిమత్తావసేసం భవతి అముమేవాహ-‘సుసుత్తస్సే’చ్చాదినా. ఉక్ఖోతరుణోదుతియవయప్పత్తో వుచ్చతే, తస్స తనుత్తం తతియవయప్పత్తి. తతియఞ్హి వయప్పత్తకాలే దుతియస్స వయస్స ఉక్ఖసద్దప్పవత్తి నిమిత్తస్స కిఞ్చిమత్తా వసేసతో [వసిస్సతే (పోత్థకే)] జాతిసఙ్కరత్తా గద్దభజాతియా వళవాజాతియా చ మిస్సత్తా. భారవాహకత్తమ్పతి యో సమత్థో, సో ఉసభోత్యుచ్చతే, యదాతు తస్స భారవాహకత్తే సామత్థియం మన్దం భవతి పరిక్ఖీణం, తదా తనుత్తమ్భవతీత్యాహ- ‘సామత్థియస్స తనుత్తం అప్పబలతా’తి.