౪౭. తగ్ఘో

‘‘పమాణపరిమాణేహి సఙ్ఖ్యాయచాపి సంసయే మత్తోవత్తబ్బో’’తి (౫-౨-౩౭) పాణినియవత్తబ్బకారవచనం, తత్థ పమాణ మాయామో. సఙ్ఖ్యాయాతి పఞ్చమీ. ఏతేహి సంసయే మత్తో వత్తబ్బోతి అత్థో. విదత్థిమత్తం రతనమత్తం వాతిఆదీని కమేన తత్థోదాహరణాని.

న వత్తబ్బన్తి యథావుత్తవత్తబ్బవచనం పటిక్ఖిపతి. పటిక్ఖిత్తే తస్మిం విదత్థిమత్తం రతనమత్తం వాతిఆది(నా) యంకిఞ్చి దణ్డపుబ్బణ్ణాదికం [పణ్ణాదికం (పోత్థకే)] సంసయితం, తేన మానసఙ్ఖాతస్స పరిచ్ఛేదస్సాభావా కథమేతే పయోగా సియున్తి ఆసఙ్కియ తత్థ కారణమాహ- ‘తథాభ్యూహనతో సిద్ధత్తా’తి. తథాభ్యూహనతోతి విదత్థిమానమ్పమాణమస్స రతనమ్మాన మస్సాత్యాదినా తేనప్పకారేన అభ్యూహనతో అభ్యుపగమతోతి అత్థో. సంసయో చ నామ ఉభయపక్ఖపరామసనే సతి సియాతి యథావుత్తమబ్భూహనం సాధేతుమాహ-నాన్తరేనే’చ్చాది. పక్ఖద్వయేహీతి విదత్థి మానమస్స రతనమ్మానమస్సాతి ఏవమాదికేహి పక్ఖద్వయేహి. అభ్యూహనం సంసయస్సాతి గమ్యతే. జణ్ణు మానమస్స జణ్ణుతగ్ఘం.