౪౧. తమస్స
దోణాదీత్యాదిసద్దేన ఖారసతాదయోపి పరిమాణవిసేసా గయ్హన్తి. సఙ్ఖ్యా అసీతిపఞ్చాదయో, అఞ్ఞం వా యంకిఞ్చీతి ఉపడ్ఢకాయాది, సోళస దోణా ఏకా ఖారీ. నను పఞ్చకం గన్థజాతన్తి వత్వా అఞ్ఞం వా సఙ్ఘాదికన్తి వుత్తం తం కథం పాణినియేహి వియ ‘‘సఙ్ఖ్యాయ సఞ్ఞాసఙ్ఘసుత్తాజ్ఝయనేసూ’’తి (౫-౧-౫౮) సుత్తితత్తాభావాతి మనసి నిధాయ ‘సఙ్ఖ్యావాచీహి’చ్చాది వుత్తం. ‘‘ఆదసహి సఙ్ఖ్యేయే వత్తన్తీ’’తి పఞ్చసద్దస్స సఙ్ఖ్యేయే వుత్తత్తా ఆహ- ‘పఞ్చావయవా’తి. పరిమాణసద్దసన్నిధానే సఙ్ఖ్యానేపి పఞ్చసద్దోతి మఞ్ఞమానో ఆహ- ‘పఞ్చసఙ్ఖ్యానఞ్చే’తి. పఞ్చా వుత్తయోతి పఞ్చవారా, రూపానీతి చ పరియాయన్తరేన ఆవుత్తిసద్దస్సే వాత్థం బ్యత్తం కరోతి.