౧౨౫. సంయో

అన్తరసద్దో-నేకత్థోపీహాన్తరాళవాచీ మజ్ఝవాచీ గయ్హతి, న విజ్జతేన్తరమేసన్తి అన్తరాళమత్తపటిసేధేపయోజనం నత్థీతి కత్వాన్తరా ళట్ఠస్సాభావాన్తరాళం నత్థీత్యుపచరీయతి, ఏవఞ్హి లోకే పయుజ్జతే ‘అనన్తరా ఇమే గామా అనన్తరా ఇమే పాసాదా’తి అన్తరాళగతస్స ఞ్ఞస్స గామస్సఞ్ఞస్స పాసాదస్స వాభావా తథా బ్యపదిసీయతే, తథేవమిహాప్యన్తరాళగతస్సఞ్ఞస్స బ్యఞ్జనస్సాభావా అనన్తరా ఇత్యుచ్చన్తే, అథవాన్తరసద్దో బ్యవధానవాచీ బ్యవధానాభావతో-నన్తరా ఇతి వుచ్చన్తే. అన్తరం కరోతీతి వా ఖాదిఇప్పచ్చయం [ణిప్పచ్చయం (పోత్థకే)] విధాయ అన్తరాయతి బ్యవధానం కరోతీతి కత్తరి అప్పచ్చయం విధాయ అన్తరో బ్యవధాయకో నత్థేతేసన్తి అనన్తరా. యథా ‘రుక్ఖా వనన్తే’త్థ రుక్ఖా సముదితావేకవనబ్యపదేసం లభన్తే, తథాత్రాపి బ్యఞ్జనా సముదితావేతే సంయోగబ్యపదేసగోచరత్తం పటిపజ్జన్తే.

సంయోగోతి హి సముదాయప్పధానో నిద్దేసో బ్యఞ్జనాత్యవయవప్పధానో, తస్మా బ్యఞ్జనాతి బహువచనేన సంయోగోతి ఏకవచననిద్దేసో ఘటతే, నను చ వణ్ణానముచ్చారితప్పధంసిత్తా యోగపజ్జమట్ఠితమానానం న సమ్భవతి సముదాయత్తన్తి సముదాయత్తమయుత్తన్తి నాయుత్తం, తథాహి ఉత్తరుత్తరగ్గాహిని బుద్ధి పుబ్బపరీభూతే బ్యఞ్జనావయవే సముదాయరూపేన సఙ్కప్పేన్తీ సముదాయవోహారమ్పవత్తయీతి.

ణానుబన్ధేతి దితిసద్దస్స సంయోగావిసయత్తా దేచ్చోతి ‘సరానమాదిస్సా’తి విసయో, ఉళుమ్పసద్దస్స సంయోగవిసయత్తా ఓళుమ్పికోతి ఏతస్స విసయోతి తత్థ రాఘవో వేనతేయ్యో మేనికో దేచ్చో దోసగ్గాన్తి రూపాని. ఇధ తు ఓళుమ్పికో కోణ్డఞ్ఞోతి యుజ్జన్తి. తేనేవ చ తత్థ పఞ్చికా ఏత్థ, ఏత్థ చ పఞ్చికా తత్థ ఉపనేతబ్బాతి.