౧౧౦. ధాసం

సఙ్ఖ్యావాచినో సద్దా సఙ్ఖ్యాసద్దేన గహితాతి ఆహ- ‘అత్థే’చ్చాది. పకారో దబ్బగుణధిసయోపి అత్థి, తత్థ యది సోపి గయ్హేయ్య దబ్బ గుణానం లిఙ్గసఙ్ఖ్యాహి యోగా ధాప్పచ్చయన్త(మ్పి తబ్బిసయోయేవేతి) [చేత్థ (పోత్థకే] (పకారవాచకలిఙ్గసఙ్ఖ్యాహి యోగా) అలిఙ్గమసఙ్ఖ్యఞ్చ [ధాప్పచ్చయన్తమలిఙ్గమసఙ్ఖ్యఞ్చ-ఇతి కాసికావుత్తిపఞ్జకాయం] న సియా, ఏవఞ్చ సత్యబ్యయత్తమభిమతన్తస్స న సియా, తఞ్చిట్ఠం, కిరియావిసయే తు తస్మిం గయ్హమానే ఏకధాభుఞ్జతి ద్విధాభుఞ్జతి ద్విధాగచ్ఛతిచ్చాదో భోజన గమనాదికిరియాయ సబ్బథా లిఙ్గసఙ్ఖ్యాహి యోగాభావా యథావుత్త దోసో న సియాతి పాణినీయవుత్తికారేన జయాదిచ్చేన కిరియా విసయోయేవేత్థ పకారో గహితో. తమ్పతి ఆహ- ‘దబ్బే’చ్చాది. కస్మా పనేవమాహాతి ఆహ- ‘నవధాదబ్బ’మిచ్చాది. ‘‘నవధా దబ్బం, బహుధా గుణో’’తి వేసేసికానం సఙ్కేతో.

తత్థ పుథబ్యాపోతేజోవాయ్వాకాసకాలదిసాత్తమనానీతి నవ దబ్బాని. రూప రస గన్ధ ఫస్స సఙ్ఖ్యాపరిమాణ పుథుత్తసంయోగవిభాగ పరత్తాపరత్తబుద్ధిసుఖదుక్ఖేచ్ఛాదోసపయతనా చ గుణా, చసద్దేన గురుత్త దవత్తసినేహసఙ్ఖారధమ్మాధమ్మసద్దా చేతి చతుబ్బీసతి బహుధా గుణో. అత్రాపి యథావుత్తకాసికావుత్తియా పఞ్చికాకారేన జినిన్దబుద్ధినా నవధా దబ్బం బహుధా గుణోత్యత్రాపి ‘‘కిరియాజ్ఝాహరితబ్బా నవధా దబ్బం బహుధా గుణో ఉపదిసీయతి విఞ్ఞాయతి బ్యాఖ్యాయతే విజ్జతేవా’’తి కిరియావిసయోయేవ పకారో పటిపాదితో, పయోగదస్సనతో బ్యవచ్ఛేజ్జభావా సబ్బత్థ కిరియేవేతి విసేసనోపాదానమయుత్తన్తి సమ్బన్ధో.

నవధా దబ్బం బహుధా గుణోతి పయోగదస్సనతో దబ్బగుణవిసయానమ్పకారానం గయ్హుపగత్తా బ్యవచ్ఛేదయితబ్బానం దబ్బగుణవిసయానమ్పకారానం భావా సబ్బస్మిం దబ్బగుణవిసయే జినిన్దబుద్ధినా వుత్తనయేన కిరియా అత్థేవాతి కిరియావిసయోవ పకారో గయ్హతీతి వుత్తికార పఞ్జికాకారానం విసేసనోపాదానమయుత్తన్తి అత్థో.

తతోయేవాతి యతో విసేసనోపాదానమయుత్తం తతోయేవ ద్వీహిచ్చాదికమాహేతి అత్థో. అయమేత్థాధిప్పాయో ‘‘ద్విధా కరోతీతి కిరియాపయోగేపి పకారో దబ్బగుణవిసయో… దబ్బవిసయస్స గుణవిసయస్స వా ద్విధాభావస్స కరీయమానత్తా, నతు కిరియావిసయో… ద్విధాభావస్స కరణకిరియావిసయస్సేత్థ వత్తుమనిచ్ఛితత్తా. తతోయేవ కిరియాపకారోపాదానే [పకారోతిసయనే (పోత్థకే)] అత్ర ధాప్పచ్చయన్తప్పయోగో న సియాతి విఞ్ఞాపేతుం ‘ద్వీహి’చ్చాదికమాహే’’తి తేనాహ‘అత్రే’చ్చాది.

దబ్బగుణవిసయే పకారే గయ్హమానే యోయం దోసో సమ్భావితో పరేహి, తం దాని నిరాకత్తుమాహ ‘సతిపిచే’చ్చాది. సభావతో అలిఙ్గమసఙ్ఖ్యఞ్చాతి సమ్బన్ధో, సఙ్ఖ్యన్తరాపాదనే గమ్యమానే ధాప్పచ్చయో విహితో పాణినియేహి, తదాహ- ‘దబ్బస్సే’చ్చాది సఙ్ఖ్యాన్తరాపాదనేపీతి పుబ్బం యా వవత్థితా సఙ్ఖ్యా, తతో- ఞ్ఞం సఙ్ఖ్యాన్తరం తస్సాపాదనం కరణం సఙ్ఖ్యన్తరాపాదనం, తస్మిమ్పీతి అత్థో.