౩. ద్వేద్వే

తేతి’ఆదో’తి సత్తమ్యన్తత్తా అపరే ద్వే పరామసతి, హేట్ఠా వియాతి హేట్ఠా వుత్తం అత్థవసా విభత్తివిపరిణామం ఉపమేతి, అతోవ విఞ్ఞాయమానత్థవసేన తేసు’తి వుత్తం, తేసుతి పన నిద్ధారణత్తవివచ్ఛాయం తమ్పి సమ్భవతీతి తేసం వణ్ణానం మజ్ఝే ద్వేద్వేతి ద్విసఙ్ఖ్యాయ నిద్ధారణత్థోపి వేదితబ్బో, విచ్ఛాయం వుత్తి యస్స సో విచ్ఛావుత్తి-ద్విసద్దో, విచ్ఛావుత్తితా చాస్స సవణ్ణత్తగుణేన ద్విన్నం (‘బ్యాపితు) మిట్ఠత్తా, కమేనావట్ఠితేతి ఇమినా అకారాదివణ్ణప్పబన్ధస్స అనాదికాలసిద్ధం కమసిద్ధత్తమాహ. నను సమానా వణ్ణా సవణ్ణాత్యన్వత్థే సవణ్ణసద్దే సతి కతం రస్సదీఘానం సవణ్ణసఞ్ఞా సియా… అసమానత్తా ఏతేసన్తి, నేతదత్థివణ్ణప్పబన్ధస్స కమసిద్ధత్తా వచనబలేనేవాసమానానమ్పి హోతేవాతి, నేవమ్పి వత్తుం యుత్తం‘‘ద్వేద్వే సవణ్ణా’’తి సుత్తస్స తాదిససామత్థియసబ్భావే [సబ్భావేన (పోత్థకే)] విసేసకారణాభావాతి ఆహ‘సమానత్తమ్పనా’తిఆది. తిట్ఠన్తి ఏత్థ వణ్ణా చిత్తజత్తేపి అభిబ్యత్తి వసేనాతి ఠానం కణ్ఠాది, తేన కతన్తి సమాసో, కణ్ఠతాతు ఇతి చత్తే పాణ్యఙ్గత్తా నపుంసకత్తం. పఞ్చమేహి వగ్గపఞ్చమేహి. అన్తట్ఠాకీతి వగ్గానమన్తే తిట్ఠన్తీతి అన్తట్ఠా, తాహి, యుత్తస్సాతి బ్రహ్మచరియా, గుయ్హ’న్తిఆదీసు యుత్తస్స. కేచీతి అనియమేన వుత్తం, తే పన–

‘‘హకారో పఞ్చమేహేవ, అన్తట్ఠాహి చ సంయుతో;

ఓరసో ఇతి విఞ్ఞేయ్యో, కణ్ఠజో తదసంయుతో’’తి వదన్తి.