౬. ఆనన్దసుత్తం

౩౭. ఏకం సమయం ఆయస్మా ఆనన్దో కోసమ్బియం విహరతి ఘోసితారామే. తత్ర ఖో ఆయస్మా ఆనన్దో భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘ఆవుసో భిక్ఖవే’’తి. ‘‘ఆవుసో’’తి ఖో తే భిక్ఖూ ఆయస్మతో ఆనన్దస్స పచ్చస్సోసుం. ఆయస్మా ఆనన్దో ఏతదవోచ –

‘‘అచ్ఛరియం, ఆవుసో, అబ్భుతం, ఆవుసో! యావఞ్చిదం తేన భగవతా జానతా పస్సతా అరహతా సమ్మాసమ్బుద్ధేన సమ్బాధే ఓకాసాధిగమో అనుబుద్ధో సత్తానం విసుద్ధియా సోకపరిదేవానం సమతిక్కమాయ దుక్ఖదోమనస్సానం అత్థఙ్గమాయ ఞాయస్స అధిగమాయ నిబ్బానస్స సచ్ఛికిరియాయ. తదేవ నామ చక్ఖుం భవిస్సతి తే రూపా తఞ్చాయతనం నో పటిసంవేదిస్సతి [పటిసంవేదయతి (క.)]. తదేవ నామ సోతం భవిస్సతి తే సద్దా తఞ్చాయతనం నో పటిసంవేదిస్సతి. తదేవ నామ ఘానం భవిస్సతి తే గన్ధా తఞ్చాయతనం నో పటిసంవేదిస్సతి. సావ నామ జివ్హా భవిస్సతి తే రసా తఞ్చాయతనం నో పటిసంవేదిస్సతి. సోవ నామ కాయో భవిస్సతి తే ఫోట్ఠబ్బా తఞ్చాయతనం నో పటిసంవేదిస్సతీ’’తి.

ఏవం వుత్తే ఆయస్మా ఉదాయీ ఆయస్మన్తం ఆనన్దం ఏతదవోచ – ‘‘సఞ్ఞీమేవ ను ఖో, ఆవుసో ఆనన్ద, తదాయతనం నో పటిసంవేదేతి ఉదాహు అసఞ్ఞీ’’తి? ‘‘సఞ్ఞీమేవ ఖో, ఆవుసో, తదాయతనం నో పటిసంవేదేతి, నో అసఞ్ఞీ’’తి.

‘‘కింసఞ్ఞీ పనావుసో, తదాయతనం నో పటిసంవేదేతీ’’తి? ‘‘ఇధావుసో, భిక్ఖు, సబ్బసో రూపసఞ్ఞానం సమతిక్కమా పటిఘసఞ్ఞానం అత్థఙ్గమా నానత్తసఞ్ఞానం అమనసికారా ‘అనన్తో ఆకాసో’తి ఆకాసానఞ్చాయతనం ఉపసమ్పజ్జ విహరతి. ఏవంసఞ్ఞీపి ఖో, ఆవుసో, తదాయతనం నో పటిసంవేదేతి.

‘‘పున చపరం, ఆవుసో, భిక్ఖు సబ్బసో ఆకాసానఞ్చాయతనం సమతిక్కమ్మ ‘అనన్తం విఞ్ఞాణ’న్తి విఞ్ఞాణఞ్చాయతనం ఉపసమ్పజ్జ విహరతి. ఏవంసఞ్ఞీపి ఖో, ఆవుసో, తదాయతనం నో పటిసంవేదేతి.

‘‘పున చపరం, ఆవుసో, భిక్ఖు సబ్బసో విఞ్ఞాణఞ్చాయతనం సమతిక్కమ్మ ‘నత్థి కిఞ్చీ’తి ఆకిఞ్చఞ్ఞాయతనం ఉపసమ్పజ్జ విహరతి. ఏవంసఞ్ఞీపి ఖో, ఆవుసో, తదాయతనం నో పటిసంవేదేతీ’’తి.

‘‘ఏకమిదాహం, ఆవుసో, సమయం సాకేతే విహరామి అఞ్జనవనే మిగదాయే. అథ ఖో, ఆవుసో, జటిలవాసికా [జటిలగాహియా (సీ. పీ.), జడిలభాగికా (స్యా.)] భిక్ఖునీ యేనాహం తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా మం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం అట్ఠాసి. ఏకమన్తం ఠితా ఖో, ఆవుసో, జటిలవాసికా భిక్ఖునీ మం ఏతదవోచ – ‘యాయం, భన్తే ఆనన్ద, సమాధి న చాభినతో న చాపనతో న చ ససఙ్ఖారనిగ్గయ్హవారితగతో [ససఙ్ఖారనిగ్గయ్హవారితవతో (సీ. స్యా. కం. పీ.), ససఙ్ఖారనిగ్గయ్హవారివావటో (క.) అ. ని. ౩.౧౦౨; ౫.౨౭; దీ. ని. ౩.౩౫౫], విముత్తత్తా ఠితో, ఠితత్తా సన్తుసితో, సన్తుసితత్తా నో పరితస్సతి. అయం, భన్తే ఆనన్ద, సమాధి కింఫలో వుత్తో భగవతా’’’తి?

‘‘ఏవం వుత్తే, సోహం, ఆవుసో, జటిలవాసికం భిక్ఖునిం ఏతదవోచం – ‘యాయం, భగిని, సమాధి న చాభినతో న చాపనతో న చ ససఙ్ఖారనిగ్గయ్హవారితగతో, విముత్తత్తా ఠితో, ఠితత్తా సన్తుసితో, సన్తుసితత్తా నో పరితస్సతి. అయం, భగిని, సమాధి అఞ్ఞాఫలో వుత్తో భగవతా’తి. ఏవంసఞ్ఞీపి ఖో, ఆవుసో, తదాయతనం నో పటిసంవేదేతీ’’తి. ఛట్ఠం.